De Sint-Martinuskerk in Beegden, gewijd aan Sint Martinus van Tours, kent een rijke geschiedenis die teruggaat tot 1242, toen de parochie voor het eerst schriftelijk werd vermeld. De huidige kerk, een bakstenen kruiskerk met een vierkante toren, werd gebouwd in 1951 en ingewijd in 1952, op dezelfde locatie als zijn voorgangers.
Historische Ontwikkeling van de Sint-Martinuskerk
De geschiedenis van de kerkgebouwen op deze locatie is lang en complex. Na de verwoesting van de kerk aan het einde van 1944, werden opgravingen uitgevoerd. Hierbij werd een fundament van Maaskeien ontdekt, vermoedelijk daterend uit de 13e eeuw en behorend tot een zaalkerkje. Dit fundament sloot aan bij de vermelding van de parochie Beegden in 1242.
De Eerste Kerkgebouwen
Omstreeks 1300 werd de oorspronkelijke zaalkerk aan de oostzijde uitgebreid met een rechthoekig koor. In de 16e eeuw volgde een verdere uitbreiding, waarbij het rechthoekige priesterkoor werd vervangen door een groter, polygoon gesloten koor. In 1773 werd een nieuwe toren gebouwd.
Neogotische en Moderne Bouwfases
In 1868 werd de kerk te klein bevonden en vervangen door een groter, neogotisch bouwwerk, ontworpen door architect H. Ketels. De 18e-eeuwse toren bleef hierbij behouden. In 1924 werden naar ontwerp van Caspar Franssen zijbeuken toegevoegd, evenals bijgebouwen aan de zijkant van het priesterkoor.
Na de verwoesting van de kerk tijdens de Tweede Wereldoorlog, werd een nieuwe kerk ontworpen door Joseph Franssen. Deze werd op dezelfde plaats gebouwd en ingewijd in 1952. De kerk werd verwoest door de Duitse Wehrmacht twee dagen voor de bevrijding in WO II.
Architectonische Kenmerken van de Huidige Kerk
De huidige Sint-Martinuskerk is een georiënteerde bakstenen kruisbasiliek in een gotiserende stijl. Kenmerkend zijn de hoge spitsbogen, uitgevoerd in schoon metselwerk, en de vierkante toren die links van de voorgevel is aangebouwd en gedekt wordt door een ingesnoerde naaldspits.
Exterieur
Het exterieur wordt gekenmerkt door een staand verband in het buitenmetselwerk. Het trasraam wordt gescheiden van de rest van het muurwerk door een rollaag. Rechts van de ingang bevindt zich een gekoppeld rondboogvenster, en rechts een klein rondvenster met een natuurstenen lekdorpel. Boven het portaal, op een natuurstenen console, staat een Martinusbeeld.
De naast het schip staande klokkentoren is in twee fasen gebouwd, wat zichtbaar is in het metselwerk. In de hoek van de toren en de voorgevel is een traptorentje met een lessenaardak aangebouwd. De toren heeft rondboograampjes, lichtspleten en wijzerplaten aan drie zijden. De galmgaten zijn gedicht met plaatwerk, waarin vliegopeningen voor vleermuizen zijn uitgespaard. De toren is gedekt met een leien naaldspits, bekroond met een bol en een kruis.
Interieur
Het interieur wordt gedomineerd door hoge spitsbogen in schoon metselwerk. Het schip telt vier traveeën, gemarkeerd door steunbeuren. De zijbeuk heeft drie traveeën met rondboogvensters. De lichtbeuk wordt doorbroken door gekoppelde korfboogvensters.
De viering wordt afgebakend door vier spitsbogen, waar de kappen van het transept, schip en priesterkoor elkaar kruisen. De vloeren van middenschip, zijbeuken en transept zijn belegd met terracotta tegels. Het priesterkoor verheft zich vijf treden boven het vloerniveau en is belegd met gebakken plavuizen.
Omstreeks 1990 is de doopkapel, met een verlaagde vloer, veranderd in een Mariakapel. De doopvont bevindt zich nu in de noordelijke transeptarm.
De Parochie en Gemeenschap
De parochie Sint Martinus van Tours is onderdeel van de parochiefederatie Emmaüs. In bijeenkomsten met vrijwilligers wordt gewerkt aan de onderlinge afstemming van parochiële taken. Het kerkelijk zangkoor luistert de vieringen op zaterdagavond, feestdagen en bij uitvaarten op.
De Kapelaan begeleidt de kinderen bij de voorbereiding op de Eerste H. Communie en het H. Vormsel. Na de oorlog werd door de familie Tobben een grote zaal ter beschikking gesteld, die als noodkerk in gebruik werd genomen. Het ‘Sint-Martinusfonds Beegden’ werd opgericht om geld in te zamelen voor de nieuwe kerk, jeugdhuis en pastorie, onder meer door middel van een kwartjesactie en de verkoop van kaarten.
Betrokkenheid bij de Wereldkerk
De parochiefederatie Emmaüs maakt deel uit van de Kerk in ons Bisdom, wat weer een onderdeel is van de wereldkerk. Deze bredere blik helpt om hoop levend te houden, ondanks lokale krimp. Er wordt gewezen op groei, zowel wereldwijd als binnen de geseculariseerde samenleving, zoals het toenemende aantal volwassen doopsels.
Activiteiten en Bedevaarten
Binnen de parochie en het dekenaat worden diverse activiteiten en bedevaarten georganiseerd. Zo was er een regiobijeenkomst met de bisschop voor gedachtenwisseling over de toekomst van de kerk. Ook worden er dekenale bedevaarten georganiseerd, zoals naar Aken en Lourdes.
Deelname aan de Lourdesbedevaart, zowel per bus als per vliegtuig, wordt aangemoedigd. Deze reizen bieden een intensieve ervaring van samen kerk-zijn en gemeenschapsvorming. Er is ook aandacht voor lokale solidariteitsprojecten, zoals het ondersteunen van gedetineerden in Bolivia.
De Sint-Martinuskerk en kunst | Jouw Stad Weert #15
De Martinuskerk ligt op een ruim perceel aan de rand van de oude kern van Beegden, met een kerkhof en parkeerplaats ten zuiden van de kerk.
tags: #kerkdiensten #st #martinuskerk #beegden