Hervormde Wijkgemeente Haren: Informatie en Traditie

De Hervormde Gemeente Haren-Onnen, een kerkelijke gemeenschap met een rijke, eeuwenoude traditie, houdt haar diensten in het hart van Haren. Gelegen aan de Rijksstraatweg, in de monumentale Dorpskerk, opent deze gemeente haar deuren voor iedereen die zoekt naar zingeving, rust of een luisterend oor. Met hedendaagse opvattingen over geloof, samenleving en samenwerking, vormt de Dorpskerk een letterlijk en figuurlijk middelpunt van het dorp.

De Rol van de Kerk in de Gemeenschap

Arlette Toornstra, predikant bij de Hervormde Gemeente, benadrukt het belang van een inspirerende kerkdienst. "Een goede kerkdienst heeft een logische opbouw waarbij je je na afloop geïnspireerd en gemotiveerd voelt," aldus Toornstra. "Gaandeweg leg je je persoonlijke zorgen en problemen af en stap je met frisse moed en een gevoel van saamhorigheid weer naar buiten."

De Hervormde Gemeente staat midden in de samenleving en houdt de vinger aan de pols van wat er gebeurt in de gemeenschap. Dit resulteert in een signalerende en soms adviserende rol, bijvoorbeeld naar de lokale overheid toe. De kerk fungeert daarnaast als een ontmoetingsplek voor gesprekken en reflectie op maatschappelijke thema's met raakvlakken met kerk en samenleving. Deze gesprekken kunnen variëren van persoonlijke geloofsbeleving tot bredere maatschappelijke onderwerpen.

Jan Derk Sluurman, de koster van de kerk, omschrijft de rol van de gemeente treffend: "Ik zeg wel eens dat wij de luis in de pels zijn en zo voelt het wel een beetje. We zijn op een bescheiden manier kritisch en daar waar de overheid tekort schiet, vervullen wij vaak een belangrijke taak."

Samenwerking en Verantwoordelijkheden Binnen de Gemeente

Het leiden van een kerkelijke gemeente is een gezamenlijke inspanning. Naast de predikant en de koster spelen kerkrentmeesters, diakenen, de organist, ouderlingen en vele vrijwilligers een cruciale rol. Gezamenlijk zetten zij zich in voor het ophalen van geld voor goede doelen of het bieden van individuele steun in tijden van nood.

Diaken Haije Hoving licht toe hoe de goede doelen worden bepaald: "De goede doelen worden bepaald door de diaconie. De diakenen kijken waar behoefte aan is in de samenleving en werken daarbij samen met andere kerken en organisaties." De kerkrentmeesters zijn verantwoordelijk voor het onderhoud van de kerk en het terrein, en sturen de koster aan, die optreedt als gastheer en "General Manager" van de locatie. De ouderlingen zorgen voor het geestelijk welzijn van de gemeenteleden.

De Dorpskerk wordt beschouwd als het "kloppend hart van Haren", een plek waar vele inwoners de grote gebeurtenissen van het leven hebben gevierd of gevoeld. De kerk dient ook als een decoratief en sfeervol middelpunt voor evenementen en activiteiten in het dorp.

Toekomstplannen: Fusie tot Protestantse Gemeente Haren-Onnen

Samenwerking wordt gezien als de sleutel voor de toekomst, zo benadrukken Haije, Arlette en Jan Derk. Dit geldt zowel voor samenwerking met andere organisaties en verenigingen, als met andere kerkelijke gemeentes. "We werken samen waar de overeenkomsten dat toelaten, maar behouden allemaal onze eigen identiteit. Het is als in een centrum van een dorp waar meerdere kleine zelfstandigen naast elkaar kunnen bestaan."

Deze visie op samenwerking culmineert in een officiële fusie. Op 28 februari 2025 zullen de twee kerken, de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk, officieel samengaan onder de naam Protestantse Gemeente Haren-Onnen. Dit besluit wordt met enthousiasme gedragen door de gemeenteleden, zoals aangegeven door de voorzitters van beide kerken. Verkennende gesprekken over een fusie vonden reeds zestig jaar geleden, in 1964, plaats, maar destijds was de tijd nog niet rijp. Tegenwoordig worden de verbindende factoren tussen beide gemeenten als sterker ervaren dan de scheidende.

Beide kerkgebouwen, de Gorechtkerk en de Dorpskerk, zullen door de nieuwe Protestantse Gemeente Haren-Onnen blijven worden gebruikt. Er is geen financiële noodzaak om te fuseren tot één gebouw. De financiële positie van de Gereformeerde Kerk is stabiel, terwijl die van de Hervormde Gemeente als iets kwetsbaarder wordt beschouwd.

Het Historische Orgel van de Dorpskerk

De Dorpskerk in Haren is tevens de thuisbasis van een historisch orgel. In 1770 en 1771 bouwde Hinsz een orgel met één klavier en een aangehangen pedaal, waarbij pijpwerk uit een eerder orgel uit 1675 van Johannes Helman werd hergebruikt. Het oorspronkelijke instrument had acht stemmen. Het nieuwe orgel werd bij oplevering voorzien van 11 stemmen.

Door de jaren heen zijn er diverse restauraties en aanpassingen geweest:

• In 1817 werkte Dirk Lohman aan het orgel, onder meer om de windvoorziening te stabiliseren.
• Later in de negentiende eeuw plaatste vermoedelijk Van Oeckelen een Viola di Gamba 8′ ter vervanging van de Sexquialter.
• In 1937 vervaardigde Klaas Doornbos een pneumatische lade met twee registers (Bourdon 16′ en Octaaf 4′) en een transmissie voor het pedaal. Het orgel werd op 20 februari 1937 opnieuw in gebruik genomen.
• In 1957 verwijderde G. van Leeuwen de aparte lade en voegde een Borstwerk en een echt vrij Pedaal toe. Het gereviseerde orgel werd op 10 januari 1958 in gebruik genomen.
• In het voorjaar van 2001 startte Reil met een volledige reconstructie van het orgel, gericht op het herstel naar de staat van 1771. Later bijgeplaatst pijpwerk werd verkocht ten bate van het orgelfonds. Stef Tuinstra trad op als adviseur bij deze werkzaamheden.

Het orgel bevat de volgende registers:

• Bourdon 16′
• Viola di Gamba 8′
• Octaaf 4′
• Sexquialt 2-3 st.
• Mixtuur 3-4 st.

De Toren van de Dorpskerk

De 46 meter hoge toren van de Dorpskerk heeft door de eeuwen heen verschillende branden meegemaakt, onder andere in 1465 en 1501, toen Saksische troepen de kerk en toren in brand staken. In 1914 werd de toren onder leiding van rijksbouwmeester C.H. Peters ingrijpend gerestaureerd. Hierbij werd het oorspronkelijke schilddak vervangen door een opvallende achthoekige houten torenspits.

Er gaan verhalen dat Bomen Berend de kerktoren bij de belegering van Groningen in 1672 als uitkijkpost zou hebben gebruikt. Volgens de legende schoten de Groningers hem toen een bord met zuurkool uit de handen.

Erediensten en Activiteiten

Iedere zondag bent u van harte welkom in de erediensten van de Hervormde Gemeente Haren-Onnen, die plaatsvinden in de Dorpskerk. De aanvangstijd is doorgaans om 10.00 uur, tenzij anders aangegeven. In de ochtenddiensten worden, middels een rondgang, twee collectes gehouden. Bijdragen kunnen ook via GIVT of per bank worden gedaan.

Na afloop van de dienst is er gelegenheid om bij te praten onder het genot van koffie, thee of limonade in het Gorechthuis. De kerk streeft ernaar om open, zorgzaam en gastvrij te zijn. Mocht u meer over de gemeente willen weten of een afspraak willen maken, dan wordt u aangemoedigd contact op te nemen.

Kindernevendienst en Tienernevendienst

Voor de kinderen van groep 1 tot en met 8 van de basisschool is er kindernevendienst. Zij wonen het begin van de kerkdienst bij en gaan daarna naar hun eigen ruimte voor bijbelverhalen, gesprekken, spel en creativiteit. Drie keer per jaar wordt er voor deze leeftijdsgroep Kliederkerk georganiseerd, een creatieve en speelse vorm van kerk-zijn, speciaal gericht op ouders en kinderen.

Gedurende de Adventsperiode en de 40-dagentijd volgt de kindernevendienst een project aan de hand van een thema. Ongeveer één keer per maand is er tienernevendienst voor jongeren uit groep 7 en 8 van de basisschool en klas 1, 2 en 3 van het voortgezet onderwijs. Ook zij wonen het begin van de dienst bij, waarna ze naar de ‘soos’ gaan.

Bijzondere Diensten en Gelegenheden

Naast de reguliere vieringen vinden er regelmatig bijzondere diensten plaats, waarbij gemeenteleden samen met een predikant de dienst voorbereiden en invullen. Voorbeelden hiervan zijn de 'ochtendplusdiensten'.

Doopdiensten worden aangekondigd in het kerkblad. Huwelijksdiensten worden altijd in overleg met een van de predikanten geregeld. Rouwdiensten kunnen zowel in de Dorpskerk als in Ons Centrum, een rouwcentrum, de aula of thuis worden gehouden.

In elke kerkdienst staat een boeket bloemen, dat na de dienst als een groet van de gemeente wordt overhandigd aan iemand die daar die week in het bijzonder voor in aanmerking komt. De Dorpskerk is tevens voorzien van een ringleiding.

tags: #hervormde #wijkgemeente #haren