Jurjen ten Brinke is een voorganger en presentator die bekendheid geniet binnen de Nederlandse publieke omroep, met name door zijn werk voor de Evangelische Omroep (EO). Zijn carrière omvat zowel theologische studies als een praktische achtergrond in de landbouw, wat hem een unieke invalshoek geeft in zijn werk.
Vroege Leven en Opleiding
Jurjen ten Brinke werd geboren op 9 maart 1978 in Zwolle. Hij voltooide twee studies: Tropisch Landgebruik aan de Wageningen Universiteit en de hbo-studie Theologie in Gouda. Na zijn opleiding in de landbouw werkte hij vijf jaar als teamleider Oost-NL voor stichting Gave. Deze stichting richt zich op het opzetten en ondersteunen van kerkelijk werk onder asielzoekers en statushouders.
Oprichter van Hoop voor Noord
In 2006 richtte Jurjen ten Brinke de multiculturele kerk Hoop voor Noord op in Amsterdam-Noord. Deze kerk, waar hij nog steeds voorganger van is, kenmerkt zich door haar multiculturele karakter. Ten Brinke woont ook in Amsterdam-Noord.
Carrière bij de Evangelische Omroep
Zijn betrokkenheid bij de Evangelische Omroep begon in 2015 op freelancebasis. Al snel werd hij vast in dienst genomen. Sindsdien heeft hij meegewerkt aan diverse programma's en projecten van de EO:
- Presentator van het zondagochtendprogramma ‘De Kapel’.
- Maker van meditaties voor de Bijbel Open App.
- Spreker op de ‘Nederland Zingt Dag’.
- In 2016 reisde hij voor de EO naar Irak om vluchtelingenkampen te bezoeken.
- Recente programma's die hij presenteert zijn 'Nederland Zingt op Zondag' en ‘Nederland Zingt Dichtbij’, waarin hij in gesprek gaat met gasten en meditaties houdt.
- Te horen op zondagochtend op de radio in het programma ‘Vroeg op 5’.
- Schrijver van overdenkingen voor de Bijbel Open-pagina’s in het tijdschrift Visie.
- Eén van de presentatoren van de Bijbel Open App.
De Evangelische Omroep: Ontstaan en Missie
De Evangelische Omroep (EO) is een Nederlandse publieke omroep die is ontstaan vanuit een christelijke, met name evangelische, achtergrond. De wens om meer evangelische geluiden te horen op radio en televisie in Nederland groeide in de jaren '50 en '60. De EO werd officieel opgericht op 21 april 1967, met Bert Dorenbos als een van de belangrijkste initiatiefnemers. De omroep had als doel om via de publieke omroep een Bijbels geluid te laten horen, met nadruk op behoudende morele waarden en de verkondiging van het evangelie van Jezus Christus.
Beginjaren en Programma's
In de beginjaren was de EO sterk evangeliserend en Bijbelgetrouw, met weinig ruimte voor amusement en veel aandacht voor zang, prediking en morele thema's. Bekende programma's uit die tijd waren onder andere ‘Gospelsound’, ‘De Muzikale Fruitmand’, ‘De Vrolijke Kinderbijbel’, ‘Een Woord voor de Wereld’, ‘De Bijbel Open’ en ‘EO-Jongerenuur’. De eerste radio-uitzending van de EO vond plaats op 1 april 1970 op Hilversum 3.
Dolf Vorsterman van Oyen en The Burning Candles
Een belangrijke pionier van de gospelmuziek in Nederland was Dolf Vorsterman van Oyen, oprichter van de gospelgroep The Burning Candles. Deze groep trad regelmatig op bij evenementen van de Evangelische Omroep, waaronder de EO-Jongerendag. Vorsterman van Oyen, die oorspronkelijk actief was in de rockband The Black Strangers, bekeerde zich tot het christendom en werd een drijvende kracht achter de gospelmuziek in Nederland, met optredens door heel het land om een boodschap van leven en hoop te brengen.
De EO-Jongerendag
Vanaf 1975 organiseerde de EO de eerste Jongerendag in Groningen. Dit evenement groeide uit van een kleinschalig regionaal evenement met ongeveer 3.000 jongeren tot een grootschalig evenement. Tijdens deze dagen werden Bijbelstudies gegeven en werd er in kleine groepen de Bijbel gelezen en onderzocht, met als thema's vaak gedeelten uit de Bijbel die de liefde van God benadrukken.
Aad Peters en Kinderprogramma's
In de vroege jaren '80 werd Aad Peters een bekende figuur op de EO-televisie. Met zijn markante stem, creatieve geest en zelfgemaakte poppen veroverde hij de harten van jonge kijkers als gezicht van het kinderprogramma ‘D’r kan nog meer bij’. Dit programma behandelde herkenbare thema's voor kleuters, zoals delen, vriendschap en luisteren, en werd uitgewerkt met liedjes, sketches, bijbelverhalen en poppenkastvoorstellingen.
Ronduit: De Jongerenorganisatie
De EO-jongerenorganisatie Ronduit werd in 1981 opgericht als de officiële jongerenafdeling van de Evangelische Omroep. Het doel was om jongeren direct te betrekken bij het geloof en geloofsactiviteiten. Ronduit groeide snel en organiseerde weekenden, reünies, en had zelfs een eigen band en theatervoorstellingen. Rond 1997 bereikte Ronduit zijn hoogtepunt met ongeveer 90.000 leden, wat het tot een van de grootste jongerenbewegingen in Nederland maakte.
Evolutie van de EO: Van Behoudend naar Divers
In de beginjaren stond de EO bekend om een behoudende koers, met duidelijke standpunten over thema's als abortus, homoseksualiteit en evolutie. De slogan was destijds: “De EO, de omroep met de Bijbel”.
‘God verandert mensen’ en Nazorg
Het programma ‘God verandert mensen’, dat liep van 2002 tot 2010, was een van de meest spraakmakende tv-programma's van de EO. Het programma belichtte levensverhalen van mensen die een radicale verandering in hun leven doormaakten na hun bekering tot het christelijk geloof. De uitzendingen, vaak op zondagavond, leidden tot veel positieve reacties en een uitgebreid nazorgwerk, waarbij luisteraars konden bellen en schrijven voor vragen of hulp.
De nazorg speelde al in de begintijd (jaren '60 en '70) een belangrijke rol binnen de missie van de EO. Naar aanleiding van uitzendingen werden brieven met vragen over het geloof en persoonlijke problemen beantwoord. Ook waren er telefonische hulplijnen en werden er boekjes, Bijbels en folders opgestuurd naar geïnteresseerden. Speciale nazorgteams, bestaande uit getrainde vrijwilligers en medewerkers, waren actief om ondersteuning te bieden.
Bestuurscrisis en Nieuwe Koers
In 1982 maakte de EO een bestuurscrisis door, die leidde tot het aftreden en overlijden van voorzitter Willem Glashouwer sr. Het beleid, mede gevormd door Bert Dorenbos, kwam onder vuur te liggen. Men ervoer dat Nederland niet langer als een christelijk land kon worden beschouwd na de legalisering van abortus. De strategie van het beschermen en behouden van het christelijk erfgoed voldeed volgens velen niet meer. Na deze crisis leidde Dorenbos de EO naar de B-status, met meer dan 250.000 leden. De leiding verschoof naar een meer zakelijke aanpak onder Jan Meulink en dominee Jan Hendrik Velema.
De tweede helft van de jaren '80 markeerde een overgangsperiode. De EO begon te beseffen dat Nederland 'post-christelijk' was. De focus verschoof van het verkondigen van het eigen standpunt naar programma's die een breder, minder of niet-christelijk publiek konden bereiken. Programma's als ‘Het Familiediner’, waarin Bert van Leeuwen gebroken families helpt elkaar te vinden, illustreren deze ontwikkeling.
Samenwerking en Diversificatie
In de jaren '90 veranderde de EO van een stichting in een vereniging en voerde de nieuwe evangeliserende strategie verder door. De talkshow ‘Het Elfde Uur’, onder leiding van Andries Knevel, begon in 1992 en bood ruimte voor discussies over actuele onderwerpen met diverse gasten. De komst van commerciële televisie vanaf 1989 vormde een bedreiging voor het publieke bestel. Om te concurreren, ging de EO in 1992 samenwerken met Veronica en TROS in het actualiteitenprogramma ‘2Vandaag’. Vanaf medio jaren '90 begon de EO ook met tv-programma's op zondag, wat in eigen kring omstreden was, maar ook werd gezien als een unieke kans om zowel christenen als niet-christenen te bereiken.
Fusies en Nieuwe Plaatsingen
Per 1 januari 2016 werden de zendtijdregelingen voor de zogenaamde 2.42-omroepen beëindigd. Zendtijd voor Kerken (ZvK) en de IKON kozen voor samenwerking met de EO, en verhuisden naar het gebouw van de EO. Vanaf 2016 heeft ook het geluid van de Joodse Omroep een plaats gekregen binnen de zendtijd van de EO, met programma's als ‘Naches’ en ‘Je zal maar uitverkoren zijn’.
Uitdagingen en Hedendaagse Activiteiten
De EO heeft te maken gehad met uitdagingen, zoals dalende STER-inkomsten en discussies over de koers van de omroep. Desondanks blijft de EO actief in het produceren van diverse media, waaronder tijdschriften zoals Visie, Eva (voor vrouwen) en BEAM magazine (voor jongeren). De jongerenafdeling BEAM organiseert evenementen zoals de EO-Jongerendag en biedt een online community. Ook voor andere doelgroepen organiseert de EO evenementen, zoals de Nederland Zingt-dag en activiteiten voor vrouwen onder de naam Eva.
De EO telt momenteel 320.000 leden (cijfers uit 2021) en is daarmee de vierde Nederlandse publieke omroep na KRO-NCRV, BNNVARA en AVROTROS. Naast radio, televisie en podcast houdt de EO zich ook bezig met het uitgeven van tijdschriften en het organiseren van evenementen.
tags: #evangelische #omroep #voorganger