Enkele weken geleden schreef ik over ‘Verlangen naar opwekking’. Diverse mensen stuurden mij vervolgens de film ‘The Last Reformation’ toe, van de Deen Torben Søndergaard. Informatie over hem was ik al eerder tegengekomen. De vraag werd gesteld: Is dit de verwachte wereldwijde opwekking? En velen zetten al een uitroepteken achter deze vraag, in plaats van een vraagteken. Dit is het! Maar is dat wel zo? Deze week heb ik de ruim anderhalf uur durende film ‘The Last Reformation’ (in het Nederlands: De Laatste Reformatie) bekeken.
Voortdurend worden straatbeelden getoond waarbij aan mensen wordt gevraagd of ze lichamelijke klachten hebben. Vaak zijn dat klachten aan armen, benen, nek of rug. Vervolgens wordt er voor hen gebeden, met woorden als: ‘pijn, verdwijn, word vrij, wees genezen’, waarna - in de film - altijd genezing plaatsvindt. Of dat in de praktijk ook zo is, blijft natuurlijk wel de vraag. Medici ontbreken helemaal in de film, om te beoordelen of er sprake is van werkelijke genezing.
Als echt iedereen geneest, begrijp ik niet dat Torben Søndergaard niet de ziekenhuizen binnengaat, om daar ernstig zieke mensen te genezen. Waarom bidt hij niet met mensen die kanker hebben? Is hij misschien bang dat er dan geen genezing plaatsvindt?

De Stuwende Kracht: Torben Søndergaard en 'The Last Reformation'
De Deen Torben Søndergaard is de stuwende kracht achter de beweging ‘The Last Reformation’. De start van deze beweging was in 2011. Torben heeft verschillende boeken geschreven. Hij beschrijft dat hij eens in de hel is geweest en daar Adam zag drijven in een stroom lava. Of het echt Adam was, weet hij niet zeker. De persoon Adam zou volgens hem ook symbool kunnen staan voor de gevallen mensheid.
Ook schrijft hij over zijn bezoek aan de hemel, of, zo vraagt hij zich af, ‘was het misschien de nieuwe aarde waar ik was’. Hoe anders schrijft Paulus over de momenten dat hij in de hemel was: ‘…hij werd opgenomen in het paradijs en heeft er onuitsprekelijke woorden gehoord, die het een mens niet geoorloofd is uit te spreken’ (2 Korinthe 12:4).
Hij noemt zijn beweging ‘The Last Reformation’. Dit zou De Laatste Reformatie zijn, voordat het Koninkrijk van God op aarde wordt gesticht, mede vormgegeven door - inderdaad - Torben Søndergaard. Door zijn beweging zo neer te zetten, maakt hij zichzelf onfeilbaar. Want wie tegen hem ingaat, gaat in feite tegen God in. Nooit zal een mens zoiets mogen zeggen.
Het is God Zelf Zijn Koninkrijk op zal richten op deze aarde en dat moment zou wel eens dichterbij kunnen zijn dan velen denken.
Kernideeën van 'The Last Reformation'
Torben Søndergaard heeft een aantal kernideeën:
- Terug naar het Bijbelboek Handelingen
- Genees de mensen op straat
- Doop ze zo mogelijk nog dezelfde dag
- Bevrijd ze door de doop van zonden en van demonen
- Leg ze de handen op
- Stop niet met het doopgebeuren voordat ze de doop met de Heilige Geest hebben ontvangen en in tongen spreken
Ook toont de film iemand die op de grond valt wanneer Torben in tongen tegen haar begint te spreken.

Schokkend is het filmfragment waar er een worsteling plaatsvindt van Torben met een dopeling, in het water. Na de doop, die gepaard gaat met de woorden ‘sterf met Christus, sta op met Christus’, gaat Torben een heftig gevecht aan met de demonen in de man. Onophoudelijk beveelt hij de demonen om de man te verlaten, en spreekt hij in tongen, tot de man stil wordt en ook in tongen begint te spreken.
Kritiek op Kerken en Gemeenten
Van kerken en gemeenten moeten de mensen van ‘The Last Reformation’ weinig hebben. Daar werkt volgens hen Gods Geest niet meer. Dat is een instituut geworden, cultuur, een business. Daarmee doen ze het werk van de Heere in onze kerken en gemeenten zeer tekort. Hij leeft en Hij werkt. Er komen door Gods genade mensen tot geloof, jongeren en ouderen. En zeker, we verlangen er allemaal naar dat er meer mensen tot geloof in de Heere Jezus komen.
Beoordeling van de Beweging
Hoe moeten we deze beweging die zich snel uitbreidt, wereldwijd, beoordelen? Zeker, ik kan alleen maar stimuleren dat mensen de straat opgaan om het Evangelie door te geven en zo nodig met mensen te bidden. Toch kan ik niet anders dan u voor deze beweging waarschuwen. Wat in deze film gebeurt, staat haaks op de boodschap van de Bijbel.
Uit reacties die ik heb ontvangen, weet ik dat er ook lezers van de nieuwsbrief enthousiast zijn over ‘The Last Reformation’. Ik hoop dat u bereid bent mijn argumenten te overdenken en ik sta ervoor open hierover met u in gesprek te gaan.
Genezing: Bewijs van Gods Werk?
Zeker, ik geloof dat God vandaag nog altijd mensen geneest. Maar het feit dat mensen genezen, is nog geen bewijs dat de genezing van God afkomstig is. Ook de tovenaars van de Farao konden de wonderen na-apen, die Mozes in Gods kracht deed.
En het feit dat iemand geneest, is nog geen garantie dat iemand ook gered is voor de eeuwigheid. Denk eens aan de tien melaatsen (Lukas 17), die alle tien werden genezen. Eén van hen keerde terug naar de Heere Jezus om God te verheerlijken, waarna Hij tegen hem zegt: ‘Uw geloof heeft u behouden.’

Tekenen en Wonderen: Een Aantrekkingskracht en een Waarschuwing
Veel mensen zijn op zoek naar tekenen en wonderen. Dat is ook de aantrekkingskracht van ‘The Last Reformation’. Toch waarschuwt de Heere Jezus in Mattheus 7:22-23:
“Velen zullen op die dag tegen Mij zeggen: Heere, Heere, hebben wij niet in Uw Naam geprofeteerd, en in Uw Naam demonen uitgedreven, en in Uw Naam veel krachten gedaan?”
Dan zal Ik hun openlijk zeggen: Ik heb u nooit gekend; ga weg van Mij, u die de wetteloosheid werkt.
‘Op die dag…’ is de dag van het oordeel. Het is dus mogelijk dat iemand in de Naam van Jezus profeteert, demonen uitwerpt en krachten doet, terwijl de Heere Jezus hem of haar niet kent. Dat moet ons voorzichtig maken.
In 2 Thessalonicenzen 2 wordt gesproken over de wetteloze die zal worden geopenbaard. Zijn komst zal zijn met allerlei kracht, tekenen, wonderen en leugen, en met allerlei misleiding (vers 9 en 10). Er staat zelfs in vers 11 dat God een krachtige dwaling zal zenden, zodat zij de leugen zullen geloven.
Het Spreken in Tongen: Interpretatie en Context
Het spreken in tongen na de doop is volgens Torben Søndergaard het bewijs dat iemand christen is geworden. Dat vind ik helemaal nergens in de Bijbel.
In 1 Korinthe 14 gaat het over het spreken in tongen - juister vertaald: het spreken in talen. Daar staat nadrukkelijk dat wanneer er wordt gesproken in talen (of tongen), het moet worden vertaald. Dat gebeurt in deze film nergens.
Ook zegt Paulus in 1 Korinthe 14 dat de talen (tongen) een teken zijn voor de ongelovigen en niet voor de gelovigen (vers 22).

De Doop: Een Wondermiddel of een Verbondsteken?
Mijn hoofdbezwaar is wel de plaats die de doop inneemt in ‘The Last Reformation’. De doop is een soort wondermiddel, dat zo snel mogelijk plaats moet vinden nadat mensen zijn genezen na gebed op straat. Door de doop zullen hun zonden vergeven worden, zullen de demonen worden uitgedreven en zullen ze de Heilige Geest ontvangen, met de gave van tongentaal.
Ik kom dit echter nergens tegen in de Bijbel. Het is niet zo dat iemand redding, bevrijding, verlossing en de Heilige Geest ontvangt door de doop. Een gelovige ontvangt de Heilige Geest direct na de wedergeboorte. Efeze 1:13 zegt hierover: ‘In Hem bent u, nadat u het Woord van de waarheid, namelijk het Evangelie van uw zaligheid, gehoord hebt; in Hem bent u ook, toen u tot geloof kwam, verzegeld met de Heilige Geest van de belofte.’
Handelingen 10:43 zegt: ‘Van Hem getuigen al de profeten dat ieder die in Hem gelooft, vergeving van zonden ontvangen zal door Zijn Naam’.
Vergeving van zonden ontvang je niet door de doop, maar door geloof in de Heere Jezus.
Gerechtvaardigd door Geloof, Niet door de Doop
In Lucas 18 lezen we over de Farizeeër en de tollenaar. De tollenaar bidt eenvoudig: ‘O God, wees mij de zondaar genadig.’
En wat zegt de Heere Jezus dan over hem? ‘Deze man ging gerechtvaardigd terug naar zijn huis, in tegenstelling tot die andere’ (vers 14).
Het was echt niet zo dat hij eerst gedoopt moest worden om gerechtvaardigd te zijn.
Denk ook aan de woorden in Romeinen 4:5: ‘Bij hem echter die niet werkt, maar gelooft in Hem Die de goddeloze rechtvaardigt, wordt zijn geloof gerekend tot gerechtigheid.’ Opnieuw: geloof! En niet: de doop!
De Plaats van de Doop in de Prediking
En de doop dan? Die is zeker belangrijk. In 1 Korinthe 1:17 zegt Paulus dat God hem niet zond om te dopen, maar om het Evangelie te verkondigen. Hoe anders is dat bij Torben Søndergaard. Hij wil iedereen zo snel mogelijk dopen, bij voorkeur nog op dezelfde dag, zonder dat iemand op de hoogte is van de betekenis van het Evangelie, van de Heere Jezus en van de doop.
Paulus geeft aan: ‘Ik had mij voorgenomen niets anders onder u te weten dan Jezus Christus en Die gekruisigd’.
Paulus stapte niet op iemand af, vroeg of hij/zij een kwaaltje had en ging er dan voor bidden en direct daarna dopen. Paulus predikte Christus. Alleen door geloof in Zijn Naam is er redding en behoud.
En voor wie tot geloof is gekomen, is er de doop. Als zichtbaar teken van Gods genade, van het met Christus gestorven en begraven zijn, en weer opgestaan tot een nieuw leven. Zoals het water het lichaam schoon wast, zo is ook ons leven schoon en nieuw geworden - wederom geboren, van boven geboren, uit God geboren.

Beste mensen, het is uit bewogenheid dat ik dit schrijf, niet om met de vinger naar wie dan ook te wijzen. Bid voor Torben Søndergaard, dat de Heere Jezus hem de Waarheid openbaart.
Open de Bijbel en ga na wat de Bijbel hierover schrijft. En bovenal: Blijf in alles gericht op de Heere Jezus.
Wet en Evangelie bij Geestverwanten van Luther
Luther maakte een sterk onderscheid tussen de wet en tussen het evangelie (zie Zijn geschriften: De knechtelijke wil). Luther stelde in zijn commentaar op de brief aan de Galaten dat die alleen een theoloog is die het verschil kent vanuit de Schrift wat wet is en wat evangelie is en dat helder kan uiteenzetten. Luther stelt dat de wet de zondaar vernedert en pijnlijk laat zien wat de zondaar mist. De wet legt dus de kwaal bloot. Het evangelie echter biedt aan wat de mens mist. Het is het medicijn bij uitstek voor een vernederd zondaar.
Wet en Evangelie bij Ralph Erskine (1685-1752)
Deze manier van denken komt men ook tegen bij Ralph Erskine. In zijn geschrift 'De zwanger belofte en haar vrucht' lezen we:
'Met één woord, Ik zal u zeggen, wat de WET, wat het EVANGELIE en wat het GELOOF zegt. 'Door DE WET is de kennis der zonde,” Romeinen. 3:20. Daarom zegt DE WET ook: ‘ U hebt een onwettig hart, daar is geen besturen aan, noch er is geen orde in.’
HET EVANGELIE antwoordt daarop: “Ik zal Mijn WET in uw binnenste geven,” Jeremia. 31:33 en het dus tot orde brengen. HET GELOOF zegt: “welkom goede belofte! Heere! ik ben blij dat U zulks doet, amen! Doe gelijk U gesproken hebt”; om het woord van DAVID hier eens te gebruiken, 2 Samuel 7: 25.
DE WET zegt: “U hebt een boos verstand en nog bozer hart, een goddeloze natuur, een onbuigzaam en onwillig hart.” Maar HET EVANGELIE antwoordt: “Ik zal het stenen hart uit uw vlees wegnemen, en Ik zal u een vlezen hart geven.” Ezechiël. 36:26. Daarop zegt HET GELOOF: “o, welkom Heere! met zulk een belofte; o! doe gelijk Gij gesproken hebt.”
DE WET zegt: “U hebt een boze geest binnen in u, welke geneigd is tot alle kwaad.” Maar HET EVANGELIE antwoordt: “Ik zal Mijn geest in het binnenste van u geven, en Ik zal maken dat u in Mijn inzettingen zult wandelen” Ezech. 36:27. Dan zegt HET GELOOF: “o welkom, lieve belofte! Heere, ik vertrouw op Uw Woord; doe zoals U gesproken hebt!”
DE WET zegt: “U hebt vele zware zonden en overtredingen gepleegd.” Maar HET EVANGELIE antwoordt: “Ik gedenk uwer zonden niet,” Jesaja 43:25, als ook: “Ik delg uw overtredingen uit als een nevel,” Jesaja 44: 22. Daarop zegt HET GELOOF: “Welkom gezegende belofte. Heere, ik vertrouw op Uw Woord: en ik omhels die belofte. O, doe gelijk Gij gesproken hebt!”
Christus Zegt Voorwaarde om in Vrije Beloften
Van een medewerker VOORTHUIZEN - „Dat genade vrije genade is, betekent voor de Erskines niet dat de beloften vanwege de predestinatie uiteindelijk toch maar voor een beperkt aantal zondaren bedoeld zouden zijn. Het vrije van de genade betekent veeleer dat de beloften van het genadeverbond vrij toegankelijk en gratis toe te eigenen zijn.” Dit zei prof. dr. A. de Reuver zaterdag tijdens een cursusdag van de Stichting Studie der Nadere Reformatie (SSNR) over de Erskines en de belofteprediking.
De gebroeders Ebenezer en Ralph Erskine waren in de eerste helft van de achttiende eeuw vertegenwoordigers van de Schotse Reformatie. Toen in de tijd van de Erskines het geschrift ”The Marrow of modern Divinity” van 1645 opnieuw werd uitgegeven, kwam het in Schotland tot een hooglopend conflict. Daarin hebben de beide broers met klem en kracht de overtuiging van de Marrowmen voorgestaan, namelijk dat een zondaar onvoorwaardelijk tot Christus moet en mag gaan zonder enige geschiktheid in zichzelf.
De Verbondsvisie van de Erskines
De Erskines nemen de verschrikkelijke realiteit van het verbroken werkverbond ernstig, maar verzelfstandigen deze in hun prediking niet. De plaats daarvan is ondergeschikt aan het genadeverbond. Dit is opgericht in de vrederaad tussen de Vader en de Zoon, niet direct met de uitverkorenen, maar met Christus en zó -in Hem- met alle uitverkorenen. Aan de conditie van dit verbond is door Christus volkomen voldaan, zodat de prediking de zaligheid vrij en onvoorwaardelijk bekendmaakt. Het geloof is daarom geen conditie tot het verbond, maar het effect ervan, aldus de hoogleraar. Bij de Erskines gaat evenwel de vrije toegang tot het Evangelie samen met de noodzaak van voorafgaande zondekennis. De Reuver achtte het onjuist te stellen dat dit in strijd zou zijn met hun uitgangspunt van een onvoorwaardelijk Evangelie. Ralph gebruikt het beeld van de naald van de wet die gevolgd wordt door de draad van het Evangelie. Christus hanteert de wet en in Hem is elke voorwaarde omgezet in een belofte.
Onder de belofte verstaan de Erskines het Evangelie zelf. God onthult daarin Zijn verkiezend welbehagen en stelt daarin onder ede het heil present. Zeker erkennen ze de noodzaak van berouw en geloof, maar ze stellen tegelijk dat God geeft wat Hij belooft. Scherp veroordelen ze elke vorm van neonomianisme, dat het Evangelie maakt tot een nieuwe wet. Onzerzijds is er geen voorwaarde om zalig te worden. De enige voorwaarde is dat ik een zondaar ben en Christus de Zaligmaker is.
„Wie uit vrees voor de honden de kinderen het brood onthoudt, is een slechte huisbezorger”, moet een van de Erskines gezegd hebben. De belofte is concreet geadresseerd aan grote zondaren, dus aan u, zo stellen de Erskines. En het recht van toegang tot de belofte is ons verzegeld in de doop. Het trekken van de Heere geschiedt precies in de aanbieding van het Evangelie. Wie niet geloven kan, bedenke dat de belofte behalve voorwerp ook moeder van het geloof is. Prof. De Reuver zei van mening te zijn dat het grenzeloze krediet van de Erskines voor het Woord der belofte wordt gedragen door het besef van de genadige verkiezende God; „De Zaligmaker is tot u gekomen, omdat gij niet tot Hem kunt komen”, zo citeerde hij de Erskines.
Verkiezing en Prediking
Uitvoerig ging de hoogleraar in op de relatie belofte en verkiezing in de prediking van de Erskines. Zij lieten hun evangeliebediening niet beknotten door hun hartgrondig geloof dat het heil verkregen wordt door allen die ten eeuwige leven zijn verkoren. Hij vond zelfs reden dit om te keren. In de verkiezing als Gods vrijwillige en onvoorwaardelijke genadekeuze ligt volgens prof. De Reuver het diepste motief van de onbekrompen en ongereserveerde belofteprediking. Hieruit komen de Erskines tot een prediking in appellerende en niet in wensende vorm. Dat niemand gewillig is op de belofte ”amen” te zeggen en dit alleen de uitverkorenen te beurt valt, brengt tot de laatste en nijpendste vraag, zo betoogde de referent, of de Erskines nu toch nog op dood spoor komen en tot een zeker fatalisme vervallen. Dat hiervan geen sprake is, toonde hij aan met de opmerking dat Erskine de verdoemenis toeschrijft aan de verachting van Gods genade. Hij bedoelt dat genade van a tot z genade is, zowel in het aanbod van de belofte als in de toeëigening door het geloof.
Gods verkiezing functioneert hierbij niet dreigend op de achtergrond, maar veeleer als de bevrijdende ondergrond van de werkelijk onvoorwaardelijke beloftenodiging tot werkelijk bezitlozen. Deze belofte brengt alles mee, zelfs ook het allerlaatste en in zekere zin beslissende: het geloofs-amen in het hart, niet als onze bijdrage tot het heil, maar als de menselijke reactie van de gewillige aanvaarding, aldus prof.
tags: #laatste #reformatie #ralph