Jan Willem van der Straten, beter bekend onder zijn online pseudoniem Dominee Baardmans, heeft zich gevestigd als een opvallende figuur binnen de Nederlandse religieuze en publieke sfeer. Met zijn positieve vlogs en columns spreekt hij een breed publiek aan, van jong tot oud, dankzij zijn heldere taal en optimistische levensvisie. Zijn engagement met het geloof en de Bijbel, gecombineerd met een moderne benadering, maakt hem tot een unieke voorganger.
De Ontdekking van Geloof en Zingeving
Van der Straten is freelance dominee, maar zijn pad naar het geloof was niet vanzelfsprekend. Hij groeide op in een niet-christelijk gezin, maar op 13-jarige leeftijd begon zijn persoonlijke zoektocht naar spiritualiteit. "Sindsdien heeft het geloof en de Bijbelverhalen me nooit meer losgelaten", vertelt hij. Deze vroege fascinatie voor de Bijbel voedt zijn overtuiging dat het leven zinvol is.
"Met de Bijbel in de hand kun je het best over zingeving hebben. Ik denk dat de Bijbel een boek is dat zegt dat het leven wel degelijk zin heeft", aldus Van der Straten. In zijn boek 'Je kunt het!' deelt hij tien bouwstenen die mensen kunnen helpen bij het vinden van een zinvol leven, waarbij hij benadrukt dat Bijbelverhalen voor hem een grote inspiratiebron vormen en hij gelooft in een hoger wezen dat ons gewild heeft.
De Impact van Joel Osteen
Zijn kennismaking met het geloof vond plaats op een onverwachte manier. Terwijl hij als 13-jarige computernerd op zijn zolderkamer zat, zapte hij per ongeluk naar een preek van de Amerikaanse televisiedominee Joel Osteen. In plaats van een droge economische uiteenzetting, zoals hij aanvankelijk dacht, hoorde hij een inspirerende boodschap over het leven, hoop, dromen en angsten.
"Uit zijn verhaal bleek iets van hoop, positiviteit, vertrouwen, maar ook de diepere laag: de verbinding met God en de Bijbel. Toen dacht ik: hier ben ik nooit mee groot gebracht, maar dit heeft wel iets te zeggen over mijn leven. (...) Het was alsof mijn wereldbeeld omdraaide. Alsof ik een andere bril kreeg om mee te kijken. Het was een rijke beleving in mijn binnenste."
Deze ervaring opende voor Jan Willem een nieuwe wereld. Hij ging jarenlang naar de preken van Joel Osteen kijken en bezocht met zijn grootmoeder de kerk. De traditionele Nederlandse kerken voelden echter vreemd aan: "het was een taal die ik niet sprak." De evangelische stijl uit Amerika, met moderne muziek en een andere benadering, sprak hem meer aan. Deze cultuurshock in de Nederlandse kerk was een belangrijke stap in zijn ontwikkeling.
Dominee Baardmans: Een Nieuwe Generatie Voorganger
Nu, op 27-jarige leeftijd, is Jan Willem van der Straten een van de jongste voorgangers in Nederland en mogelijk de eerste die actief vlogt. Hij noemt zichzelf geen doorsnee voorganger en omarmt de bijnaam "Dominee Baardmans", die hij kreeg na een opmerking over zijn baard.
Zijn generatie, zo stelt hij, kampt met keuzestress, dertigersdilemma's en burn-outs. Veel leeftijdsgenoten zoeken naar de juiste invulling van hun leven in een tijd zonder gebaande paden. "Dat is gaaf, maar het veroorzaakt ook stress. Want wat kies je dan? Wat is de juiste weg voor jou?"
De Bijbel als Anker in Onzekere Tijden
Van der Straten gelooft dat het geloof een anker kan zijn in deze zoektocht. "In het paradigma van het christelijke geloof staat dat er een God is die van je houdt en dat je in de eerste plaats gewild, gezien en geliefd bent. Dat is best een relaxed idee, toch?" Hij ziet de oude Bijbelverhalen als waardevol om te verbinden aan hedendaagse thema's, omdat ze diepgang, verbintenis, context en houvast bieden.
Hij benadrukt dat de Bijbel vol staat met verhalen van gewone mensen die wijsheid zoeken bij het maken van keuzes. Dit sluit aan bij zijn eigen ervaringen en de uitdagingen waar zijn generatie voor staat.
Een Vernieuwende Benadering van Geloof
Om het geloof toegankelijker te maken, wil Jan Willem het vak van dominee opnieuw uitvinden en geloven normaler maken in deze tijd. Hij merkt dat zijn generatie opener staat voor geloof en kerk dan eerdere generaties, die vaak een allergie hadden ontwikkeld. "Misschien omdat ze het verhaal ook niet kennen. Er is geen negatieve houding maar eerder een neutrale houding."
Zijn stijl van preken is ongedwongen en niet moraliserend. Hij deelt persoonlijke verhalen over zijn eigen worstelingen en keuzes, geïnspireerd door de manier waarop Joel Osteen hem inspireerde. Hij wil zijn luisteraars inspireren en aan het denken zetten, in plaats van met een vingertje te wijzen.
Vlog - Kerk (dominee Baardmans)
Het Leven van Mozes en de Kracht van Vergeving
In zijn preken put Van der Straten uit diverse Bijbelse figuren, zoals Mozes. Hij wijst op de menselijkheid van Mozes, juist in zijn "rafelrandjes". "Mozes was geen groot spreker en moest plotseling tegen de Farao zeggen dat wat hij deed niet goed was. Hij moest Farao vertellen dat hij en het volk van Israël er vandoor gingen. Daar is heel veel moed voor nodig, zeker als je niet zo goed kunt praten." Dit illustreert de moed die nodig is om op te komen voor wat juist is, zelfs als dat moeilijk is.
Hij erkent ook dat mensen dingen kunnen zeggen waar ze spijt van hebben, of anderen voor eigen gewin kunnen gebruiken. De Bijbelse boodschap "Kijk omhoog en kijk naar God" biedt hierin een perspectief van hoop en leiding.
Het Samenbrengen van Werelden
Jan Willem van der Straten voelt zich niet volledig thuis in één wereld. Er leeft een gelovig en een seculier persoon in hem, en hij laat beide kanten zien. Hij is ervan overtuigd dat beide werelden veel van elkaar kunnen leren en gelijkwaardig zijn. Hij ziet het christelijke geloof als een rijke wereld met duizenden wijsheden die we met z'n allen hebben laten verstoffen, en hoopt deze "parel" weer op te poetsen.
In 2014 richtte hij de Sunday Assembly op, de eerste Atheïstenkerk van Nederland, waar iedereen welkom was om het leven te vieren. Hoewel hij dit concept fantastisch vindt, voelt hij zich er als voorganger niet meer thuis, omdat de Bijbel voor hem te belangrijk is. Hij gaat nu met zijn zelf vormgegeven diensten verschillende kerken in Nederland af, van traditionele tot seculiere bijeenkomsten.
Zijn missie is duidelijk: het vak van dominee opnieuw uitvinden en geloof toegankelijker maken voor een moderne samenleving. Met zijn openheid, positiviteit en relevante boodschappen, weet Dominee Baardmans jong en oud te inspireren en aan het denken te zetten over zingeving en de rol van geloof in het dagelijks leven.