De Oproep tot Bekering in de Hedendaagse Context
De vraag wordt gesteld of de oproep tot bekering tegenwoordig minder gehoord wordt. Dit kan mogelijk leiden tot een situatie waarin mensen die tot geloof komen in de Here Jezus, niet radicaal breken met hun vroegere, zondige leven en hun leven grotendeels voortzetten zoals voorheen. Hoewel er bij bekering vanuit een leven in grove zonden vaak een duidelijke, radicale ommekeer te zien is, ervaren veel anderen een minder ingrijpende verandering, waarbij Jezus als het ware 'erbij' komt en het leven grotendeels onveranderd voortduurt.
Wanneer we de boodschap van Jezus zelf bestuderen, zien we een duidelijke oproep tot bekering. Hij roept eerst op tot bekering, en daarna tot geloof. Deze oproep benadrukt dat het volgen van Jezus consequenties heeft.
Jezus' Boodschap: Bekering als Consequentie van Geloof
Een treffend voorbeeld hiervan is de roeping van Mattheüs. Toen Jezus bij Mattheüs thuis was, merkten de Farizeeën op dat er ook tollenaars en zondaars met hen mee-aten. Op hun vraag waarom Jezus zich met hen ophield, gaf Hij zelf antwoord. Dit illustreert opnieuw de nadruk op de bekering van zondaren, wat essentieel is omdat iemand die tot geloof komt, niet mag doorgaan met zondigen.
Ook in Lucas 13 wordt de ernst van bekering benadrukt. In vers 4 wordt gesproken over de achttien mensen op wie de toren in Siloam viel en die daardoor omkwamen. De oproep tot bekering stond centraal in de evangelieverkondiging van Jezus.
Zelfs de Farizeeën en Sadduceeën die naar Hem toe kwamen, kregen de waarschuwing: 'Adderengebroed! Wie heeft u laten weten dat u moet vluchten voor de komende toorn?' Het antwoord van Petrus is hierin heel duidelijk: 'Bekeer u en laat ieder van u gedoopt worden in de Naam van Jezus Christus, tot vergeving van zonden; en u zult de gave van de Heilige Geest ontvangen' (vers 38). Bekering is dus het eerste wat Petrus noemt.
De Noodzaak van Bekering in de Huidige Tijd
Deze oproep tot bekering moet ook vandaag de dag klinken: 'Bekeer u en geloof het Evangelie. Stel uw vertrouwen op de Here Jezus. Breek met de zonden in uw leven. Radicaal.' Sommigen stellen dat bekering een werk van God is en niet van de mens. Echter, de Bijbel roept herhaaldelijk op tot bekering, ook in het Oude Testament, zonder de toevoeging dat dit onmogelijk zou zijn. De oproep blijft staan: 'Bekeer u!'
Het beroep op Jeremia 31:18 ('Bekeer mij, zo zal ik bekeerd zijn') is niet geheel terecht in deze context. Dit vers heeft betrekking op Israel dat van God was afgedwaald en Gods straffen had ondergaan. De oorspronkelijke betekenis van het woord 'bekering' in dit vers, en ook in de grondtekst, neigt meer naar 'tot inkeer komen' of 'terugkeren'. Dit kan ook van toepassing zijn op een gelovige die van God is afgedwaald.
Jesaja 30:18 biedt een hoopvolle afsluiting: 'Daarom wacht de HERE, opdat Hij u genadig zal zijn; en daarom zal Hij Zich verheffen om Zich over u te ontfermen. Voorzeker, de HERE is een God van recht.'
Wat is Bekering? Een Persoonlijke Worsteling
Wat is bekering precies? Wat voel je daarbij? Vaak wordt gesteld dat het geen gemoedstoestand is, maar het belijden van zonden met het hart en het aannemen van Christus. Hoewel dit in theorie duidelijk is, rijst de vraag hoe dit zich in de praktijk manifesteert. Is het een levensstijl, het volledig wijden van je leven aan God?
Er zijn persoonlijke ervaringen waarbij zonden zo zwaar op het gemoed drukken dat men op de knieën valt en deze belijdt aan God. Echter, het worstelen met het breken met deze zonden kan aanhouden, zelfs met een gebed om Gods wil in de bekering. De onrust hierover kan leiden tot vragen over wat er moet gebeuren om tot God te komen.
De bekering wordt omschreven als een verandering van inzicht, wil, hartstocht en ideeën - een totale transformatie. Het is geen vroom spelletje, maar het meest ernstige dat in een leven kan gebeuren. Het missen hiervan kan leiden tot eeuwige verlorenheid.
Bekering als Opdracht en Gave
Bekering is geen half gebeuren; het is geen gedeeltelijke toewijding aan de wereld en de zonde. De wetenschap dat men het zelf niet kan, moet juist leiden tot het opnieuw naar God toe gaan. Het is niet enkel een bevel van God, maar Hij verlangt ernaar dat men zich tot Hem bekeert.
Er is een onderscheid tussen 'bekering' en 'wedergeboorte'. Wedergeboorte is uitsluitend Gods werk, dat Hij bewerkt via het proces van bekering. Bekering zelf is een opdracht, een oproep, een bevel. Vaak begint bekering met droefheid naar God, een verlangen en hunkering naar Zijn liefde.
De fout die velen maken, is het verwachten van een dramatische gebeurtenis, zoals bij Paulus. De praktijk leert echter dat het niet de meest schokkende gebeurtenissen zijn die een mens bekeren. In 1 Koningen 19:11-13, bij de verschijning van God aan Elia, was God niet in de wind, aardbeving of het vuur, maar in het suizen van een zachte stilte.
De Rol van Geloof en Wedergeboorte
De bekering van de mens is nauw verbonden met het nieuwe Koninkrijk dat komt. Het proces van wedergeboorte en bekering maakt mensen bekwaam om inwoners van dat rijk te zijn. Een mens kan niet, zoals hij geboren is, dit Koninkrijk binnengaan.
Schematisch kan dit worden voorgesteld als: eerst wedergeboorte (Gods werk), gevolgd door de weg van bekering (heiliging, dagelijkse bekering), waarbij de mens zelf betrokken is, maar enkel in de kracht van God. Deze weg van bekering is voor iedereen anders, maar de lijn is hetzelfde: leven zoals God wil.
Het is een weg van ontdekking: enerzijds hoe hardnekkig zonde in ons geworteld zit, anderzijds hoe wonderlijk het is om Gods liefde te proeven. Het fundament van dit alles is het geloof in het Evangelie, in Jezus als Zaligmaker. Het belijden van zonden aan Zijn voeten, de strijd tegen de zonde, en het vertrouwen op Hem zijn cruciaal.
Wat kan men zelf doen? Zonder de Heer niets. De Heer roept op tot bekering: 'Bekeert u, waarom zou je sterven!' De opdracht is een uitroepteken, geen vraagteken. Mogelijke acties zijn het gebruiken van een dagboek, Bijbellezen, luisteren in de kerk, en spreken over deze zaken met anderen.
Het Evangelie: Grondslag van Geloof en Bekering
Het Evangelie, de boodschap dat Christus redt van de toekomende toorn, heeft alleen relevantie als men erkent de toekomende toorn verdiend te hebben. Zonder besef van verlorenheid tot Christus komen, leidt ertoe dat men hoort: 'Eén ding ontbreekt'.
De grond van geloof en zaligheid ligt niet in onszelf, maar buiten ons, in Christus. Dit geldt zowel voor het komen tot Christus als voor het levenslange geloof. Kennis van zonde is niet de grond om tot Christus te gaan; de grond ligt in Zijn roepstem om tot Hem te komen.
De vraag 'Mag je dan zomaar geloven?' is verkeerd. Geloven is geen handeling die men zomaar verricht. Het gaat om de zaligheid van de ziel en de eer van God. Mensen zeggen 'nee' om verschillende redenen: omdat ze denken alles al te bezitten, of omdat ze zichzelf als slachtoffer zien in plaats van als vijand van God die verzoening nodig heeft.
Het opgeven van verzet tegen God is essentieel. Zalig zijn we als we het eens worden met de weg van zaligheid geopenbaard in het Evangelie. Dit is een wonder, mogelijk gemaakt doordat God Zelf ons gaf wat Hij van ons vroeg.
Het beste bewijs dat men wedergeboren is, is dat Christus alles voor ons is en dat men Hem nog meer wil leren kennen om voor Hem te leven. Niemand die het Evangelie hoort, mag blijven wie hij is. Dit geldt dubbel voor hen die het teken van de Heilige Doop dragen.
De Marrow-men en Evangelische Bekering
In de geschiedenis van het gereformeerd protestantisme stonden de Schotse Marrow-men, zoals Thomas Boston en de gebroeders Erskine, bekend om hun krachtige oproep tot onbekeerde zondaren. Zij ontleenden hun naam aan het boek 'The Marrow of Modern Divinity', dat de Reformatie-godgeleerdheid centraal stelt: de zondaar is vanaf het moment dat hij tot Christus vlucht, volkomen rechtvaardig voor God.
'Evangelische bekering' betekent 'in overeenstemming met het Evangelie'. Een 'wettische bekering' is verbonden met een besef van Gods wet en heiligheid, zonder de barmhartigheid in Christus te bevatten.
Waarachtig schuldbesef gaat niet vooraf aan het komen in Christus, maar is ermee verbonden. Zonder een bevatting van Gods barmhartigheid in Christus kan er een gevoel van zonde zijn, maar geen waarachtig gevoel. Het is geen gezonde leer dat Christus alleen berouwvolle zondaren ontvangt.
De wedergeboren zondaar omhelst allereerst door geloof Jezus Christus en krijgt zicht op Gods vergevende barmhartigheid in Hem, voordat hij waarachtige bekering kan beoefenen. Bekering betekent zich tot God bekeren/wenden. Als bekering vooraf zou gaan aan geloof, zouden zondaren tot God kunnen naderen zonder Christus als de enige weg.
Colquhoun benadrukt dat geloof en bekering samengaan, en dat de wil, macht en begeerte ertoe door de Heilige Geest in de wedergeboorte worden gewerkt. Kennis van zonde zonder geloof heeft geen zaligmakende betekenis.
Het Predikambt en de Bekering van Zielen
Het grote doel van het christelijk predikambt is de eer van God. Of er zielen worden bekeerd of niet, als Christus getrouw wordt gepredikt, heeft de prediker niet tevergeefs gearbeid.
Het is essentieel om "de volle waarheid" te prediken, opdat de mens Gods tot alle goed werk volkomen wordt toegerust. Het winnen van zielen is een cruciaal doel. Om dit te bereiken, moeten predikers zich volkomen op de Geest van God verlaten en van Hem de macht over de harten van de mensen verwachten.
De prediking van het kruis is voor hen die gered worden, de wijsheid van God en de kracht van God. Het kwaad van de zonde moet in het licht worden gesteld, niet als een kleinigheid, maar als iets uitermate slechts.
De tien geboden moeten worden verklaard, en de geestelijke zin van de Wet moet worden blootgelegd. De Wet gaat voorop als een naald, gevolgd door de draad van het Evangelie. Predik over zonde, gerechtigheid en het toekomstig oordeel.
De menselijke natuur is verdorven. De noodzakelijkheid van goddelijke werkingen van de Heilige Geest volgt hieruit. Alleen de Heilige Geest kan mensen levend maken. De leer van de uitverkiezing en andere waarheden die leren dat zaligheid louter genade is, bereiden de mens voor op het ontvangen van Gods genade.
De gerechtigheid van God en de zekerheid dat elke overtreding zal worden gestraft, moeten worden voorgehouden. De prediking van de tweede komst moet als een ernstige realiteit worden gebracht.
De zielen-reddende leer van de verzoening moet duidelijk worden verkondigd. Christus' plaatsvervangend offer, waarop men kan vertrouwen, en de vergeving als vrucht daarvan, zijn essentieel. De rechtvaardiging door het geloof moet duidelijk worden gepredikt.
De liefde van God in Christus Jezus en de overvloedige genade van de Heer mogen worden gepredikt, altijd in verband met Zijn gerechtigheid. De oneindige barmhartigheid moet worden gezien in samenhang met de strenge rechtvaardigheid en de onbegrensde soevereiniteit.
Onderwijs en Smeken: Wegen tot Bekering
Zondaren worden niet gered in de duisternis, maar uit de duisternis. Mensen moeten onderwezen worden aangaande zichzelf, hun zonden, hun val, hun Zaligmaker en de verlossing. Onderwijs is nodig, anders is de aansporing tot geloven zinloos.
De beste manier om zondaren tot Christus te prediken, is Christus aan de zondaren te prediken. Vermaningen, nodigingen en smeekbeden die niet gepaard gaan met grondig onderricht, zijn ineffectief.
Ware religie is een zaak van het verstand én van het hart. Het gebruik van overtuigende argumenten, zowel rationeel als emotioneel, is belangrijk. Een hartstochtelijke ijver, gevoed door liefde, is onvoorstelbaar krachtig.
Bidden en smeken moeten samengaan met de onderwijzingen. Het uitspreken van verdriet over onbekeerde zielen en het brandende verlangen en gebed om hun bekering is geoorloofd. Het delen van persoonlijke ervaringen met Gods goedheid in Christus Jezus kan anderen aansporen om Hem ook te ervaren.
Predikers moeten geen abstracte begrippen zijn, maar echte mensen die smeken om de bekering van hun gemeente. Soms is het nodig om over te gaan tot dreigen en de toorn van God over de onboetvaardigen te verkondigen. Het gordijn moet worden opgetild om de toekomst te laten zien en te waarschuwen voor het gevaar van de toekomende toorn.
Het is niet juist om te zeggen dat men onbekeerde zondaren niet mag nodigen of smeken omdat zij 'dode zondaars' zijn. De oproep tot bekering en vergeving van zonden moet worden uitgevaardigd in de Naam van Jezus, en Zijn Geest bevestigt dit in het hart.
Bekering en Vergeving: Een Onlosmakelijk Verbond
Bekering en vergeving van zonden zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er is geen bekering denkbaar zonder vergeving van zonden, en vice versa. Bekering is echter nooit de basis of de verdienende oorzaak van vergeving; het is de weg waarlangs vergeving wordt ontvangen.
Wie denkt dat zijn zonden vergeven zijn zonder bekering, droomt een bedrieglijke droom. De oproep tot bekering, 'opdat uw zonden afgewist zullen worden', is een bevel dat in Zijn Naam wordt uitgevaardigd, maar het is ook een gave. Gelukkig is Hij het Zelf die bekering geeft en werkt.
Zacheus is een voorbeeld van hoe Christus' aanwezigheid bekering teweegbrengt. Bekering mag en moet gepredikt worden als opgave én als gave. Het tot stand brengen van bekering geschiedt in Zijn Naam.
De roep tot bekering moet bij Christus brengen, want er is geen bekering mogelijk zonder Hem. Als men het zelf niet tot stand weet te brengen, kan men Hem aanklampen. In de weg van bekering wordt vergeving van zonden geschonken.
Zondaars die berouw hebben, mogen horen: uw zonden zijn u vergeven. Deze belofte wordt verkondigd in de Naam van Jezus Zelf, en Zijn Geest bevestigt het in het hart en werkt het geloof in de belofte.
Bekering en vergeving zijn de twee weldaden die Christus door de prediking laat uitdelen. Niemand mag worden overgeslagen; alle volken moeten het evangelie gepredikt krijgen.
De Betekenis van Bekering in Verschillende Bijbelse Contexten
'Bekering' is geen vreemd begrip, hoewel het in de moderne cultuur soms een negatieve klank krijgt door het actieve gebruik van 'iemand bekeren'. De Bijbel legt echter de nadruk op het reflexieve 'zich bekeren', een omkeer in denken en handelen.
Het begrip 'bekering' omvat woorden die letterlijk 'keren' of 'terugkeren' betekenen. In het Hebreeuws is dit 'sjoev', in het Grieks woorden afgeleid van 'strephein'.
Het beeld van 'wedergeboorte' wordt ook buiten kerkelijke kringen gebruikt, vaak met betrekking tot een omkeer of terugkeer tot God.
In het Nieuwe Testament gebruikt Johannes het werkwoord 'gennan' ('verwekken' of 'baren/geboren doen worden'), vaak in combinatie met 'anothen' ('opnieuw' of 'van boven'). Petrus gebruikt 'anagen-nan' ('opnieuw verwekken'), en Paulus 'palin-genesia' ('wedergeboorte' of 'nieuwe verwekking').
De beeldspraak van bekering maakt duidelijk dat het leven vóór de bekering in een verkeerde richting was gezet. De geschiedenis van Jona's prediking aan Ninevé illustreert dit: de stad werd aangekondigd als omgekeerd vanwege grove zonden. De bewoners bekeerden zich 'een ieder van zijn boze weg'.
Deze bekering is onlosmakelijk verbonden met berouw. De Ninevieten riepen een vasten uit en kleedden zich in rouwgewaden, hopend dat God zich zou bekeren van Zijn aangekondigde straf.
Het boek Jona toont Gods bereidheid om oprechte bekering aan te nemen en Zijn toorn af te wenden. Bekering geldt niet alleen voor heidenen, maar ook voor gelovige verbondskinderen die in zonde gevallen zijn.
David's zonde met Batseba en zijn daaropvolgende bekering, zoals beschreven in 2 Samuel 11-12 en Psalm 51, illustreert dit. Davids bekering omvatte een diep verdriet, erkenning van zijn zonden tegen God, en een 'gebroken en verbrijzeld hart'.
Hoewel bekering iets is wat de mens zelf doet, vloeit dit voort uit Gods werk in het mensenhart. Beelden zoals de besnijdenis van het hart (Deut. 30:6) en Gods belofte om een hart van steen te vervangen door een hart van vlees (Ez. 36:25-27) onderstrepen dit.
Bekering en de Nieuwe Mens
Het Nieuwe Testament opent met de oproep van Johannes de Doper tot bekering, omdat de komst van de Heer aanstaande is. Het bewijs van een echte bekering wordt geleverd door de voortgebrachte goede vruchten, wat impliceert dat gehoorzaamheid aan Gods geboden essentieel is.
De doop wordt in verband gebracht met bekering. In Romeinen 6 beschrijft Paulus de doop als een radicale breuk met het verleden: de 'oude (zondige) mens' wordt begraven met Christus, en de 'nieuwe mens' staat op 'in nieuwheid des levens'.
De gelovige is een 'nieuwe schepping', Gods 'maaksel... geschapen om goede werken te doen'. Ondanks de breuk met het verleden, blijft de bekeerling strijden tegen zijn zondige aard. Dit proces van vernieuwing houdt in dat men door de Geest de werkingen van het zondige lichaam doodt.
De strijd in de wedergeboren mens is niet meer om het roer, maar om het overwinnen van alles wat de richting naar God tegenspreekt. Dit proces wordt beschreven als het afleggen van de oude mens en het aandoen van de nieuwe mens (Efeziërs 4:22-24).
Hoewel 'wedergeboorte' in het Nieuwe Testament vaak het moment van bekering uit ongeloof aanduidt, worden de termen van 'bekering' ook gebruikt voor de bekering van een gelovige die in zonde gevallen is.
Johannes en Petrus gebruiken het beeld van een nieuwe 'verwekking' of 'geboorte' door Gods Geest. Dit werk van God in het mensenhart leidt tot een nieuw levenspad, gericht op God.
Het beeld van de wedergeboorte, zoals Jezus dat in Johannes 3 bespreekt met Nicodemus, verwijst naar de noodzaak om opnieuw geboren te worden door water en Geest. Dit is een werk van God, bewerkt door de Geest.
Zonde: Een Realiteit die Bekering Vereist
Zonde is een realiteit die niet te kleineren valt. Jezus noemt een reeks kwade gedachten en daden die uit het hart van de mens voortkomen en hem onrein maken (Marcus 7:20-23).
Het zondebesef is gedaald, maar zonden zijn een harde realiteit. Zondigen gebeurt niet alleen in daden, maar ook in gedachten en begeerten. Zelfs verzuim, zoals het niet genoeg danken voor Gods gaven, kan tot zonde leiden.
Er zijn kleine zonden (dagelijkse zonden) en ernstige vergrijpen (doodzonden). Kleine zonden verminderen de liefde tot God en leiden vaak geleidelijk tot doodzonden.
De betekenis van zonde wordt duidelijk in het Bijbelse verslag van het paradijs: een opstand tegen God, waarbij de mens zijn eigen 'IK' boven God stelt en zelf als God wil zijn. Dit is de betekenis van het eten van de boom van de kennis van goed en kwaad.
Een ernstige zonde is een belediging van God, een vergrijp tegen de naaste, de mensheid of het milieu, en een slag toegebracht aan onszelf door het vergooien van de heiligmakende genade.
God veroordeelt niet graag; Hij beloont liever met een gelukkig en onvergankelijk leven. De mens kan echter door eigen schuld, uit vrije wil, God voor eeuwig de rug toekeren - wat de hel betekent. Dit is geen straf van God, maar een gevolg van de menselijke keuze.
God is liefdevol en barmhartig, maar geen goedzak die alles zomaar goedvindt. De mens moet terugkeren naar de Vader, zich bewust zijn van zijn fouten, berouw hebben (zich bekeren) en om vergeving vragen.
Het sacrament van verzoening (biecht) is een geschenk van Jezus. Dagelijks gewetensonderzoek is een goede gewoonte om te beoordelen hoe de dag is verlopen en wat goed en fout is gedaan.
De Eucharistie is een andere manier waarop God vergeving kan schenken, door Jezus' verzoenend lijden toe te passen. Christus heeft de last van de zonde gedragen, van de eerste mens tot aan de zonden van de toekomst, en heeft zo de weg terug naar de Vader gebaand.
Wanneer vergeven en verzoend met God en elkaar, is er reden tot feest. Er is meer vreugde in de hemel over één zondaar die zich bekeert dan over negenennegentig anderen die geen bekering nodig hebben.