De Gereformeerde Gemeente Den Haag-Scheveningen, in haar huidige vorm, is een relatief jonge entiteit. De gemeente ontstond op 1 oktober 2017 door de fusie van de Gereformeerde Gemeente Den Haag en de Gereformeerde Gemeente Scheveningen. Vanaf 1 januari 2018 werden de kerkdiensten uitsluitend gehouden in het kerkgebouw aan de Oude Boomgaardstraat.
De Ontstaansgeschiedenis van Gereformeerde Gemeenten in Nederland
De wortels van de Gereformeerde Gemeenten reiken terug tot de periode na de Afscheiding in 1834. Deze scheuring leidde tot de vorming van talloze kleine kerkverbanden en onafhankelijke gemeenten in Nederland. In 1907 vond een belangrijke vereniging plaats: twee van deze kerkverbanden, de Kruisgemeenten en de Ledeboeriaanse Gemeenten, fuseerden onder leiding van ds. G.H. Kersten tot een nieuw kerkverband, genaamd de Gereformeerde Gemeenten. Dit kerkverband voelt zich sterk verbonden met de principes van de Reformatie en de Nadere Reformatie.
De Gereformeerde Gemeente Den Haag: Ontwikkeling en Groei
De 'Haagse' gemeente sloot zich in 1923 aan bij het kerkverband van de Gereformeerde Gemeenten, met ds. W. de Hengst als instituerende predikant. Tot 1934 werden de kerkdiensten gehouden in het gebouw aan de Zoutkeetsingel. Begin 1934 werd de Bethlehemkerk aan de Oude Boomgaardstraat aangekocht, die in 1986 plaatsmaakte voor het huidige kerkgebouw.
Vanwege de groei van de gemeente werd in 1959 een tweede Gereformeerde Gemeente in Den Haag opgericht, de 'Gereformeerde Gemeente Den Haag-Zuid', geïnstitueerd door ds. K. de Gier. Deze nieuwe gemeente kreeg al snel een eigen kerkgebouw aan de Leyweg.
Aan het einde van de 20e eeuw zagen beide gemeenten een daling in het ledenaantal. Dit leidde tot een fusie tussen Den Haag Centrum en Den Haag Zuid in het jaar 2000.
De Gereformeerde Gemeente Scheveningen: Oprichting en Ontwikkeling
De Gereformeerde Gemeente van Scheveningen ontstond in 1870. Destijds begon oefenaar A.H. Geerts met Scheveningse leden van de Oud Gereformeerde Gemeente van Den Haag aparte diensten te beleggen. Op 4 februari 1870 werd hij bevestigd als predikant van deze gemeente, een ambt dat hij bekleedde tot zijn overlijden op 13 januari 1916.
In 1920 kreeg de gemeente een nieuwe predikant: ds. J. van Wier, die op 20 juli 1920 in Scheveningen werd bevestigd. In 1921 verwierf de gemeente te Scheveningen de in 1890 gebouwde Pniëlkerk aan de Nieuwe Laantjes van de Gereformeerde Kerk te Scheveningen voor fl. 35.000,-, inclusief orgel en inventaris. Dit gebouw kreeg de naam Eben-Haëzerkerk. Destijds functioneerde de gemeente als een vrije gemeente, zonder kerkverband.
Ds. Van Wier vertrok in 1928 naar Rijssen. In december 1932 verzochten enkele personen in Scheveningen de kerkenraad om samenwerking met de Gereformeerde Gemeenten. Na zorgvuldige overweging besloot de Scheveningse kerkenraad op 9 oktober 1933 tot een ledenvergadering. Op deze vergadering werd met een ruime meerderheid gestemd voor aansluiting bij de Gereformeerde Gemeenten. Een minderheid, die het niet eens was met dit besluit, scheidde zich af en zette de Oud Gereformeerde Gemeente voort.
Er volgde een juridische strijd om het bezit van het kerkgebouw van de voormalige ongedeelde gemeente. Na jarenlange procedures besliste het gerechtshof in Den Haag in 1938 ten gunste van de Oud Gereformeerde Gemeente. De Gereformeerde Gemeente (de meerderheid van de ongedeelde gemeente) besloot daarop het proces te beëindigen door middel van een dading, waarbij een geldbedrag werd betaald.
De Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten
De Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten fungeerde als een koepelorganisatie voor diverse 'vrije' kerkelijke gemeenten van gereformeerde signatuur die tot dan toe niet aan een overkoepelend kerkgenootschap verbonden waren. De federatie werd in 1922 opgericht door zes vrije bevindelijk gereformeerde gemeenten. Initiatiefnemer was ds. C. de Jonge uit Den Haag. Gemeenten die zich later bij de federatie aansloten, hadden een gevarieerde achtergrond; soms betrof het afsplitsingen van de Gereformeerde Gemeenten, soms voorgangers die binnen dat verband geen predikant konden worden.
De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN)
De Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland (OGGiN) vormen een kerkgenootschap van bevindelijk gereformeerde aard. Dit kerkverband is in 1948 ontstaan uit een fusie van de Federatie van Oud Gereformeerde Gemeenten en de Oud-Gereformeerde Gemeenten (Boone-gemeenten). Een kenmerk van dit kerkverband is de relatief lossere kerkstructuur, die dichter bij de Ledeboeriaanse traditie staat. Predikanten van buiten het kerkverband kunnen op zondag voorgaan in een OGG. De kerkgebouwen zijn doorgaans eenvoudig van stijl, vaak gebouwd als noodoplossingen. Opmerkelijke personen en voorgangers, zoals predikanten Joh. van der Poel en E. du Marchie van Voorthuyzen en ouderling L.J. Potappel, waren verbonden aan dit kerkverband. De dogmatische profilering is minder strikt, zonder eigen 'leeruitspraken'.
De Oud Gereformeerde Gemeenten buiten verband
De Oud Gereformeerde Gemeenten buiten verband is een kerkgenootschap dat in 2007 is opgericht. De oorsprong ligt in een conflict binnen de Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland in Sint Philipsland, waarbij predikant A.P. van der Meer tijdelijk werd geschorst. Na het opzeggen van zijn lidmaatschap stichtte Van der Meer de Oud Gereformeerde Gemeenten buiten verband. Later sloten ook gemeenten in Bolnes en Krimpen aan den IJssel zich aan. Anno 2010 was er sprake van contact met de Gereformeerde Gemeenten in Nederland (buiten verband).
Dit gelooft een strenge christen | Wat Gelooft Nederland
Samensmelting en Huidige Situatie
Op 1 oktober 2017 kwamen de Gereformeerde Gemeente Den Haag en de Gereformeerde Gemeente Scheveningen tot een definitieve samensmelting, waarmee een proces werd afgerond dat in 2012 was begonnen. Sindsdien opereert de Gereformeerde Gemeente Den Haag - Scheveningen als één entiteit, met kerkdiensten die voornamelijk plaatsvinden in het gebouw aan de Oude Boomgaardstraat.