Oorsprong en Vroege Ontwikkeling van het Adventisme
Het adventisme is een christelijke stroming die in de negentiende eeuw ontstond, tegen de achtergrond van de Second Great Awakening revival in de Verenigde Staten. Het adventisme valt binnen een opeenvolging van gelijk gemotiveerde stromingen onder het restaurationisme. De term adventist verwijst gewoonlijk naar iemand die gelooft in de wederkomst van Jezus Christus, vaak de "tweede advent" genoemd.
De oorsprong van de beweging kan worden teruggevoerd naar de jaren dertig en veertig van de negentiende eeuw in het noordoosten van de Verenigde Staten. Een omvangrijke opwekking in de protestantse kerken leidde tot de vorming van de Adventbeweging. William Miller speelde vanaf circa 1832 een cruciale rol, met de overtuiging dat Christus in 1843 of 1844 zou terugkeren. Hoewel deze voorspelling onvervuld bleef, besloot een deel van zijn volgelingen de Bijbel grondig te bestuderen.
Na de zogenaamde "Great Disappointment" keerden veel aanhangers het adventisme de rug toe. Degenen die loyaal bleven, gaven het geloof in de specifieke datum op, maar bleven een spoedige "advent" verwachten. Sommigen beweerden een "spirituele" wederkomst, terwijl anderen geloofden dat er iets belangrijks was gebeurd, maar dat de gebeurtenis verkeerd was geïnterpreteerd. De "Albany Conference" in 1845 bracht de "millerieten" samen om de toekomst van de beweging te bepalen, waarna zij bekend kwamen te staan als "adventisten" of "Second Adventists".
Vestiging en Groei in Europa en België
De eerste adventistische zendelingen trokken in 1874 naar Europa. Nog voor het begin van de twintigste eeuw wisten zij kleine groepen adventisten te creëren, verspreid over vele Europese landen. In België begon het adventisme in 1897 met de komst van C. Augsburger vanuit Zwitserland, die zich vestigde in Angleur bij Luik. Met versterking van C. Grin leidde dit tot de organisatie van de eerste kleine Adventgemeente in Jemeppe, een voorstadje van Luik, na de doop van enkele gezinnen.
Vanaf 1904 breidden de activiteiten zich uit naar het Vlaamse deel van België, met name in Antwerpen, waar R. G. een sleutelfiguur was. In de beginjaren was de kleine Belgische Adventkerk organisatorisch ondergebracht bij de kerk in het buitenland. Vanaf 1919 ontstond er een eigen, meer onafhankelijke organisatie met de vorming van een 'conferentie' met 257 leden, onder leiding van ds. J. De kerk bleef langzaam groeien; eind 1940 waren er 15 gemeenten en 624 leden. De Adventkerk in België bestaat al wat langer, maar de Federatie werd in 1921 formeel georganiseerd.
Het begin van het Adventisme in Luxemburg dateert van iets later. Charles Kramm, afkomstig uit de Elzas, was de eerste adventistische 'pionier' die vanaf 1924 in het Groothertogdom Luxemburg werkte. Nieuwe pogingen om voet aan de grond te krijgen werden ondernomen in de jaren 1950 en 1960. In 1971 werd de eerste gemeente met 13 leden georganiseerd door Marc Cools.
De Adventkerk in Nederland
In Nederland ontstond de beweging in 1887. Aanvankelijk waren er geen vastgelegde geloofspunten, maar later kwam men daar wel toe. In 2005 werd een 28e geloofspunt toegevoegd. De geloofspunten beschrijven wat adventisten geloven, maar schrijven het niet voor. Degenen die toetreden tot het kerkgenootschap middels doop door onderdompeling, of indien eerder gedoopt binnen een erkend kerkgenootschap, onderschrijven deze punten in zijn algemeenheid of grotendeels.
Eind 2023 telde Nederland circa 6000 gedoopte leden, verdeeld over 79 plaatsen van samenkomst. De diversiteit in Nederland, net als in veel andere westerse landen, wordt weerspiegeld door een aantal nationaliteiten en hun etnische samenstelling, hoofdzakelijk ten gevolge van migratiegolven.
Kernovertuigingen en Praktijken
Adventisten geloven in de drie-enige God: Vader, Zoon en Heilige Geest. Jezus Christus, de Zoon van God, is voor hen de Verlosser die zowel volledig God als volledige mens werd. Door zijn daad van liefde is er een uitweg uit de zonde en komt eeuwig leven binnen bereik. De christen leeft vanuit de hoop dat Jezus volgens zijn belofte terugkeert naar deze wereld en een einde maakt aan alle leed, ziekte en dood.
Vanaf het begin hebben adventisten de nadruk gelegd op de belangrijkheid van bijbelse profetieën. Een afwijkend standpunt ten aanzien van de toestand van de mens in de dood wordt geleidelijk aan ook door veel andere christenen gedeeld.
Rentmeesterschap en Levensstijl
‘Rentmeesterschap’ is een belangrijk onderwerp binnen de Adventkerk. God wordt gezien als de eigenaar van alles, inclusief financiële middelen. Adventisten geven tien procent van hun inkomen terug aan God. Rentmeesterschap omvat ook een verantwoordelijkheid voor het lichaam. Gezond leven en het zich onthouden van schadelijke stoffen zijn hierbij essentieel.
Zevendedags Adventisten geloven niet dat zij de enige christenen zijn die behouden zullen worden, maar zijn ervan overtuigd belangrijke inzichten te bezitten die de meeste andere christenen missen, en zien het als hun taak om deze kennis te delen.
De Sabbat en Spijswetten
Zevendedagsadventisten leven met de Bijbel als leidraad en komen daarom samen op sabbat (zaterdag), de zevende dag van de week, als wekelijkse rustdag die door God zelf gegeven is (Genesis 2:2,3). De sabbat duurt van zonsondergang op vrijdagavond tot zonsondergang op zaterdagavond. Dit is een van de belangrijkste verschillen met de meeste andere christenen die op zondag samen komen.
Specifieke kenmerken van het adventisme zijn verwoord in de naam van de kerk: de zevende dag (de sabbat) en de wederkomst van Jezus Christus (advent). Bijbelstudie en trouw zijn aan de beginselen van de Bijbel geven richting aan hun leven.
De nadruk op de sabbat, mede op grond van de tien geboden, en op de wederkomst van de Heer, zijn kernpunten. Hiertoe behoort ook de visie op de blijvende geldigheid van de wetgeving van God betreffende de spijswetten uit het Oude Testament. Volgens zevendedagsadventisten zijn deze spijswetten nooit door Jezus afgeschaft en gelden ze nog steeds voor alle gelovigen. Dit houdt in dat zij onder meer geen paarden- en varkensvlees, geen garnalen, schaal- of schelpdieren, en geen vis zonder schubben eten. Daarnaast gebruiken zij geen alcoholische dranken en geen tabak. Producten met cafeïne worden soms eveneens gemeden.
Theologische en Organisatorische Ontwikkelingen
De officiële leer van de kerk met betrekking tot abortus is dat het niet is toegestaan om een abortus te laten plaatsvinden ten behoeve van geboortebeperking, vanwege het geslacht van het kind, of uit gemakzucht. Seksuele intimiteit mag volgens de leer alleen plaatsvinden binnen een huwelijk tussen een man en een vrouw.
De internationale kerk krijgt ook kritiek vanwege haar antivakbondshouding. Het is adventistische organisaties en instellingen verboden vakbonden te erkennen of daarmee te onderhandelen, teruggaand op de stelling van Ellen White dat een echte christen niet aangesloten kan zijn bij een vakbond.
Er is ook veel kritiek geweest wegens de zienswijze dat Ellen White op dezelfde wijze geïnspireerd zou zijn geweest als de oudtestamentische profeten. In 2006 en 2007 zochten de zevendedagsadventisten en de WEA (World Evangelical Alliance) toenadering, met een gemeenschappelijke persverklaring die melding maakte van grote theologische overeenstemming en ruimte voor een samenwerkingsverband.
De Adventkerk is een wereldwijde kerkgemeenschap, officieel gevestigd in 209 van de 232 VN-geregistreerde landen. Wereldwijd beschouwen ten minste 19 miljoen personen zich als adventist. De kerk groeit ook in Nederland en België, met nieuwe kerkplantingen.
Kritiek en Verhoudingen tot Andere Kerken
Kritiek vanuit de gevestigde protestantse en katholieke kerken richt zich vooral op het strikt naleven van de joodse wetten. De vraag of dat nu wel of niet noodzakelijk is, speelde al tijdens het christendom van de eerste eeuw.
De Adventkerk wordt soms onderscheiden van 'sekten', waarbij met 'sekten' groeperingen worden bedoeld die bijzaken tot hoofdzaken hebben gemaakt of waarbij een menselijke leider centraal staat. De Adventkerk ziet zichzelf als erfgenaam van de Reformatie, met invloeden van lutherse, calvinistische en anabaptistische stromingen. Als christelijke kerk van protestantse signatuur heeft de Adventkerk veel gemeen met andere christenen, maar bezit ook een eigen identiteit.
In 2006 en 2007 zochten de zevendedagsadventisten en de WEA (World Evangelical Alliance) toenadering. In een gemeenschappelijke persverklaring naar aanleiding van deze bijeenkomsten, meldden beide partijen dat de grote theologische overeenstemming ruimte biedt voor een samenwerkingsverband.
tags: #adventkerk #belgische #federatie