Dirk Bakker: Gereformeerd Predikant en Zendingswerker

In het Nederlandse kerkelijke landschap hebben diverse predikanten met de naam Bakker een rol gespeeld. Dit artikel belicht met name Dirk Bakker, een gereformeerd predikant wiens leven en werk zich uitstrekten over verschillende kerkelijke stromingen en periodes, waaronder zijn betekenisvolle bijdragen aan de zending.

Levensloop en Dienstjaren

Verschillende personen met de achternaam Bakker waren actief als predikant. Een van hen, Dirk Bakker, diende als emeritus predikant van de Gereformeerde Kerken. Hij overleed op 45-jarige leeftijd en had in zijn relatief korte loopbaan de gemeenten van Hengelo (Overijssel) en later Huizen en Driebergen gediend.

Een andere Ds. Dirk Bakker, die op 1 juni overleed in het jaar 1981, was eveneens een emeritus predikant van de Gereformeerde Kerken. Hij bereikte de leeftijd van 45 jaar. Zijn dienstverband omvatte de gemeente van Hengelo in de provincie Overijssel.

De Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) zagen in 1981 het overlijden van diverse emeritus predikanten. Onder hen bevond zich Dirk Bakker, die op 1 juni 1981 op 45-jarige leeftijd overleed. Hij was emeritus predikant van Hengelo in de provincie Overijssel.

Daarnaast wordt Ds. A. Bakker, emeritus predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerken, genoemd in het kader van zijn plotseling overlijden in Narbonne, Zuid-Frankrijk, waar een hartaanval als doodsoorzaak werd aangenomen. Hij was geboren op 21 juli 1943 en diende van 1969 tot 1975 de christelijke gereformeerde kerk te Onstwedde, gevolgd door de gemeente van Hengelo (Overijssel) van 1975 tot 1980. Na deze periode werd hij legerpredikant en woonde en werkte hij jarenlang in Duitsland. Na zijn pensionering stelde hij zich in dienst van de Eglises Réformées Evangéliques Indépendantes in Frankrijk, de Franse evangelische gereformeerde kerken, waarmee de Christelijke Gereformeerde Kerken een kerkelijke band onderhouden. Hij was werkzaam in St. Antonin-Noble Val, nabij Montauban.

Een andere predikant, Ds. E. Bakker, kon een beroep aannemen van de gereformeerde gemeente te Oosterend (Texel), waar hij ds. A. Vermeij opvolgde. Voordat hij in Veen diende, was hij verbonden aan de gereformeerde gemeenten te Scherpenisse (2008) en Urk (2004). Op Urk werd hij tevens tot dienaar van het Woord bevestigd.

Er is ook informatie over een ds. F. Bakker, die bekendheid verwierf door zijn nagelaten preken en meditaties, waaronder het boekje Gebedsgestalten, waarvan meer dan 100.000 exemplaren zijn verkocht. Dit dagboek bevat dagboekstukjes samengesteld uit zijn nagelaten geschriften en nog niet eerder uitgegeven preken. Deze kenmerken zich door een pastorale en hartelijke toon. Ds. F. Bakker, die slechts acht jaar predikant was binnen de Christelijke Gereformeerde Kerk en op 45-jarige leeftijd overleed, diende de gemeenten van Huizen en Driebergen. Hij had de gave om op een eenvoudige, eerlijke manier geestelijk onderwijs te geven vanuit de Schrift, waarbij hij voortdurend wees op de noodzaak om met Christus verenigd te zijn.

De informatie suggereert ook een dr. D. Bakker, die op 22 december overleed in Santpoort, waar hij na zijn emeritaat woonde. Hij bereikte de leeftijd van 67 jaar. Hij wordt beschreven als een pionier van de zending, met name verbonden aan Friesland, en werkte op het zendingsveld Keboemen en in het opleidingswerk.

Verder wordt een Ds. D. Bakker genoemd, die in 1907 in De Macedoniër wordt vermeld in relatie tot de zending. Ook in latere jaargangen van De Macedoniër (1908, 1911, 1912, 1922) zijn bijdragen van zijn hand te vinden, met name over het zendingswerk in Indië (Indonesië).

Een gedetailleerdere beschrijving betreft dr. D. Bakker, die op 22 december overleed in Santpoort op 67-jarige leeftijd. Hij wordt beschouwd als de derde zendingsman die sinds augustus werd ontnomen. Eerder gingen J. P. Zuidema en ds. C. de Bruyn hem voor. Dr. D. Bakker wordt een pionier van de zending genoemd, die nieuwe wegen bewandelde op het zendingsveld Keboemen en in het opleidingsarbeid. Zijn naam is sterk verbonden aan de Friese zending, hoewel hij zelf niet uit Friesland kwam. Hij werd geboren in Heer-Hugowaard en diende zijn eerste gemeenten in Apeldoorn en Broek op Langendijk. Vanaf 1899 werd hij predikant in Sneek en bleef hij verbonden aan het Friese hart. Hij verliet het Friese zendingsterrein bij zijn benoeming als docent aan de opleidingsschool. Hij diende Sneek kort, want in 1899 werd hij gevraagd als missiedienaar en gaf hij gehoor aan de roepstem van Heeg. Zijn motivatie was "de schreiende nood van ons arbeidsveld in Indië en het besef der groote schuld door Nederlands kerken tegenover de millioenen bewoners onzer koloniën gemaakt". In het geloof dat God hem had geroepen, ging dr. Bakker naar Java. Friesland had de afdeling Keboemen en Wonosobo als zendingsterrein gekozen, maar er moest nog een zendingspost worden gezocht en een woonplaats worden ingericht. Hij moest volledig van voren af aan beginnen. Zijn verblijf in Keboemen duurde 6 jaar. Een andere zoon, L. Bakker, werd gezonden om zijn vader terzijde te staan en werkte als dokter in Klaten, waar hij hoofd van het hospitaal was. Dr. D. Bakker werd beschreven als een man met grote gaven: eenvoudig, wijs en bekwaam. Hij gaf jonge zendelingen de raad: "niet schrijven maar werken!". Zijn vroegere jaargangen van "De Macedoniër" bevatten talrijke belangrijke bijdragen van zijn hand. In zijn laatste jaren gingen zijn krachten achteruit en verloor het denkvermogen iets van zijn helderheid. Zijn heengaan werd betreurd, niet alleen in Nederland, maar vooral op Java, waar hij bekend stond als "Vader Bakker".

Overlijdensberichten in 1981

In 1981 overleed een aanzienlijk aantal predikanten. Van de Nederlandse Hervormde Kerk overleden de volgende dienstdoende predikanten:

• 15 januari: Adriaan Jan van den Ham, predikant te Rijswijk in de classis 's-Gravenhage
• 7 februari: Karel August Gladder, predikant te Oost-Souburg
• 22 februari: Nanne Wams, predikant te Woudenberg, deelgemeente „Salem"
• 23 juli: Klaas Ooms, predikant te 's-Gravenzande
• 10 november: Pieter Jan Dorsman, predikant te Staphorst
• 23 december: Albert Spaargaren, predikant te Geertruidenberg, Hooge Zwaluwe en Made
• 30 december: D. J. Spijkerboer, predikant te Utrecht

De volgende Hervormde emeritus predikanten overleden in 1981:

• 7 januari: Andries Jonathan van Rennes, oud 75 jaar, emeritus predikant van Avezaath (Kerk- en Kapel-) en Wadenoijen
• 12 januari: Gijsbertus Denee, oud 60 jaar, oud-luchtmachtpredikant, te Rumuera in Nieuw-Zeeland
• 29 januari: dr. Theodoor Christiaan Vriezen, oud 81 jaar, rustend hoogleraar van de rijksuniversiteit te Utrecht
• 3 februari: Johannes Bronsgeest, oud 72 jaar, emeritus predikant van Haarlem
• 14 februari: Jacob van Woerden, oud 84 jaar, emeritus predikant van Middelburg
• 20 maart: Johannes Eliza Steenbakker Morilyon Loysen, oud 84 jaar, emeritus predikant van Angeren
• 25 maart: Marius Cornells Koole, oud 69 jaar, emeritus predikant van 's-Gravenhage
• 9 april: Job Eijgendaal, oud 83 jaar, oud-zendelingleraar en emeritus predikant van Zuidzande
• 9 april: Jan van der Velden, oud 69 jaar, emeritus predikant van Lisse
• 13 april: Izak de Tombe, oud 84 jaar, emeritus predikant van Jaarsveld
• 28 april: George Frans Voorhoeve, oud 76 jaar, emeritus predikant van Overzande-Driewegen
• 29 april: Hendrik Bernard Spijkerboer, oud 82 jaar, emeritus predikant van Zevenaar
• 6 mei: Jozephus Hendrik Willem Warners, oud 79 jaar, oud-gevangenispredikant
• 8 mei: Willem Bousema, oud 74 jaar, emeritus predikant van Wageningen
• 11 mei: Nicolaas Oene Steenbeek, oud 67 jaar, eervol ontheven predikant voor buitengewone werkzaamheden (pastorale zorg in de IJmond)
• 12 mei: Hendrik Jan Daniël Reinier Theesing, oud 91 jaar, emeritus predikant van Kwadijk, Middelie, Warder en Oosthuizen
• 19 mei: Gijsbert van Noordennen, oud 68 jaar, emeritus predikant van Heerjansdam-Kijfhoek
• 7 juni: Christiaan van der Leeden, oud 69 jaar, emeritus predikant van Puttershoek
• 13 juni: Hendrik Goosen van Beusekom, oud 76 jaar, emeritus predikant van Pesse
• 6 juli: Rein van der Mast, oud 72 jaar, eervol ontheven predikant voor bijzondere werkzaamheden (pastoraal centrum „De Lindenheuvel" te Overveen)
• 7 augustus: Cornelis Roeland Plomp, oud 76 jaar, emeritus predikant van Denekamp
• 15 augustus: Tjomme Alkeina, oud 60 jaar, emeritus predikant voor bijzondere werkzaamheden (industriepredikant van de stichting „Evangelie en Industrie" te Emmen) en als emeritus predikant nog „part-time" scriba van de provinciale kerkvergadering van Drenthe
• 27 augustus: Hendrik Jan Trommel, oud 76 jaar, oud-zendeling-leraar en emeritus predikant van Nieuw Weerdinge
• 1 september: dr. Adrianus van den End, oud 67 jaar, emeritus predikant van Goudriaan en Ottoland
• 16 september: Herman Focko Cornelius de Boer, oud 71 jaar, emeritus predikant van Rijswijk in de classis 's-Gravenhage
• 26 oktober: Berend Eilko van Buuren, oud 78 jaar, emeritus predikant van Schildwoude en Helium
• 31 oktober: Eelke Stegenga, oud 41 jaar, emeritus predikant van Surhuisterveen
• 3 november: Hendrik Jan Diekerhof, oud 71 jaar, oud-legerpredikant
• 21 december: Marinus Groenenberg, oud 77 jaar, emeritus predikant van Utrecht, te Utrecht

Van de Evangelisch Lutherse Kerk overleed als dienstdoend predikant:

• Pieter Herman Gerrit Cornelis Kok, oud 61 jaar, predikant te Weesp.

Als emeriti overleden:

• 11 februari: Karl Erich Emil Heintze, oud 84 jaar, emeritus predikant van Zeist, te Utrecht
• 18 juni: Jan Hallewas, oud 69 jaar, emeritus predikant van Zaandam en Purmerend, te Purmerend

Van de Algemene Doopsgezinde Sociëteit overleden de volgende emeriti:

• 11 januari: Simon Martinus Anton Daalder, oud 75 jaar, emeritus predikant van Haarlem
• 23 januari: Johannes Eelke Tuininga, oud 72 jaar, eervol ontslagen predikant van 's-Gravenhage en eervol ontslagen predikant van de Nederlandse Protestantse Kerk „Austin Friars" te Londen in Engeland
• 22 februari: Johannes Meerburg Snarenberg, oud 68 jaar, emeritus predikant van Zwolle
• 5 augustus: Theodorus van Veen, oud 66 jaar, emeritus predikant van Zeist

Van de Gereformeerde Kerken overleed als dienstdoend predikant:

• 23 januari: Jan Willem Klaas Kelder, oud 45 jaar, predikant te Leusden
• 23 februari: Freerk de Jong, oud 50 jaar, „full-time" leraar aan de Protestants Christelijke Scholengemeenschap te Doetinchem en als zodanig predikant te Doetinchem
• 11 maart: Wouter Albert Krijger, oud 64 jaar, predikant te Wierden
• 29 augustus: Jan Baaijens, oud 47 jaar, eervol ontslagen predikant van Kampen en „full-time" leraar aan het christelijk lyceum te Apeldoorn

Als emeriti predikanten overleden:

• 11 februari: Dirk van Enk, oud 78 jaar, emeritus predikant van Veenendaal
• 17 februari: Pieter Jan Oggel de Bruijne, oud 77 jaar, emeritus predikant van Zandvoort
• 18 februari: Gerrit Toornbeek, oud 73 jaar, oudpredikant van de Kerk van Bloemendaal voor het werk van radio „Bloemendaal" en naderhand predikant van de stichting „Radiogemeente Bloemendaal"
• 19 februari: Johannes Karsten, oud 75 jaar, emeritus predikant van Achlum
• 22 februari: Luitje Moesker, oud 74 jaar, emeritus predikant van Hijlaard
• 10 april: dr. Pieter Grades Kunst, oud 74 jaar, emeritus predikant van Amsterdam
• 28 april: dr. Nicolaas Herman Ridderbos, oud 70 jaar, eervol ontslagen predikant van de Kerk van Amersfoort en rustend hoogleraar aan de Vrije Universiteit te Amsterdam
• 29 april: Franciscus Josephus Jonkhof, oud 75 jaar, emeritus predikant van Parijs in Frankrijk
• 15 mei: Willem Moene, oud 88 jaar, emeritus predikant van Ten Boer
• 1 juni: Dirk Bakker, oud 45 jaar, emeritus predikant van Hengelo in de provincie Overijssel
• 5 juni: Arnold Adriaan van der Leer, oud 79 jaar, emeritus predikant van Purmerend
• 8 juni: Johan Frederik Colenbrander, oud 67 jaar, emeritus predikant van Den Ham
• 24 juni: Hendrik Johannes Pilon, oud 72 jaar, emeritus predikant van Hilversum
• 10 juli: Hildegard van den Berg, oud 70 jaar, emeritus predikant van Sassenheim
• 1 augustus: Cornelis Marie van der Loo, oud 76 jaar, emeritus predikant van Sliedrecht
• 18 september: Jean Baptiste Vanhaelen, oud 81 jaar, emeritus predikant van Mijdrecht
• 2 oktober: Dirk Visch, oud 73 jaar, oud-„full-time" leraar bij het middelbaar onderwijs te Groningen
• 14 oktober: Johannes Christoffel Hagen, oud 74 jaar, eervol ontslagen geestelijk verzorger van het ziekenhuis „Eudokia" te Rotterdam
• 15 december: Dirk Kuiper, oud 70 jaar, emeritus predikant van Schoonhoven - Willige Langerak

Van de Gereformeerde Kerken (Vrijgemaakt) overleden de volgende emerituspredikanten:

• 17 januari: Johannes Franciscus de Weger, oud 64 jaar, emeritus predikant van Berkel en Rodenrijs
• 27 juni: Douwe Klaas Wielenga J. Dzn., oud 75 jaar, emeritus predikant van Rotterdam-Centrum

Van de Nederlands Gereformeerde Kerken overleed:

• Jan Jacob Verleur, oud 75 jaar, emeritus predikant van Lisse.

Van de Gereformeerde Gemeente overleden de dienstdoende predikanten:

• 28 april: Cornelis Hegeman, oud 66 jaar, predikant te Ermelo
• 21 november: Arie Vergunst, oud 55 jaar, predikant, te Kalamazoo in de staat Michigan in de Verenigde Staten

Van de Oud-Gereformeerde Gemeenten overleden als dienstdoende predikanten:

• 24 april: Marinus Abraham Mieras, oud 65 jaar, predikant te Krimpen aan den IJssel
• 21 mei: Johannes Schinkelshoek, oud 65 jaar, predikant te Stavenisse
• 9 oktober: Johannes van der Poel, oud 72 jaar, predikant te Ede

Van de Vrije Evangelische Gemeenten overleden de emeriti:

• 27 november: Gerrit van Bruggen, oud 74 jaar, emeritus predikant te Wemeldinge, te Goes
• 13 december: Jan Bos, oud 74 jaar, emeritus zendingspredikant, te Amsterdam

Van de Baptistengemeente overleed als emeritus op 22 maart:

• Hermanus Theodoor Plevier, oud 59 jaar, eervol ontslagen predikant van de gemeente Almelo (Geraniumstraat) en eervol ontslagen „full-time" leraar godsdienstonderwijs aan de christelijke M.T.S.

De Zending en Dirk Bakker

De naam Dirk Bakker duikt meermaals op in de context van de gereformeerde zending. Met name dr. D. Bakker wordt beschreven als een pionier die nieuwe wegen bewandelde op het zendingsveld en in het opleidingswerk. Zijn werk op Java, in de regio Keboemen, en zijn rol als docent aan de opleidingsschool benadrukken zijn toewijding aan de zending. Zijn vroegere jaargangen van het zendingsblad "De Macedoniër" bevatten belangrijke bijdragen, wat wijst op zijn intellectuele betrokkenheid bij de zending.

Een andere Dirk Bakker, die op 1 juni 1981 overleed, was eveneens emeritus predikant van de Gereformeerde Kerken en diende de gemeente van Hengelo (Overijssel). Zijn overlijden draagt bij aan het beeld van een generatie predikanten die in dat jaar van de kerk afscheid moesten nemen.

Publicaties en Invloed

De invloed van ds. F. Bakker reikt verder dan zijn korte predikantschap. Zijn boekje Gebedsgestalten, met zijn pastorale en hartelijke toon, heeft een breed publiek bereikt en getuigt van zijn gave om op een eenvoudige, eerlijke manier geestelijk onderwijs te geven vanuit de Schrift. Zijn nadruk op de verbondenheid met Christus is een terugkerend thema.

In de context van de Gereformeerde zending, met name op Java, wordt dr. D. Bakker genoemd als een sleutelfiguur. Zijn werk in Keboemen en zijn bijdragen aan het zendingsblad "De Macedoniër" onderstrepen zijn actieve rol in de verspreiding van het evangelie en de ontwikkeling van zendingsstrategieën.

tags: #dirk #bakker #gereformeerd #predikant