De geschiedenis van het kerkelijk leven in Emmer-Compascuum kent vele facetten, van de bouw en restauratie van kerkgebouwen tot de uitdagingen van gemeenschapsvorming en de uiteindelijke sloop van een monument. Dit artikel duikt in de rijke historie van de gereformeerde kerk en de bredere Protestantse gemeente in Emmer-Compascuum.
De Gereformeerde Kerk: Van Oprichting tot Verloedering
De oorsprong van de gereformeerde kerk in Emmer-Compascuum ligt in 1900, toen de Vereniging Gereformeerd Kerkelijk Leven werd opgericht. Twee jaar later, in 1901, werd de kerk in gebruik genomen. De bouw van dit monument was mede het werk van vrijwilligers, waarbij gemeenteleden de fundamenten uitgroeven. Drie jaar na de kerk werd ook de pastorie naast het gebouw gerealiseerd.
Door de jaren heen onderging de kerk meerdere restauraties, waaronder een ingrijpende in 1956 en 1957. Echter, na verloop van tijd bleek de kerk bouwvallig en minder geschikt voor de gestelde eisen. In 2009 werd de kerk aan het Hoofdkanaal Westzijde 9 definitief leegstaand.
Verval, Vernieling en Brandstichting
Na de leegstand in 2009 raakte het kerkgebouw in verval. Het werd het doelwit van vernielingen en brandstichting. In januari en juli 2010 woedden er al twee branden in leegstaande gebouwen in het dorp. In augustus 2014 vreesde men voor een herhaling van dit geweld, met name rond de voormalige gereformeerde kerk. In datzelfde jaar, begin juli 2014, werd er zelfs een gasalarm geslagen omdat de gaskraan in het gebouw was opengedraaid, wat tot ongerustheid leidde bij omwonenden.
De bewoners van het dorp uitten in december 2014 hun ongenoegen over de staat van de kerk. Ze verlangden dat de 'bouwval snel gesloopt of dichtgespijkerd' zou worden, gezien de ingegooide ramen en andere vernielingen.
Sloop en Onvoorziene Problemen
Pas in december 2016 werd er begonnen met de sloop van de voormalige gereformeerde kerk. De kerkklok, het torentje en het dak waren de eerste onderdelen die werden aangepakt. Echter, op 20 december 2016 werd de sloop abrupt stopgezet vanwege de vondst van asbest. Een gespecialiseerd bedrijf moest het materiaal verwijderen.
Tijdens de onderbreking van de sloop, op 4 januari 2017, woedde er opnieuw een brand in de kerk. De brandweer wist het vuur echter snel onder controle te krijgen. Kort na deze brand werd de sloop in januari 2017 hervat en begin februari 2017 voltooid.
De Protestantse Gemeente Emmer-Compascuum: Gemeenschapsvorming en Visie
De Protestantse gemeente te Klazienaveen, waar Emmer-Compascuum deel van uitmaakt, is een geloofsgemeenschap die valt onder de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Deze gemeente is ontstaan uit een fusie van de Gereformeerde Kerk Eben Haëzer te Klazienaveen en de Nederlands Hervormde Gemeente te Nieuw Dordrecht op 1 januari 2006.
De gemeente telt belijdende, doopleden en administratieve leden, waarbij leden vanaf 18 jaar kiesrecht hebben. Het bestuur van de kerkelijke gemeente berust bij de kerkenraad, die gevormd wordt door de ambtsdragers. Het College van kerkrentmeesters is verantwoordelijk voor het financiële beheer en de gebouwen.
Visie en Missie
De Protestantse Gemeente Eben Haëzer streeft ernaar een open kerkgemeenschap te zijn voor Klazienaveen, Nieuw-Dordrecht en de Emmer wijk Barger Oosterveld. De kernwaarden zijn leven, werken en vieren vanuit de Bijbel. De missie is om Jezus Christus te dienen door, vanuit Bijbels perspectief, bij te dragen aan een zinvol bestaan voor individu en samenleving. Dit wil men bereiken door openheid, toegankelijkheid, hulpvaardigheid en respect voor elkaar en de samenleving.
De gemeente wil een gastvrije gemeenschap zijn, een baken in een individualistische samenleving, inspelend op de behoefte aan spiritualiteit en rituelen. Er is ruimte voor persoonlijke geloofsbeleving, terwijl het gesprek en gezamenlijk bidden, dienen en werken de verbinding met Jezus Christus versterken. Elke lid wordt aangemoedigd om actief deel te nemen en zijn of haar geloof vorm te geven binnen de kaders van de PKN, door middel van vieren, leren en dienen, aangevuld met eigentijdse activiteiten.
Organisatie en Activiteiten
De gemeente is onderverdeeld in wijken, elk met een wijkteam bestaande uit wijkouderling(en), diaken en contactpersonen. Het pastoraat wordt vormgegeven door de predikant/kerkelijk werker, met speciale aandacht voor bijzondere omstandigheden. De gemeente kent drie ambten: ouderling, diaken en predikant. De eredienst wordt gezien als het hart van het gemeenteleven, waar ontmoeting met God centraal staat door middel van lofzang, gebed, Bijbellezing en prediking. Bij de erediensten wordt gebruik gemaakt van het nieuwe liedboek, en er zijn twee collecten.
Er zijn speciale diensten, zoals de Stille Week met diensten op Witte Donderdag, Goede Vrijdag en Stille Zaterdag. Ook de kindernevendienst, speciaal voor kinderen van groep 3 tot en met 8, wordt als een waardevolle aanvulling gezien. De kerk kent twee sacramenten: de doop en het avondmaal, die doorgaans tijdens de zondagse eredienst worden bediend. Er zijn diensten van Schrift en Tafel, waarbij iedereen welkom is. De doop wordt voorbereid in overleg met de ouders, waarbij ten minste één ouder lid moet zijn van de kerk.
Naast de reguliere diensten organiseert de gemeente ook bijzondere kerkdiensten, waarin ruimte is voor liturgische vernieuwing en deelname van zangkoren. De gemeente faciliteert ook ontmoetingen na de kerkdiensten met koffie en thee. Er is aandacht voor huwelijksdiensten en rouwdiensten, die met zorg worden voorbereid in overleg met de predikant en koster.
Het pastoraat is een taak van alle gemeenteleden, gestructureerd via wijkteams. Er is speciale aandacht voor jeugd en jongeren, en ook de groep tussen 25 en 50 jaar ('tussengeneratie') verdient extra aandacht om hen betrokken te houden. De vergrijzing binnen de gemeente krijgt eveneens prioriteit.
The Passion in Emmer-Compascuum: Een Verbinding van Geloofsgemeenschappen
In 2021 bracht Emmer-Compascuum een bijzondere uitvoering van The Passion, een initiatief van jongeren van de rooms-katholieke kerk. Ook leden van de protestantse kerk en de baptistengemeente werkten mee, wat resulteerde in een unieke viering van verbondenheid. De uitvoering, inclusief een processie met een groot wit kruis, trok ruim 100 deelnemers en meer dan 500 toeschouwers. De muziek bestond uit eigentijdse popliedjes, en de voorstelling werd afgesloten met een staande ovatie, wat de succesvolle samenwerking en de emotionele impact van het evenement benadrukte.
tags: #kerkomroep #emmer #compascuum