Doop-, Trouw- en Begraafregisters in Den Haag: Een Overzicht

Een archieftoegang biedt uitgebreide informatie over een specifiek archief en bestaat doorgaans uit de volgende onderdelen: kenmerken van het archief, een inleiding, een inventaris of plaatsingslijst, en eventuele bijlagen.

Onderdelen van een Archieftoegang

Kenmerken van het Archief

De kenmerken van het archief omvatten onder andere de omvang, vindplaats, beschikbaarheid en openbaarheid.

Inleiding op het Archief

De inleiding op het archief bevat interessante informatie over de geschiedenis van het archief, achtergronden van de archiefvormer en kan aanwijzingen voor het gebruik bevatten.

Inventaris of Plaatsingslijst

De inventaris of plaatsingslijst is een hiërarchisch opgebouwd overzicht van beschreven archiefstukken. De beschrijvingen zijn formeel en globaal. Het lezen en begrijpen van een inventaris vereist enige oefening en ervaring. Bij het zoeken in de inventaris wordt de hiërarchie gevolgd, waarbij rubrieken op een hoger niveau ook voldoen aan de zoekvraag voor onderliggende niveaus.

Doop-, Trouw- en Begraafregisters (DTB) in Den Haag

De indexen op de doop-, trouw- en begraafboeken (DTB) voor 's-Gravenhage, Scheveningen en Loosduinen zijn gescand. De beschikbaarheid van informatie en de manier om vanaf de namenindex bij de inschrijving te komen, verschilt per soort inschrijving (doop, trouwen of begraven).

Belang van DTB-registers voor Stamboomonderzoek

Vóór 1811 bestond er nog geen Burgerlijke Stand. Dopen, trouwen en begraven werden geregistreerd door de kerk of de lokale overheid. Later werden deze kerkelijke boeken door de overheid ingenomen om te dienen als basis voor de Burgerlijke Stand. De DTB-boeken geven niet dezelfde informatie als de Burgerlijke Stand; ze vermelden de datum van doop of begrafenis, niet de geboorte- of overlijdensdatum.

Een overzicht van de DTB-boeken vindt u in de inventaris 0377-01 Doop-, trouw- en begraafboeken 's-Gravenhage, Scheveningen en Loosduinen.

Specifieke Archieven en Collecties

Archief van de secretaris (0321-01)

Bevat boeken betreffende de impost op het trouwen en begraven, 1695-1805.

Ontvanger van het recht op successie (0323-01)

Bevat boeken van aangegeven lijken, 1806-1811.

Rechterlijke archieven 's-Gravenhage (0351-01)

Bevat boeken van ondertrouw, 1598-1811.

Geschiedenis en Gebruik van DTB-registers

Tijdens het Concilie van Trente (1545-1563) besloot de Rooms-Katholieke Kerk dat alle dopen, huwelijken en begrafenissen geregistreerd moesten worden. Kort daarna begonnen ook de protestantse kerken met het bijhouden van DTB-registers.

Doopregisters zijn bijzonder waardevol voor stamboomonderzoek, omdat ze de namen van de dopeling en beide ouders vermelden, waardoor meerdere generaties gekoppeld kunnen worden. Trouw- en begraafregisters vermelden ouders zelden. Het vinden van de juiste personen kan lastig zijn, zelfs met vermelding van ouders, omdat familienamen niet altijd werden genoteerd.

Een doopdatum is niet altijd gelijk aan de geboortedatum. Katholieken dopen kinderen kort na de geboorte, protestanten doen dit meestal binnen enkele weken, terwijl de Doopsgezinde kerk de volwassendoop kent.

Trouwregisters kunnen de datum van de voltrekking of de aankondiging van het huwelijk bevatten. Begraafboeken registreren begraafdata, niet overlijdensdata. Deze registraties waren bedoeld om begraafrechten vast te leggen, zoals inkomsten uit verhuur van lijkkleden, de baar en het baarkleed, en voor het luiden van de klokken. Exacte sterfdata moeten in andere bronnen gezocht worden, zoals erfenisverdelingen of lidmatenregisters.

Bewaring en Ontsluiting van DTB-registers

De kerkelijke bevolkingsregistratie is niet volledig bewaard gebleven. De oudste DTB-registers dateren uit de tweede helft van de zestiende eeuw, maar voor de meeste plaatsen beginnen ze in de loop van de zeventiende of achttiende eeuw. Helaas zijn nog niet alle DTB-registers op naam ontsloten en digitaal doorzoekbaar.

Specifieke Collecties en Personen

De volgende collecties en personen zijn relevant voor het archiefonderzoek, met vermelding van hun collectienummer en omvang waar beschikbaar:

• Familiearchief Hagen: Bevat stukken betreffende de predikanten T.J. Hagen (1877-1949) en zijn zoons J.C. Hagen (1906-1981) en T.J. Hagen jr (1919-2005). Coll.nr. 920. 1,08m.
• Haitjema, Th.L. (*1888, †1972): Hervormd predikant en hoogleraar in Utrecht, eerste voorzitter van het Nederlands Verbond tot Kerkherstel (opgericht 1930). Coll. nr.: 1041.
• Hamel, J.C. (*1897, †1979): Luthers predikant te Soerabaya, Malang en Monnickendam, synode-voorzitter en Soldatendominee (1922-1956). Coll. nr.: 759.
• Hartkamp, Jan (*1907, †1984): Biografie door S.J. Hartkamp van een ‘Gewoon gereformeerd predikant' te Oudega, Oudshoorn, Den Helder en Hillegom (1930-1973). Coll. nr.: 585.
• Hasper, H. (*1886, †1974): Gereformeerd predikant (1928-1946), Hersteld Verband (Schiermonnikoog, Oldeboorn en Den Haag). Bevat stukken betreffende:
  • Stichting Psalmgezang
  • Comité Kerkzang
  • Comité Interkerkelijke Zangdiensten (1942-1947)
  • Comité tot verbetering van den Zang in den Eeredienst der Nederlandsche Hervormde Kerk (1941-1950)
  • W.E. Baronesse van Boetzelaer van Asperen en Dubbeldam-Th. à Th. van der Hoop van Slochteren (1934-1956)
  • G. J. Thierry (1950-1959)
  • C. van der Woude (1948-1967)
  Bevat enkele originele tekeningen van Alfred Mazure voor Haspers 'De dood in den pot' (1906-1976). Beperkte toegang. Coll. nr.: 118.
• Hazerswoude: Kiesvereniging 'Nederland en Oranje', opgericht [1888] (1893-1977). Coll. nr.: 130.
• Heemskerk, Th. (*1852, †1932): AR-politicus, lid van de Tweede Kamer, minister, minister-president en minister van staat (1873-1932). Coll. nr.: 119.
• Heerma, E. (*1944, †1999): AR (CDA) politicus, wethouder, staatssecretaris en minister (1985-1994). Coll. nr.: 081.
• Hefting: Stukken betreffende drie hervormde predikanten: M.D. Hefting (1803-1878), M. Hefting (1869-1952) en N.R. Hefting (1903-1991) [Oorlogsherinneringen van een dominee, 2013; bezorgd door J. Ridderbos (†2018)]. Bevat een, op vier grammofoonplaten vastgelegde, preek van N.R. Hefting. Coll. nr.: 800.
• Heijden, A. van der (*1871, †1934): Voorzitter van de Bond van Ned. Chr. Houtbewerkers, Meubelmakers, Behangers en Aanverwante Vakgenoten, lid van het algemeen bestuur van het VV en redacteur van Het Bondsorgaan, stukken naar aanleiding van zijn overlijden (1931). Coll. nr.: 345.
• Hein, A. (ouderling in Amsterdam): Enkele brieven en stukken betreffende kerkelijke aangelegenheden in Amsterdam (1884-1891). Coll. nr.: 120.
• Hellema, H.J. (*1900 †1982): Hoogleraar juridische faculteit VU, lid eerste kamer. Collegedictaten UvA (ca. 1922). Coll. nr.: 867.
• Hendrik-Ido-Ambacht: Kiesvereniging Nederland en Oranje I en II en de ‘Anti-Revolutionaire Propaganda- en Studieclub Door arbeid kracht’ (1913-1973). Coll. nr.: 689.
• Hendrik Pierson Stichting: Waarin opgenomen Nederlandse Middernacht Zending Vereniging, Nederlandse Vereniging tegen de Prostitutie, Nederlandse Vrouwenbond tot Verhoging van het Zedelijk Bewustzijn, Vereniging tot Bestrijding van het Nieuw-Malthusianisme en Vereniging tot Bevordering der Zedelijkheid in de Nederlandse Overzeese Bezittingen te Utrecht (1879-1971). Coll. nr.: 189.
• Hendrik Pierson Vereniging: Hulpverlening aan ongehuwde moeder en haar kind (1905-1975), bevat stukken betreffende de Hendrik Pierson Stichting, de Centrale vereniging van Organisaties voor hulpverlening aan niet-gehuwde moeders (1905-1975) en de Nederlandse Federatie van Instellingen voor de Ongehuwde Moeder en haar kind (1905-1975). Coll. nr.: 531.
• Hendriks, J.E. (*1920, †1978): Gereformeerd predikant te Westbroek en Winterswijk, preken. Coll. nr.: 794.
• Hennephof, Berend (*1896, †1970) en Albertus (*1930, †1990): Oud gereformeerd predikant te Scheveningen en Dordrecht en zijn zoon, hervormd predikant te Paesens en secretaris/docent van het Theologisch Seminarium van de Nederlands Hervormde Kerk te Doorn (1924-1990). Coll. nr.: 1159 | 2,72 m.
• Herlaar, L. (*1933): Hervormd predikant te Rockanje en Weesp en bij het Instituut voor Epilepsiebestrijding, collegedictaten ca. 1956-1962. Coll. nr.: 341.
• Herngreen, G.F.W. (*1914, †1986): Gereformeerd (HV) /Hervormd predikant in o.a. Amersfoort, Rotterdam, Groningen en Den Haag (1938-1980). Coll. nr.: 484.
• Hervormd Beraad Vredesvraagstukken: Stukken betreffende het HBV en enige stukken betreffende prof.dr. W. Balke (ca. 1971-2010). Coll.nr. 1174. 0,24 m.
• Hervormd Gereformeerde Staatspartij (HGSP): Orthodox-protestantse, anti-roomse partij (1921-1946), stukken van W.F. Lefeber (1922-1940). Coll. nr.: 286.
• Hervormd Nederland: Protestants weekblad, foto’s van personen en kerkgebouwen (1973-1998). Coll. nr.: 1027. 0,24 m.
• Hervormde Jeugdraad: Geïllustreerd reisverslag van de Kamp B2U-reis naar Italië, door Frits Weertman (1950). Coll. nr.: 838.
• Herwaarden, H.A. van (*1916, †1997): Hervormd (zendings-)predikant in Nieuw-Guinea en Nederland en geestelijk verzorger bij het Ministerie van Justitie. Coll. nr.: 1091.
• Heslinga, M.W. (*1922, †2009): Historisch-geograaf, eerste VU-hoogleraar sociale geografie (1864-2004). Coll. nr.: 196.
• Hesselink, G.J. (*1842, †1918): Immigrant naar Amerika 1846, Holland MI, brieven en een deel van een dagboek als soldaat in de Amerikaanse Burgeroorlog (1860-1866). Coll. nr.: 373.
• Hessels Mulder, J. (*1906, †2001): Gereformeerd predikant, studentenpredikant aan de Vrije Universiteit en Universiteitspastor (1927-1996). Coll. nr.: 122.
• Het Kompas (1949-1963): Nederlandse Hervormde Jeugdbeweging, met werkstuk over de geschiedenis van de organisatie. Coll. nr.: 941.
• Heukels, Nico (*1934): Leraar Frans. Stukken betreffende Nederlandse en Franse (protestantse) literatuur(geschiedenis) en psalmen (1975-2008). Coll. nr.: 746.
• Hildering, H.A.C. (1898, †1986): Gereformeerd, later Hervormd zendingspredikant in Nederlands-Indië/Indonesië. Bevat stukken betreffende zijn echtgenote J.A. Punt (*1902, †?) en J. Burgersdijk (*1906, †?), (1926-1985). Coll. nr.: 1020.
• Hillegom: Kiesvereniging (1946-1981). Coll. nr.: 431.
• Hinte, Jacob van (*1889, †1948): Aardrijkskundige, schreef een proefschrift over Nederlanders in Amerika, bevat correspondentie tussen J.E. van Hinte en R.P. Swierenga (1908-1985). Coll. nr.: 283.
• Historisch Comité Christen-Democratie: Collectie van H. Verheul (*1935, †1989), hoogleraar wiskunde en rector aan de VU, stukken betreffende Gerbrandy- en Lohman-herdenkingen (1979-1987). Coll. nr.: 627.
• Historisch VU Museum: Lijsten van schenkingen en bezoekers (1953-1985). 1 deel. Coll. nr.: 1035.
• Hoedemaker, Ph.J. (*1839, †1910): Predikant en hoogleraar aan de VU, Correspondentie en stukken betreffende de hervormde kerk en de Friese Christelijk Historischen (verzameling van J.J.R. Schmal, (1882-1909)). Coll. nr.: 606. 0,12m.
• Hoekstra, H. (*1852, †1915): Hervormd/gereformeerd predikant, onder andere in Utrecht en Arnhem, synodepraeses (1878-1917). Coll. nr.: 460.
• Hof, W. van den (*1898 †1988): Aantekeningen en artikelen van CNV bestuurder en meelevend kerklid. Bevat tevens stukken betreffende jeugdwerk in Amsterdam (West/Sloterdijk) (ca. 1941-1987). Coll. nr.: 870.
• Hollander, J. (*1927): Ondernemer en SER-lid, kritisch lid van ARP en CDA (1965-1986). Coll.
• Hollander, Pieter den en Grietje Geertruida de Wit: Grammofoonplaten van het kerkelijk huwelijk op 25 juni 1957 in de NH Oranjekerk in Den Haag. Coll. nr.: 799.
• Hollenweger, W.J. (*1927 †2016): Zwitsers predikant en hoogleraar van de Pinksterbeweging in Birmingham (ca. 1908-2002). Tweede en derde zending. Audiobanden, 4 dozen. Coll.
• Holtrop, P.N. (*1943, †2010) en H. van den Brink (*1904, †1982): Zendingsarchief. Deel van het archief van P.N. Holtrop met daarin opgenomen archief van H. van den Brink (bevat o.a. de kopie van het doopregister der Christelijk Gereformeerde Kerk te Batavia, 1874 - 1918 (origineel is verloren)) 1817 - 2010. Coll.nr. 798. Omvang: 4,48 m.
• Holwerda, B. (*1909, †1952): Gereformeerd/vrijgemaakt predikant, onder andere in Amersfoort (1934-1952). Beperkte toegang. Coll. nr.: 225.
• Hommes, J. (*1897, †1990): AR bestuurder, lid van de Provinciale Staten van Zeeland en lid van de Eerste Kamer, manuscripten (o.a. ‘'n Half dozijn jaren', roman door Joan van Oversee [mobilisatie, Eerste Wereldoorlog, Harskamp-rellen, ca. 1914-1920]) ca. (1937-1980). Coll. nr.: 223.
• Hongaarse archieven: Digitale foto’s van stukken uit de archieven van J. Sebestyén (*1884, †1950); C.M.E. Kuyper (Katalin Kuyper), *1876, †1955; De Julianaschool in Budapest en A. (Sándor) Csekey, *1896, †1956 (1908-1974). Coll. nr.: 1121 | 0,1 m.
• Hoogeveen: Kiesvereniging (1971-1981). Coll. nr.: 558.
• Hoogezand-Sappemeer: Kiesvereniging (1979). Coll. nr.: 439.
• Hoogeveen: Statencentrale (1927-1980). Coll. nr.: 040.
• Horst, H. van der (*1942): Hervormd predikant, werkte intensief samen met Hebe Kohlbrugge (zie coll. nr. 1134). Coll. nr.: 427.
• Horst, J. ter (*1935): Gereformeerd predikant te Twijzel, Amersfoort en Leidschendam, bevat stukken betreffende zijn vader G. ter Horst en collegedictaten van VU-hoogleraren (1906-1962). Coll. nr.: 392.
• Houssaye, B.D. de la: Stukken betreffende zending, de kinderzendingsvereniging in de buurten T, U, V, W, en ZZ in Amsterdam en handgeschreven en gedrukte geestelijke- en feestliederen, met bladmuziek, 1881-1930. Coll. nr.: 1122.
• Houten, T.B van (*1913, †1989): Gereformeerd predikant, onder andere in Tuindorp-Oostzaan, Britsum en Aalsmeer (1943-1979). Coll.nr.: 485. 2,72 m.
• Hovy, W.H. (*1840 †1915): Bevat enkele archiefstukken en veel genealogische gegevens. Loopjaren archief: 1886-1992. Coll.nr. : 128. Omvang 0,24 m.
• Höweler, H.A. (*1899, †1976): Rector van het Gereformeerd (Woltjer) Gymnasium en VU bibliothecaris (1896-1947). Coll. nr.: 125. 1,36 m. Beperkte toegang. Zie ook correspondentie met P.J. Buijnsters en L. Hugo van
• Dalen, W.S. (*1916, †2006): Hervormd predikant en vredesactivist (1935-1995). Coll. nr.: 733.
• Huize Carolina (1873-1952): Vereniging tot instandhouding van ‘Huize Carolina’ te ’s-Gravenhage, protestantse Jeugdzorginstelling, over gegaan in de Martha Stichting (1873-1960). Coll. nr.: 342.
• Huizinga, J. (*1867, †1946): Burgemeester van Axel (1908-1912) en Terneuzen (1912-1936). Stukken betreffende zijn burgemeesterschap van Terneuzen waaronder kopij van dagboek en foto in ambtskledij (ca. 1936-2020). Coll.nr.: 1177. 0,05 m.

Voor vragen over het zoeken naar personen of advies over (stamboom- of familie)onderzoek, kan men de studiezaal bezoeken waar ervaren medewerkers graag helpen.

tags: #doop #archief #hervormd #den #haag