Het adventisme is een christelijke stroming binnen het protestantisme, die haar oorsprong vindt in de Verenigde Staten in de negentiende eeuw. De beweging ontstond in de context van de Second Great Awakening, een periode van religieuze opleving. De kern van het adventisme wordt gevormd door het geloof in de letterlijke en op handen zijnde wederkomst van Christus, ook wel de tweede advent genoemd.
Historische Wortels en William Miller
De beweging van het adventisme begon als een stroming van eindtijdbewegingen. De belangrijkste leider in de beginfase was William Miller (1782-1849), een boer en voormalig baptist uit Low Hampton, New York. Door intensief studie van de Bijbel, met name de profetische gedeelten, kwam Miller tot de overtuiging dat de wederkomst van Christus spoedig zou plaatsvinden. Hij baseerde zijn berekeningen voornamelijk op de profetie van de "2300 dagen" uit het boek Daniël. Met 457 v.Chr. als beginpunt, concludeerde Miller dat Christus in 1843 zou terugkeren.
Millers boodschap vond brede weerklank en trok duizenden aanhangers, die destijds vaak werden aangeduid als Millerieten. Toen het jaar 1843 voorbijging zonder de verwachte wederkomst, voerde Samuel S. Snow een nieuwe berekening uit, die uitkwam op 22 oktober 1844. Veel adventisten keken uit naar deze datum, maar ook deze voorspelling leidde tot teleurstelling, wat bekend kwam te staan als de "Great Disappointment".
Ontwikkeling en Afsplitsingen
Na de "Great Disappointment" bleven veel aanhangers trouw aan de beweging, hoewel velen het geloof in de specifieke datum van 22 oktober opgaven. Zij bleven echter wel de spoedige wederkomst van Jezus verwachten. Dit leidde tot verschillende interpretaties en verdere afsplitsingen binnen de beweging.
Albany Conference en Vroege Organisatie
In 1845 kwamen 61 van Millers trouwe sympathisanten bijeen in Albany, New York, voor de zogenaamde "Albany Conference". Tijdens deze bijeenkomst werd de beweging verder georganiseerd en werden de gemeenschappelijke geloofspunten geformuleerd. Na deze conferentie werden de "Millerieten" bekend als Adventists of Second Adventists.
Verschillende prominente figuren, zoals Joseph Marsh, George Storrs en Enoch Jacobs, bleven echter buiten deze formele organisatie. Weldra vertakte de adventistische beweging zich verder, wat resulteerde in verschillende, van elkaar onafhankelijke religieuze groeperingen.
Belangrijke Adventistische Stromingen
Door de jaren heen ontwikkelden zich diverse denominaties binnen het adventisme, elk met eigen specifieke leerstellingen en accenten:
- Evangelical Adventist Church: Deze groep, die voortkwam uit de American Millennial Association (gevormd in 1858), geloofde in een bewuste toestand van de ziel na de dood en een opstanding van de doden. De rechtvaardigen zouden gedurende het Millennium met Christus regeren. Hun ledental nam echter af.
- Advent Christian Church: Ook wel bekend als Second Adventists, kende deze kerk in het begin een sterke groei, maar zag haar aanhang in de twintigste eeuw geleidelijk afnemen. Zij geven diverse tijdschriften uit en geloven dat de doden in een onbewuste toestand verkeren tot aan de wederkomst, waarna de rechtvaardigen eeuwig leven ontvangen en de goddelozen vernietigd worden.
- Seventh-day Adventist Church (Zevendedagsadventisten): Dit is momenteel de grootste en meest bekende adventistische denominatie. Zij onderscheiden zich door het houden van de sabbat op de zevende dag (zaterdag) en het geloof dat de doden in een onbewuste toestand zijn tot de Oordeelsdag. De kerk, formeel opgericht in 1863, heeft zich ontwikkeld tot een wereldwijde beweging met een uitgebreid netwerk van medische en onderwijsinstellingen. Zij benadrukken ook de gave van profetie, zoals die volgens hen aanwezig was bij Ellen G. White.
- Church of God (opgericht door Gilbert Cranmer): Deze groep scheidde zich in 1858 af van de groepering rond Ellen G. White. Hoewel ze de sabbat op de zevende dag houden, aanvaarden ze niet dat Ellen G. White de gave der profetie bezat.
- Worldwide Church of God: Gesticht door Herbert W. Armstrong, een aanhanger van het Brits-Israëlisme, werd deze kerk bekend door radio- en televisieprogramma's. Hoewel vaak onder het adventisme geschaard, zag deze groep zichzelf niet primair als adventistisch.
- The Life and Advent Union: Opgericht in 1863 door George Storrs, die vanaf 1842 het tijdschrift The Bible Examiner uitgaf.
Kernovertuigingen en Praktijken
Hoewel er diversiteit bestaat binnen het adventisme, zijn er gemeenschappelijke kenmerken:
- De Wederkomst van Christus: Het centrale geloofspunt is de verwachting van de spoedige, letterlijke en zichtbare wederkomst van Jezus Christus.
- Bijbel als Leidraad: De Bijbel wordt gezien als het hoogste gezag voor geloof en leven. Intensieve bijbelstudie is een belangrijk onderdeel van het geloof.
- De Sabbat: Veel adventistische groeperingen, met name de Zevendedagsadventisten, houden de sabbat op de zevende dag (zaterdag) van vrijdagavond tot zaterdagavond als een heilige rustdag.
- Gezondheidsleer: Veel adventisten leggen de nadruk op een gezonde levensstijl, inclusief specifieke voedingsvoorschriften (zoals het vermijden van varkensvlees en alcohol) en het niet gebruiken van tabak. Dit is deels gebaseerd op de adviezen van Ellen G. White.
- Profetische Interpretatie: Er is een sterke interesse in de interpretatie van Bijbelse profetieën, met name uit de boeken Daniël en Openbaring, om de eindtijd te begrijpen.
- Zending en Dienstbaarheid: Adventisten zijn actief in zending en humanitaire hulp, onder meer via organisaties als ADRA (Adventist Development and Relief Agency). De Zevendedagsadventisten hebben een wereldwijd netwerk van onderwijs- en zorginstellingen.
Hedendaags Adventisme
Het Kerkgenootschap der Zevende-dags Adventisten is vandaag de dag een wereldkerk met miljoenen leden in meer dan 200 landen. In Nederland telt het kerkgenootschap ongeveer 6.000 gedoopte leden, verspreid over ruim vijftig adventgemeenten en kerkplants. De diversiteit binnen de beweging is groot, mede door de internationale aard en migratiestromen.
De kerken binnen de adventistische familie worden tegenwoordig beschouwd als conservatief protestants. Hoewel er veel overeenkomsten zijn met andere christelijke stromingen, blijven de nadruk op de sabbat en de wederkomst van Christus, evenals de specifieke gezondheidsvoorschriften, kenmerkende elementen van het adventisme.
tags: #protestants #christelijk #advent