Paul David Washer, geboren in 1961, is een Amerikaanse christelijke evangelist en auteur die wereldwijd bekendheid geniet, met name door zijn "Shocking Message". Voordat hij zich volledig aan de theologie wijdde, behaalde Washer een diploma in de olie- en gasindustrie en studeerde hij rechten aan de Universiteit van Texas. Vervolgens voltooide hij een Master of Divinity aan de Southwestern Baptist Theological Seminary.
De Oorsprong van HeartCry Missionary Society
Tijdens zijn missionaire werk in Peru werd Washer geconfronteerd met de manier waarop lokale zendelingen het evangelie verkondigden. Dit zette hem aan het denken over hoe lokale gemeenten en zendelingen beter ondersteund konden worden. Vanuit deze overweging werd in 1988 The HeartCry Missionary Society opgericht. Paul Washer is momenteel een van de vijf bestuursleden van deze organisatie, die wereldwijd meer dan negentig inlandse zendelingen in vijftien landen ondersteunt.
Theologische Grondslagen: Calvinisme en Lordship Salvation
Paul Washer behoort tot de Southern Baptists en zijn theologie wordt gekenmerkt door het vijf-punten calvinisme. Zijn onderwijs wordt ook wel aangeduid als "radicaal christendom" of Lordship salvation. Centraal in zijn prediking staat de radicale eis van God: "Alles. ... Dit is wat het je zal kosten: je leven, je leven. Jezus belooft je twee dingen: een kruis om op te sterven en eeuwig leven."
Washer benadrukt dat de Bijbelse zekerheid van verlossing niet voortkomt uit een eenmalige beslissing of een gebed, maar uit het onderzoek van een duurzame levensstijl in het licht van de Schrift. Bekering ziet hij niet als een eenmalige gebeurtenis, maar als een voortdurend proces van berouw over zonden en aanhoudend geloof. Dit standpunt wordt door critici gezien als een toevoeging van goede werken aan de redding uit genade, wat in strijd zou zijn met de Bijbelse leer van rechtvaardiging door geloof alleen.
Hij stelt dat men gered wordt door het onderzoeken van een duurzame levensstijl en het blijven bekeren van zonden en blijven geloven. Hoewel de Bijbel oproept tot heilig leven en het belijden van zonden, is dit volgens critici niet de basis voor rechtvaardiging. Washer verbindt rechtvaardiging uit geloof met discipelschap.
Kritiek op het Postmodernisme en de "Gemakkelijke Geloof" Theologie
Een belangrijk aspect van Washer's prediking is zijn felle kritiek op het postmodernisme dat volgens hem de kerken is binnengeslopen. Hij waarschuwt tegen het "gemakkelijke geloof" (easy believism) dat in het Amerikaanse christendom wijdverbreid is. Dit uit zich in een oppervlakkige geloofsbeleving waarbij men een beslissing neemt om gered te worden, zonder dat dit leidt tot een fundamentele verandering in levensstijl of bekering van zonden.
Washer stelt dat veel Amerikaanse christenen geen diepgaand begrip hebben van de Bijbelse concepten zoals verzoening en de toorn van God. Hij bekritiseert de Church Growth Movement en Willow Creek, en de nadruk die daar gelegd wordt op entertainment en het bevredigen van behoeften, in plaats van op de prediking van Gods Woord.
Hij ziet de theologie van Charles Finney als een belangrijke oorzaak van deze malaise, waarbij opwekking wordt gezien als een kwestie van de juiste methode in plaats van de kracht van God. Het arminiaanse denken, dat de nadruk legt op een geloofsbeslissing als basis voor geloof, wordt door Washer gezien als de achilleshiel van het Amerikaanse christendom.
De Leer van Lordship Salvation en de Interpretatie van de Schrift
Washer's leer van Lordship Salvation impliceert dat ware redding zichtbaar wordt in een leven van gehoorzaamheid en vrucht dragen. Hij stelt dat er geen "vleselijke christenen" bestaan; wie in het vlees wandelt, is volgens hem niet gered. Deze interpretatie staat haaks op Bijbelse passages zoals 1 Korintiërs 3, waar Paulus spreekt over vleselijke christenen. Washer neigt ertoe om deze teksten uit hun context te halen om zijn punt te maken.
Hij gebruikt bijvoorbeeld Mattheüs 13, waar Jezus spreekt over valse profeten en hun vrucht, om aan te tonen dat ware gelovigen in gehoorzaamheid moeten wandelen. Critici stellen dat Jezus hier niet spreekt over de vrucht van iemands wandel als bewijs van redding, maar over het onderwijs van valse leraren.
Washer's nadruk op het belang van goede werken als bewijs van redding, en zijn interpretatie van Bijbelteksten, leiden tot de conclusie dat hij rechtvaardiging uit geloof (Romeinen 5:1) en discipelschap (1 Timoteüs 3:1-3) met elkaar verbindt op een manier die door sommigen als problematisch wordt ervaren.
Reacties en Invloed
De prediking van Paul Washer en degenen die zijn theologie aanhangen, wint aan populariteit, mede door de opkomst van het postmodernisme waarin de waarheid subjectief wordt. Mensen zoeken duidelijkheid en vaste kaders, en Washer's boodschap van radicale toewijding en inspanning spreekt velen aan als tegenwicht tegen de "gemakkelijke" boodschap van hedendaagse gemeenten.
Sommigen zien echter een gevaar in Washer's onderwijs, omdat het mensen ertoe kan aanzetten om naar zichzelf te kijken en te proberen het goede te doen om gered te zijn, in plaats van dat goede werken voortkomen uit het besef gered te zijn door genade. Dit spreekt het eigen ik aan, dat iets wil verdienen, in dit geval redding.
Ondanks de kritiek, die onder andere wordt geuit door bronnen als "American Gospel" en diverse theologische blogs, blijft Washer een invloedrijke spreker. Hij ziet ook positieve ontwikkelingen, zoals de groeiende interesse in calvinisme onder theologische studenten en een herontdekking van de wedergeboorte en de kracht daarvan.
Washer's eigen getuigenis, waarin hij beschrijft hoe hij op 21-jarige leeftijd een bekering meemaakte, benadrukt de transformatieve kracht van geloof. Hij studeerde aan het Southwestern Theological Seminary, waar hij ondanks de aanwezigheid van Duitse theologen als Karl Barth, waardevolle kennis van het Hebreeuws en Grieks opdeed.
Zijn werk als zendeling in Peru gedurende tien jaar vormde de basis voor HeartCry Missionary Society, die nu wereldwijd actief is. Washer's kritische blik op het Amerikaanse christendom, dat hij omschrijft als "gemakkelijk geloof" en "vleselijkheid", contrasteert met zijn hoop op een heropleving van het ware evangelie.