De tijd van Kerstmis nadert, een van oorsprong religieus feest. Al vraag ik me soms af of mensen nog wel weten wat we met Kerstmis vieren, of het allemaal gaat om zoveel mogelijk cadeautjes en eten. Hier in huis is het een traditie om op kerstavond met de kinderen naar de kerk te gaan. Op de basisschool waar ik heen ging was zelfs een kinderkoor. De oefeningen voor het kinderkoor waren tijdens schooltijd, op maandagmiddag van half twaalf tot twaalf. Tot en met groep zeven ging ik hier dan ook graag heen. Al was het maar om onder de les uit te komen. In groep acht een andere keuze gemaakt, omdat dit de lestijd was voor Engels en ik dat niet wilde missen. In de brugklas verhuisden we en gingen we naar een andere kerk. De eerste keer ging ik mee, en werden we direct aangesproken. In deze kerk mocht je als meisje ook misdienaar zijn. Misdienaars mogen de voorganger helpen met taken zoals het boek waar gebeden in staan te dragen, een kaars aansteken, wijn uitdelen etc. Dit wilde ik heel graag, maar in de kerk waar we eerst heen gingen mocht dat niet omdat ik geen jongen was. Dat vond ik echt heel oneerlijk. Ik kan me nog als de dag van gisteren herinneren dat ik op kerstavond voorin, op het altaar zat en zo de kerk in kon kijken. Met alle klasgenootjes die netjes tussen mama en papa in zaten, omdat ze mee moesten met oma en opa. En dan de hele tijd stilzitten, terwijl ik regelmatig ‘iets’ mocht doen. Om een lang verhaal kort te maken; ik weet niet beter om naar de kerk te gaan. En dat wil ik mijn kinderen ook meegeven. Daarom help ik nu als vrijwilliger bij de Kinderwoorddienst en gaat onze oudste mee naar de kerk. Onze kinderen zijn gedoopt, in de katholieke kerk, de kerk waar wij zelf ook getrouwd zijn. Mijn man heeft een Nederlands Hervormde achtergrond maar niet actief gelovig. Helaas is er de afgelopen jaren veel veranderd. Zo zijn er van de zeven kerken verspreid over de stad er nog maar vier open. Iedere kerk met een net iets ander karakter. De kerk waar ik zelf heen ging voordat er kinderen waren is helaas geen optie. Kinderen zijn officieel welkom, maar zo voelt het niet. De kerk waar mijn ouders bij betrokken zijn is gelukkig een ander geval. De kerk die geografisch het dichtste bij is is een vrij hechte gemeenschap, daarom dat ik er alleen kwam bij gezamenlijke vieringen. Tot ik werd gevraagd om te helpen bij de kinderwoorddienst. Ik vind het belangrijk om niet alleen te geloven, maar ook deel te zijn van de gemeenschap en dit sprak me wel aan. Onze zoon was het eerste jaar nog geen maand oud vorig jaar met kerst. Daarom waren we gevraagd om Maria en Jozef met kindeke Jezus te spelen tijdens de kerstviering. Dat vond ik erg bijzonder; alleen al de levendige manier waarop het kerstverhaal wordt verteld. Alle kinderen worden uit de kerkzaal naar voren geroepen om als engel een lied te komen zingen.
Tradities en Persoonlijke Ervaringen
Het is voor ons echt traditie om op kerstavond naar de kerk te gaan. Ga jij ook naar de kerk (op kerstavond) met kinderen? Kies een kerkdienst die het meest geschikt is voor kinderen. Neem wat (stil) eten en drinken mee. Genoeg flesjes voor de kinderen, een doosje rozijnen (zijn ze even zoet mee), een zacht koekje dat niet kraakt etc. Zoek een plaatsje uit bij het gangpad, en als je je niet op je gemak voelt achterin de kerk zodat je makkelijk er uit kan bij huilen, spugen, vieze luier etc. De invulling van kindernevendienst op eerste kerstdag is niet iets om de avond van te voren even te bedenken. Meestal is het veel drukker dan normaal. 45 kinderen heb ik een keer meegemaakt. Veel gasten, kinderen die op het dorp logeren. De verwachtingen zijn hoog gespannen. Is op die ene dag het waardevolle van kerk-zijn uit te stralen? Ja, eigenlijk willen we de grote en kleine gasten een onvergetelijke eredienst laten meemaken. De dia's met afbeeldingen van de kerststal waren vorig jaar wel een succes. Dat maakt het voor ons makkelijk. En de verwerking mag ook niet al te ingewikkeld zijn, mag ook niet te veel tijd kosten. Meestal duurt de overdenking niet lang. Zelden weten we al zo vroeg van te voren wat we gaan doen. Het geeft wel een rustig gevoel. Want de tijd voor Kerst is al druk genoeg met alle kerstvieringen, koorrepetities, zangdiensten en wat dies meer zij.
Kerst als Meer dan Cadeautjes en Eten
Kerstfeest. Het feest van lichtjes en kerstbomen. En ook van lekker eten, mooie kleren, warme chocolademelk en glühwein. Klinkt allemaal heel gezellig en romantisch, zeker nu het weer zo donker wordt. Ik ben zelf christelijk en in ons gezin is het vieren van kerstfeest meer dan de hierboven genoemde dingen. Veel gezinnen hebben wel iets met Kerst en ook wel met het geloof, maar de gang naar de kerk is net een brug te ver. Je wilt wel je kindje meegeven waar Kerstmis nu echt om gaat en meer diepgang geven dan lekker eten en cadeautjes. Maar hoe doe je dat als je niet naar de kerk wilt gaan of als je kinderen echt geen stilzitters zijn? Wil je zelf ook wat meer diepgang meegeven met kerstfeest? Vier jij Kerst met cadeaus en al? Misschien kan je er ook voor kiezen om een kerststalletje onder de boom te plaatsen. Of maak er een gewoonte van om niet alleen pakjes onder de boom te leggen voor jezelf, maar bijvoorbeeld ook met elkaar pakjes te verzinnen voor anderen. Voor eenzame mensen, arme mensen of zieke mensen, bijvoorbeeld. Maak er een mooi project van en ga deze pakjes dan ook met Kerst of er vlak voor bij deze mensen brengen! Een lief gebaar, dat vast een goed gevoel geeft. Niet alleen aan de ontvanger! Zoek eens naar een levende kerststal bij jou in de buurt. In kinderbijbels of op internet kan je genoeg kinderlijke versies van het kerstverhaal over de geboorte van Jezus vinden. Lees dit voor, voordat je naar deze levende kerststal gaat. Laat daar de kinderen eens rondneuzen en benoemen wat ze herkennen uit het verhaal. Zo zijn ze er spelenderwijs toch mee bezig en pikken ze toch heel wat mee van het verhaal. Meer dan alleen maar het verhaal horen! Of praat er thuis nog even over na. Hoe zouden zij zich voelen als ze, net als de herders, opeens engelen zouden zien? Knutsel gezellig met elkaar een mooie kerststal in elkaar. Van een oude schoenendoos, op zijn kant, kan je een prachtige stal maken. Met wc-rollen, bijvoorbeeld, maak je de figuurtjes. Natuurlijk komt er hooi of stro op de bodem en plak de zijkanten vol met bijpassende taferelen. Dieren, stenen muur etc., wat je kind maar mooi vindt. Plak van geel karton een mooie ster aan de bovenkant van de stal. De ster wees immers de weg aan de wijzen. Een andere leuke knutsel is een waxinelichtjeshouder maken. Eén van de kerstliederen gaat over “Vrede op aarde en in de mensen een welbehagen”. Deze tekst komt je misschien wel bekend voor. Dit zongen de engelen toen ze de herders vertelden over de geboorte van Jezus. Maar ja, kijk eens om je heen. Vrede op aarde? Oorlogen, aanslagen, dictators, opwarming van de aarde. En op kleiner niveau ook ruzies, verdriet, gebrokenheid. Dat begint al heel klein. Ga maar eens na hoeveel ruzie er op een schoolplein wordt gemaakt.
Bezinning en Naastenliefde tijdens Kerst
In de bijbel staan een hele hoop adviezen waarvan het de bedoeling is dat de Christenen zich er aan houden. Christenen geloven dat Jezus ook God is, en heeft de mensen voorgedaan hoe je volgens dat voorbeeld moest leven. Hij hielp de mensen die ziek waren, de mensen die arm waren, die verdrietig waren, die wanhopig waren. Hij deed de dingen heel anders dan dat mensen dat zouden doen. Als mensen boos zouden worden, werd Hij dat niet. Als mensen gemeen zouden gaan doen, of egoïstisch, deed hij juist het tegenovergestelde. Kerst kan daarom ook een moment van bezinning zijn. In kader van: verbeter de wereld, begin bij jezelf. Denk samen met je kinderen erover na hoe we omgaan met elkaar. Ook als een ander vervelend tegen jou doet, wat doe je dan terug, en wat is het effect ervan? Je kunt zelf een ‘kerstengel’ zijn door bijvoorbeeld samen met je kinderen anderen te gaan helpen die het moeilijk hebben. Zo leren zij hoe het moet en kunnen ze het zelf later ook gaan doen. Een voorbeeld hoe je dat kan doen is via Stichting Present. Stichting Present verzamelt praktische hulpvragen en zoekt daar een groep vrijwilligers bij. Een hulpvraag kan bijvoorbeeld zijn: een alleenstaande moeder die het huis nodig moet behangen, maar ze weet niet waar ze moet beginnen. De stichting zoekt dan een groep vrijwilligers die de klus kunnen doen. Het gaat dus om eenmalige acties. Je kunt bijvoorbeeld denken aan je sportvereniging of een vriendinnenclubje. Toen ik student was hebben we met de studentenvereniging geregeld een activiteit voor deze stichting gedaan. Het is heel goed voor hun ontwikkeling om anderen te helpen. Als wij onze kinderen niet leren en voordoen hoe je anderen moet helpen, hoe weten ze dan hoe het moet? In een steeds individualistischer wordende samenleving is te merken dat er sneller mensen buiten de boot vallen. Je kunt je kinderen vertellen en voordoen wat er gebeurt als je anderen helpt. Want ook als je zelf hulp nodig hebt is het hartverwarmend als er mensen opstaan die je willen helpen. En zo kunnen we samen de wereld een beetje mooier maken voor onze kinderen.
Kerkgang met Kinderen: Praktische Tips
Met Kerst gaan de meesten Christenen naar de kerk. Kerstfeest wordt daar meestal mooi gevierd, met ook veel aandacht voor de kinderen. Als je het leuk vindt om je kinderen wat van Kerst en van de kerk mee te geven dan kun je gewoon een kerk binnenlopen. Bij sommige kerken staat het ook op de deur. Als je iets voordat de dienst begint binnenloopt staat er in de meeste kerken wel een welkomteam klaar. Sommige kerken hebben voor de kinderen een aparte samenkomst. Vaak wordt er dan een Bijbelverhaal verteld, gezongen en geknutseld. Als je dat liever hebt kun je er ook voor kiezen om je kinderen bij je in de kerk te houden. Ook kan het zijn dat er muziekinstrumenten uitgedeeld worden of ze gevraagd worden in het (gelegenheids)kinderkoor plaats te nemen. De dienst is zo aangepast dat het voor de kinderen heel leuk is, met bijvoorbeeld een toneelstukje, veel zingen van bekende liedjes, YouTubefilmpjes enz. En veel kerken bieden tijdens gewone vieringen de kinderen de mogelijkheid om een eigen kinderdienst te volgen. De kinderen gaan dan naar een eigen ruimte waar ze ook het verhaal horen en hierover bijvoorbeeld gaan knutselen. Heb je meer kinderen bij jou thuis met Kerst? Waarom zou je dan het Kerstverhaal niet met deze kinderen naspelen? Zorg voor bijpassende kleren. Herders, Jozef en Maria en de wijzen en natuurlijk een pop als Jezus. Of is er een echte baby in de familie? Die mag dan ook de eer hebben om voor Jezus te ‘spelen’. Een leuke onderbreking tijdens het kerstdiner met de familie.
Het Kerstverhaal: Essentie en Vertelling
Allereerst is het mooi om het verhaal te vertellen. Veel mensen weten met Kerst eigenlijk helemaal niet, of niet precies wat ze eigenlijk vieren. Maria, de moeder van Jezus, werd zwanger terwijl ze nog maagd was. Een wonder natuurlijk. Vlak voordat ze uitgerekend was moesten Maria en haar man Jozef op reis naar Bethlehem voor een volkstelling. Wanhopig zochten ze naar een slaapplek en uiteindelijk bood iemand hun een slaapplaats in een stal. Daar in de stal begon de bevalling van Maria, en Jezus werd geboren. Jozef en Maria kregen niet normaal kraambezoek. Er waren engelen die ervoor zorgden dat herders die buiten op het veld waren, te horen kregen van de geboorte van Jezus. Later zagen sterrenkundigen uit het oosten een bijzondere ster.
De geboorte van Jezus Christus | Kerstverhaal voor kinderen | Geanimeerde Bijbelverhalen voor kinderen | Heilige verhalen
Thuis Aan de Slag met Kerst
Wil je echt graag thuis met het thema aan de slag? Natuurlijk kan dat. Begin met het aansteken van een mooie kaars. Met YouTube kan je mooie Kerstliedjes laten horen. Kies voor de echte kinderliedjes en speel deze bijvoorbeeld de dagen ervoor al regelmatig af. Het kerstverhaal kan je zelf vertellen of voorlezen. Spreek een eenvoudig gebed uit. Je kan van tevoren vragen waarvoor de kinderen willen dat er gebeden wordt. Als ze dat niet weten kan je vragen waar ze graag voor willen bedanken of om willen vragen. Tussendoor kan je thuis natuurlijk lekker wat snoepen en drinken voor de gezelligheid. Zo wordt het een leuke bezigheid en zullen de kinderen er volgend jaar misschien zelfs om vragen om het weer te doen! Eigenlijk is dat helemaal niet moeilijk. Diverse kerken en andere enthousiaste gelovigen bieden genoeg materiaal gratis aan op internet. Deze kleurplaten en bijvoorbeeld bouwplaten zijn simpel uit te printen en te gebruiken.
Interculturele Kerstvieringen
Zelf ben ik leiding bij de PKN-kerk van de kindernevendienst (de aparte kinderviering tijdens alle ochtenddiensten). Kerst komt er weer aan. Hoe kunnen we kerst vieren in een interculturele setting? Tegen welke uitdagingen loop je aan? En waar vind je advies, tips en inspiratie? We hebben alvast wat dingetjes op een rijtje gezet en een paar tips uit het netwerk gevist. Lees dus rustig verder. Marianne Bronsveld: “Met kerst wordt de dienst vooral door de kinderen ingevuld. Er worden mensen in de wijk uitgenodigd en dus zijn er veel mensen die uit diverse culturen komen en die de taal nog niet goed spreken. Maar iedereen wordt geraakt als het kerstverhaal door kinderen en tieners wordt uitgebeeld. Verder hebben we altijd een maaltijd, waarin we mensen ontmoeten. Bij het naar huis gaan krijgt iedereen een kleinigheidje mee. “Vorig jaar hebben we kinderen uit het wijkwerk opgehaald. Er mochten weinig mensen bij elkaar zijn maar voor kinderen was er geen limiet. De volwassenen keken bij elkaar in huiskamers de viering, zodat niemand alleen zou zijn. Er waren van tevoren veel filmpjes opgenomen met toneelstukjes en liedjes. In GOchurch uit Stellendam worden al een paar jaar prachtige interculturele kerstvieringen georganiseerd, gericht op Nederlandssprekende en Arabischsprekende mensen. Kerstliederen in verschillende talen en uit verschillende culturen maken deel uit van de liturgie. Ook hier wordt gebruik gemaakt van beeld om het kerstverhaal zo laagdrempelig mogelijk te vertellen. Heb je vragen of kom je graag in contact met kerken die hun ervaringen met je willen delen?
Voorbeelden van Kerkelijke Kerstactiviteiten
- Kaarsjes aan, kerstkransjes in de aanslag. Vrijdag 24 december, 16.00 uur: Kinderkerstviering van de Jeruzalemkerk.
- Vrijdag 24 december, 19.00 uur: Online Kinderkerstviering van de Open Kring met liedjes, het kerstverhaal én de kerstmusical door kinderen van de Open Kring. Voorganger is ds. Cor Baljeu.
- Zaterdag 25 december, 9.00 uur: Kinderviering van de Oosterkerk. Deze dienst wordt geleid door ds. Iemke Epema en is speciaal voor gezinnen met kinderen op de basisschool. Kinderen voeren de musical ‘Het plakboek van geluk’ op.
Veel mensen hebben een prachtige Adventsster voor hun raam hangen. Deze sterren verwijzen naar de ster die voor de drie wijzen uit ging naar de stal van Bethlehem. Trek je jas aan en ga de wijk in. Jeroen Knol is kerkelijk werker in de Sionskerk. En fervent vlogger! Speciaal voor Kerst maakte hij een Kerstvlog. Een tip voor de allerkleinsten: Dick Bruna maakte een prachtig boek van het kerstverhaal. Midden in de winternacht, De herdertjes lagen bij nachte en Stille nacht mogen ook deze Kerst niet ontbreken. Maar ken je deze al? Ga lekker naar buiten! Opnieuw is de Zwolse binnenstad deze Kerst prachtig verlicht. Het adventsproject Brieven van Boven wordt op kerstmorgen afgesloten. Voor de kerstochtendviering wordt er een kinderwoorddienst aangeboden. Met Kerstmis zijn er ook vaak familievieringen in onze kerken. Kerstmis is er vaak een viering waarin veel meer kinderen dan anders de viering in de kerk meevieren. Voor deze familieviering met Kerstmis bieden we een aantal bouwstenen aan. Deze bouwstenen sluiten zijdelings aan bij ons adventsproject. U vindt onder de bekende kopjes van deze site wat bouwstenen: Opening geeft een suggestie voor een welkom, onder Bijbel vindt u dit keer twee versies van het Kerstevangelie.
Ideeën voor een Interactieve Kerstviering met Kinderen
Elk jaar is het zoeken naar leuke werkvormen om Kerst voor kinderen dichtbij te brengen. In dit artikel lees je een aantal mooie ideeën voor een Kerstviering met kinderen. Tijdens een Kerstviering kun je een spiegelverhaal vertellen. Een verhaal vertellen is een tijdloze klassieker om als voorganger kinderen mee te nemen. Er zijn ruim 600 kindermomenten op Theologie.nl: verhalen om te vertellen en vragen om te stellen. Evenementen zijn kortdurende publiekstrekkers zoals een festival of een herdenking. Om Kerst met kinderen te vieren, kun je ook denken aan een evenement met een zandtovenaar, vuurkunstenaar of theatergroep. Godly Play is een uitbeelding van een Bijbelverhaal sámen met kinderen. De verteller neemt kinderen mee in het gebeuren; de uitkomst staat niet vast, omdat het verhaal in vraag en antwoord op geloofs- en levensvragen ‘gebeurt’. Er wordt uit niets iets tevoorschijn getoverd. Dit gebeurt met behulp van hout, klei, schaar en papier en kleuren. Handarbeid zal zeker de voorkeurstaal van veel kinderen zijn. Ook kan het inspirerend zijn om met kinderen een musical in te studeren. Het uitbeelden van een Bijbelverhaal en een musical zijn voorbeelden van interactieve activiteiten met kinderen.
tags: #kerstviering #ideeen #kerkdienst