De Orde van Dienst voor de Belijdenis in de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) Stadskanaal

De kerk belijdt telkens opnieuw in haar vieren, spreken en handelen Jezus Christus als Heer en Verlosser van de wereld en roept daarmee op tot vernieuwing van het leven in cultuur, maatschappij en staat. De kerk is geroepen gestalte te geven aan haar onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël. De kerk kent doopleden en belijdende leden. Doopleden, belijdende leden, gastleden, de niet-gedoopte kinderen van gemeenteleden alsmede zij die blijk geven van verbondenheid met de gemeente, worden als zodanig ingeschreven in het register van de gemeente.

De Rol van het Ambt en de Vergaderingen

Om de gemeente bij het heil te bepalen en bij haar roeping in de wereld te bewaren is van Christuswege het openbare ambt van Woord en Sacrament gegeven. De predikanten zijn in het bijzonder geroepen tot de bediening van Woord en sacramenten, de verkondiging van het Woord in de wereld, de herderlijke zorg en het opzicht en het onderricht en de toerusting.

De ouderlingen zijn in het bijzonder geroepen tot de zorg voor de gemeente als gemeenschap, het dragen van medeverantwoordelijkheid voor de bediening van Woord en sacramenten, de herderlijke zorg en het opzicht en de toerusting van de gemeente tot het vervullen van haar pastorale en missionaire roeping. Zij die daartoe zijn aangewezen, zijn bovendien belast met de verzorging van de vermogensrechtelijke aangelegenheden van de gemeente van niet-diaconale aard.

Een ambt in de kerk kan uitsluitend worden vervuld door hen die daartoe naar de orde van de kerk geroepen zijn, belijdenis van het geloof hebben afgelegd en in het ambt bevestigd zijn, onder aanroeping van de Geest.

Leidinggevende organen

• De kerkenraad geeft leiding aan het leven en werken van de gemeente.
• De classicale vergadering geeft leiding aan het leven en werken van de classis en geeft daarin gestalte aan de verantwoordelijkheid van de gemeenten voor elkaar en voor de gehele kerk, alsmede aan de verantwoordelijkheid van de kerk voor de gemeenten.
• De evangelisch-lutherse synode geeft leiding aan het leven en werken van de evangelisch-lutherse gemeenten tezamen en draagt zorg voor het bewaren en aan de gehele kerk dienstbaar maken van de lutherse traditie.

De ambtelijke vergaderingen laten zich met het oog op de vervulling van de roeping van de kerk en de gemeenten, bijstaan door organen van bijstand.

Samenkomst en Viering

Geroepen door haar Heer komt de gemeente samen tot de lezing van de Heilige Schrift en de prediking van het Evangelie, de bediening en viering van de doop en het avondmaal, de dienst van lofzang en gebed en de dienst van barmhartigheid en gerechtigheid. De gemeente komt samen tot boete-, dank- en gebedsdiensten, leerdiensten, trouwdiensten en diensten van rouwdragen en gedenken.

De eredienst wordt geleid door hen die daartoe in de orde van de kerk zijn aangewezen. De inrichting van de eredienst wordt vastgesteld door de kerkenraad met inachtneming van de bijzondere verantwoordelijkheid van de voorgangers en hen die zorgdragen voor de kerkmuziek.

De kerk viert de dag des Heren. De kerk viert en gedenkt op bijzondere dagen de komst, de geboorte en de verschijning van Christus, zijn lijden, sterven en opstanding, zijn hemelvaart en de uitstorting van de Heilige Geest. De kerk viert de zondag van de Drie-eenheid.

De Openbare Geloofsbelijdenis

De openbare geloofsbelijdenis wordt afgelegd om de doop te ontvangen of te beamen, als blijk van de bereidheid om van de Heer te getuigen, medeverantwoordelijkheid te dragen in de gemeente van Christus en te blijven bij de gemeenschap van Woord en sacramenten.

De openbare geloofsbelijdenis vindt plaats in het midden van de gemeente, met gebruikmaking van een orde uit het dienstboek van de kerk. De gemeente is geroepen te blijven in de weg van het belijden van de kerk.

"De openbare belijdenis is de individuele beaming van de doop, verbonden met de doopgedachtenis van heel de gemeente", aldus het Dienstboek (dl.II, 56). De openbare belijdenis is dus primair met de doop verbonden. Rond de doopvont belijdt de gemeente haar geloof, traditioneel met de woorden van de Apostolische Geloofsbelijdenis.

De openbare belijdenis sluit aan bij die geloofsbelijdenis rond de doopvont. Zij is beaming van de doop, een ‘ja en amen’ op de doop die je als kind ontving of die je als volwassene straks gaat ontvangen. De geloofsleerlingen belijden in het openbaar het geloof, dat wil zeggen zij verheffen hun stem en stemmen in met het geloof van de gemeente, van de kerk van alle plaatsen en tijden.

In veel gemeenten is de paasnachtviering in ere hersteld, de nacht van de doortocht van Christus door de dood heen, vanouds de nacht waarin dopelingen door het doopwater heen opstonden tot nieuwe mensen en lidmaten van het lichaam van Christus (Romeinen 6:4). Ook als er geen dopelingen zijn, is er in de paasnachtviering vaak een doopgedachtenis waarin de gemeente haar doop gedenkt. Dit is een heel geschikt moment om de openbare belijdenis te vieren en de betekenis ervan op een natuurlijke manier inzichtelijk te maken.

Voorbereiding en uitvoering van de belijdenisdienst

De laatste jaren melden zich telkens twee jongvolwassenen die belijdenis van hun geloof willen afleggen in het midden van de gemeente. De belijdenisdienst is bij voorkeur op de paasmorgen. Vanaf januari zijn er zeven catechetische geloofsgesprekken. Naast onderwijs en uitwisseling over de grote thema's God als Vader, Zoon en Geest, Bijbel, kerk en liturgie, sacramenten en gemeenschap, spreken we kort over het belijden en langer over de persoonlijke motivatie.

Wanneer de belijdeniskandidaten een eigen geloofsgetuigenis geven, is dat een bemoedigend hoogtepunt voor de gemeente. We bidden het doopgebed en de kandidaten lezen een geloofsbelijdenis. Hun ja-woord volgt op de vragen over Vader, Zoon en Geest, en hun verlangen om met de gemeente samen de Heer te dienen. Daarna volgt een persoonlijke bijbeltekst en ontvangen ze ieder, geknield, een vrij geformuleerde zegen onder handoplegging. Staande beaamt de gemeente ondersteuning en zingt hen zegen toe.

In een andere gemeente vindt de dienst waarin belijdenis van het geloof wordt afgelegd rond Pasen plaats. In de kracht van de opstanding van Christus wordt het geloof beleden dat Hij onze Verlosser en Zaligmaker is. Dit geloof vindt zijn grond in het beloftewoord van God. Zijn verbondsbeloften werden verzegeld bij de heilige doop. Bij het belijdenis doen wordt daar ‘amen’ op gezegd. Ter voorbereiding behandelen we een seizoen lang een boekje met de onderwerpen die in belijdenisvragen terugkomen. In de dienst maken we gebruik van het formulier uit het Dienstboek. Ieder nieuw lidmaat krijgt na zijn of haar jawoord een persoonlijke tekst mee. Daarna zingt de gemeente de nieuwe lidmaten een passende psalm toe. Na de dienst kan de gemeente hen de hand geven en Gods zegen toewensen. Hieruit blijkt ook het meeleven met elkaar.

In weer een andere gemeente is de belijdenisdienst een hoogtepunt, waarbij ook familie en vrienden van de belijdeniscatechisanten te gast zijn. De dienst is vaak op Pasen of Pinksteren, na 20 catecheseavonden en een aannemingsavond waarop kerkenraadsleden voor de maaltijd zorgen en alle aanwezigen in kleine groepjes in gesprek gaan over geloof en kerk. Aan het begin van de belijdenisdienst komt de groep van veelal jonge mensen met de kerkenraad binnenlopen om voor in de kerkzaal plaats te nemen. Dit jaar hebben we ook een groep met wat oudere gemeenteleden die zich voorbereiden op de belijdenis. Na de preek lezen we het formulier uit het Dienstboek met de drie vragen die daarbij horen. Na hun jawoord knielen de nieuwe lidmaten neer om onder handoplegging een zegen te ontvangen. Daarna zingen ze een zelfgekozen lied en worden ze toegezongen door de gemeente. Behalve de uitnodiging om voortaan deel te nemen aan het avondmaal klinken ook enkele persoonlijke woorden.

Kerkelijke Structuur en Samenwerking

Het opzicht over de gemeenten krijgt gestalte in het toezien door de classicale vergadering, alsmede in de visitatie. Als gestalte van de ene heilige apostolische en katholieke of algemene christelijke Kerk, is de kerk geroepen om de eenheid, de gemeenschap en de samenwerking met andere kerken van Jezus Christus te zoeken en te bevorderen. De kerk neemt deel aan en stimuleert de oecumenische arbeid in Nederland en in de wereld. Zij zoekt en onderhoudt nauwere betrekkingen met kerken waarmee zij door bijzondere banden van belijdenis of van geschiedenis verbonden is.

Een voorstel tot vaststelling van of wijziging in een ordinantie kan worden ingediend, hetzij door een classicale vergadering, door de evangelisch-lutherse synode of door een orgaan van bijstand van de generale synode, hetzij in de generale synode zelf. Nadat de generale synode een ordinantie of een wijziging in een ordinantie in eerste lezing heeft vastgesteld, legt zij deze voor aan de kerkenraden ter consideratie door de classicale vergaderingen en door de evangelisch-lutherse synode, waarna de generale synode de desbetreffende ordinantie of wijziging in een ordinantie definitief kan vaststellen. Een voorstel tot een wijziging in de kerkorde kan worden ingediend, hetzij door een classicale vergadering of door de evangelisch-lutherse synode, hetzij in de generale synode zelf.

Kerkelijke Gemeenten en Predikanten in Nederland (selectie)

Hieronder volgt een selectie van kerken, predikanten en hun gegevens, zoals opgenomen in de verstrekte tekst. Deze informatie is bedoeld als illustratie van de brede verspreiding en organisatie van de PKN.

De informatie over specifieke gemeenten, hun predikanten en samenkomsten illustreert de gedecentraliseerde, doch verbonden, structuur van de Protestantse Kerk in Nederland. Elk van deze gemeenten draagt bij aan het bredere kerkelijke leven en de verspreiding van het geloof.

tags: #orde #van #dienst #belijdenis #pkn #stadskanaal