De Veluwse Kerkbode is een belangrijk blad voor hervormde en hersteld hervormde gemeenten op de Veluwe. Dit artikel duikt in de geschiedenis van dit blad en andere relevante kerkelijke publicaties, waarbij de inhoud van diverse artikelen wordt samengebracht om een compleet beeld te schetsen.
De Veluwse Kerkbode: Ontstaan en Ontwikkeling
Het blad "Mededeelingen", dat later bekend zou worden als de Veluwse Kerkbode, zag het levenslicht op 2 oktober 1943. Dit initiatief kwam van uitgever W.C. de Jong uit Kampen, die het blad op eigen rekening uitgaf. De Jong benaderde ds. C.J. van der Graaf en ds. J.G. Koolhaas met het verzoek om redacteuren te worden. Ds. Van der Graaf, die tot zijn 89e betrokken bleef bij het blad, vertelde over de uitdagingen van het uitgeven tijdens de oorlogstijd.
Het was destijds een "hele onderneming", aldus ds. Van der Graaf. Vanwege de bezetting mocht er geen 'kerkebode' verschijnen, maar wel een blad met 'mededelingen'. Dit leidde tot een slim spel met de bezetters: exemplaren zonder meditatie werden naar de Cultuurkamer gestuurd, terwijl abonnees wel een blad met meditatie ontvingen. Het einde van de publicatie tijdens de oorlog kwam niet door ontdekking van dit spel, maar door gebrek aan goede berichtgeving en een ongeregelde post.
Na de oorlog, op 7 juli 1945, verscheen het blad opnieuw, nu wekelijks als Kerkbode voor de Ned. Herv. Kerk in de classis Harderwijk. Met de toevoeging van de classis Ede aan de Veluwe, werd de naam gewijzigd in "Hervormde kerkbode - weekblad voor de Nederlandse Hervormde Kerk op de Veluwe". In de loop der jaren heeft het blad bekendheid gekregen, mede door bijdragen van diverse predikanten, waaronder ds. J.T. Doornenbal.
Tegenwoordig wordt de redactie verzorgd door de heer J. Reijers uit Putten. De kerkbode geniet een goede belangstelling, met een stijgend aantal abonnees, niet alleen op de Veluwe, maar in heel Nederland. Vierentwintig gemeenten op de Veluwe leveren hun berichten aan, en van 37 gemeenten worden de kerkdiensten vermeld. De redactie is uitgebreid met rubrieken voor jongeren, gedichten, foto's van kerken en diverse koppen.
Diverse Kerkelijke Publicaties en Discussies
De Veluwse Kerkbode fungeert als platform voor diverse kerkelijke discussies enactualiteiten. Zo schreef ds. M. van Kooten, predikant in Elspeet, over een man die tijdens een kerkdienst in Italië zijn ogen uitrukte, mogelijk geïnspireerd door een innerlijke stem. Dit leidde tot een reflectie op de interpretatie van Bijbelteksten en de strijd tegen de zonde.
Een ander belangrijk thema dat aan bod kwam, was de opkomst van het refobaptisme, beschreven door ds. H. Lassche uit Rijssen. Hierin wordt het onderscheid gemaakt tussen refobaptisten en reformatorische of gereformeerde baptisten. De nadruk ligt op de afwijzing van de kinderdoop en een toenemende focus op heiliging, genade en de gaven van de Geest, waarbij het besef van zondigheid en afhankelijkheid van Gods Geest zou afnemen.
De kinderdoop wordt in dit verband als Bijbels gefundeerd beschouwd, met verwijzing naar het verbond in het Oude Testament (Abraham en de besnijdenis) en het Nieuwe Testament (Handelingen 2:39, 1 Korinthe 7:14). De kinderdoop onderstreept dat het heil in Christus ligt, terwijl de volwassendoop de nadruk legt op de gelovige die zijn geloof belijdt.
Ook het besluit van de Gereformeerde Kerken vrijgemaakt om de ambten voor vrouwen open te stellen, werd besproken door ds. M. van Kooten. Hij contrasteert dit met de situatie binnen zijn eigen kerken, waar vrouwen al sinds 1957 in het ambt zijn toegelaten. Hij haalt de uitspraak van William Huntington aan: "je beter een bekeerde vrouw kunt laten preken dan een onbekeerde dominee."
100-jarig Bestaan van Hervormde Gemeente Elim in ‘t Harde
Het artikel belicht ook het 100-jarig bestaan van de Hervormde gemeente Elim in ‘t Harde, dat in 2021 werd gevierd na vertraging door corona. De eerste kerkdienst vond plaats op 9 augustus 1921 in een evangelisatiegebouwtje aan de Epergrindweg. De bouw werd gefinancierd door de hervormde gemeenten Doornspijk en Oldebroek, en de naam Elim werd gekozen.
Evert Sneller, eindredacteur van het jubileumboek, dook voor dit boek diep in archieven, waaronder edities van de Elburger Courant en de (Veluwse) kerkbode. Het resulteerde in een 360 pagina's tellend boek met foto's, overzichten van predikanten, notulen en facturen. Het boek beschrijft de geschiedenis van Elim, dat tot 1960 een afstandsevangelisatie was en daarna een zelfstandige gemeente werd.
De groei van ‘t Harde in de jaren zestig, mede door militaire ontwikkelingen, zorgde ook voor een toename van kerkleden. Het archief van de kerk is echter niet compleet door waterschade in de archiefkelder. Ondanks deze tegenslagen is de gemeente dankbaar voor de ontwikkeling met veel jonge gezinnen, wat leidt tot een bloeiende dorpsgemeenschap.
Krantenarchieven en Zoekmogelijkheden
Voor wie geïnteresseerd is in nieuws uit de regio Noordwest-Veluwe of specifieke onderwerpen, biedt een krantenarchief uitkomst. Dit archief gaat terug tot 1845 en bevat tienduizenden gedigitaliseerde pagina's van lokale kranten zoals de Elburger Courant, Schilders' Nieuws- en Advertentieblad, de Harderwijker Courant en het Overveluwsch Weekblad. Deze zijn vrij doorzoekbaar via een zoekportaal.
Voor landelijke kranten zoals De Telegraaf, NRC of de Volkskrant, kan men terecht in de landelijke krantendatabase van de Koninklijke Bibliotheek via www.delpher.nl. Het is belangrijk op te merken dat de archieven van Epe, Hattem en Heerde momenteel nog niet via het lokale zoekportaal doorzoekbaar zijn.