De parochie van Sint Stephanuskerk in Heel, waarvan de toren dateert uit de elfde of twaalfde eeuw, is een levendig centrum van geloof en gemeenschap. Naast de reguliere missen worden er in de kerk ook speciale vieringen georganiseerd rondom Kerst, Pasen, Communie en Vormsel.
De gemeenschap is echter ook buiten de kerk actief. Op de eerste zondag van september vindt, aansluitend aan de H. Mis, een processie plaats die door de straten van Heel trekt. Deze processie wordt mede mogelijk gemaakt door diverse verenigingen, communicanten en vele vrijwilligers. Na afloop van de processie is er gelegenheid voor folklore.
De Zonnebloem afdeling Heel, de seniorenvereniging St. Ambrosius en het kerkbestuur werken nauw samen bij het bezoeken van zieken en eenzamen. Gedurende de lente- en zomermaanden zorgt een groep vrijwilligers voor het onderhoud van het parochiële kerkhof. Het parochiecentrum, gelegen tegenover de kerk, is twee ochtenden per week geopend.
Het Hoogaltaar van de Stephanuskerk
Het hoogaltaar in de Stephanuskerk is een indrukwekkend kunstwerk, vervaardigd uit diverse materialen zoals zandsteen, hardsteen, marmer, eikenhout en verguld koper. De totale hoogte van het altaar is ongeveer 610 cm, inclusief het suppedaneum (trap) en ongeveer 550 cm zonder. De tombe is 100 cm hoog, de mensa is 250 cm breed. Het Heilig Hartbeeld is circa 100 cm hoog. Het tabernakel en de expositietroon meten respectievelijk 73 cm en 145 cm.
De iconografie van het hoofdaltaar is volledig gewijd aan het lijden en de offerdood van Christus, met een culminatie in de devotie tot het Heilig Hart van Jezus, waaraan de kapel is toegewijd.
Symboliek van de Iconografie
In de tombe van het altaar zijn aan weerszijden van het Christusmonogram IHS een miskelk en de geselkolom met dobbelstenen afgebeeld. De kelk symboliseert het Laatste Avondmaal, het Misoffer en het bloed van Christus, maar kan ook verwijzen naar de zure wijn die Hij voor de kruisiging kreeg. De geselkolom staat voor de geseling van Christus, en de dobbelstenen herinneren aan de soldaten die dobbelden om Jezus’ kleed.
In de predella zijn Arma Christi (de lijdenswerktuigen van Christus) aangebracht. Links zijn de spijkers waarmee Christus werd genageld en de aanduiding I.N.R.I. (Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum) te zien, en rechts de doornenkroon.
Op de deuren van het tabernakel bevinden zich medaillons met voorstellingen van het Lam Gods en de pelikaan die haar jongen voedt met eigen bloed, beide symbolen van de opoffering van Christus. De korenaren en druivenranken, gegraveerd in spitsboognissen op de tabernakeldeuren, verwijzen naar brood en wijn die tijdens de eucharistieviering tot het lichaam en bloed van Christus worden.
Op de kaarsenbanken links en rechts van het tabernakel staat de tekst: “Ecce Panis Angelorum” (Zie het brood van de engelen).
De Calvariegroep en de Devotie tot het Heilig Hart
Boven het tabernakel, in de expositietroon, is een calvariegroep aangebracht. De gekruisigde Christus wordt geflankeerd door Maria en Johannes de Evangelist. De overige voorstellingen op het altaar hebben betrekking op de devotie tot het Heilig Hart van Jezus. Deze devotie, die teruggaat tot de middeleeuwen, werd vooral bekend vanaf de 17e eeuw na visioenen van de Franse kloosterzuster Margaretha Maria Alacoque (1647-1690). Vanaf de tweede helft van de negentiende eeuw en vooral in de eerste helft van de twintigste eeuw kende deze devotie een enorme groei, wat tot uiting kwam in beeltenissen van Christus die zijn hart tonen in kerken en Heilig Hartbeelden op kerkpleinen en in de openbare ruimte.
Visioenen en Symbolen
Aan weerszijden van de expositietroon zijn voorstellingen te zien die verband houden met de Heilig-Hartdevotie. Links verschijnt Christus aan Sint Margaretha Maria Alacoque en haar biechtvader Claude de la Colombière (1641-1682). Onder deze voorstelling staan de woorden van Jezus: "Venite ad me omnes J" (Komt allen tot mij J). De rechtervoorstelling toont een visioen van een abdis, een zuster in kloosterhabijt met kromstaf, die Sint Theresia van Avila (1515-1582) voorstelt. De tekst in gouden letters onder deze voorstelling, "Dilectus meus mihi C.C." (Mijn geliefde is van mij), is afkomstig uit het Bijbelboek Hooglied (Canticum Canticorum).
Boven de voorstellingen van de visioenen zijn, als bekroning, in wimbergen (driehoekige, gevelachtige bekroningen) de alfa en de omega aangebracht, de eerste en laatste letter van het Griekse alfabet, symbool staand voor het begin en het einde.
De Bisschoppen op de Hoeken
De beelden op de hoeken, in de uitkragende hoektorens, stellen twee bisschoppen voor. Links is kerkleraar Augustinus van Hippo (354-430) afgebeeld met het vlammend hart in zijn hand, zijn gebruikelijke attribuut dat verwijst naar zijn 'Confessiones' (Belijdenissen). Dit hart symboliseert zijn verlangen naar God.
De bisschop rechts is Sint Franciscus van Sales (1567-1622), die een mandorla (amandelvormige stralenkrans) draagt, waarin het Heilig Hart van Jezus is weergegeven. Franciscus van Sales, geboren op het slot Sales, studeerde theologie en werd in 1594 priester en acht jaar later bisschop van Genève. Hij is een belangrijke figuur van de Contrareformatie en staat bekend om zijn religieuze geschriften, waaronder 'Inleiding tot het devote leven' (1609) en 'Traktaat over Gods liefde' (1616). Samen met Jeanne-Françoise de Chantal stichtte hij in 1610 de contemplatieve kloosterorde van Maria Visitatie.
Augustinus en Franciscus van Sales opereren op vergelijkbare terreinen wat betreft hun beschermheilige-schap. Augustinus is beschermheilige van beroepen die met boeken te maken hebben, theologen, bibliothecarissen, boekbinders, drukkers en boekhandelaren. Franciscus van Sales is patroonheilige van schrijvers, journalisten en uitgevers.
Parochieactiviteiten en Gemeenschapsleven
De parochie St. Stephanuskerk is actief betrokken bij diverse gemeenschapsactiviteiten. De Zonnebloem afdeling Heel, de seniorenvereniging St. Ambrosius en het kerkbestuur werken samen om zieken en eenzamen te bezoeken. Een groep vrijwilligers zorgt voor het onderhoud van het kerkhof, met name in de lente en zomermaanden. Het parochiecentrum is tweemaal per week geopend.
Op de eerste zondag van september vindt een processie plaats na de H. Mis. Tal van verenigingen, communicanten en vrijwilligers dragen hieraan bij. Na afloop is er ruimte voor folklore.