In de eeuwenoude Apostolische Geloofsbelijdenis staat onder meer: ‘Ik geloof in de Heilige Geest, de heilige katholieke kerk, …’ Vaak zeggen protestanten hier geen ‘katholieke’ maar ‘algemene’. Maar er zijn ook protestanten die zichzelf katholiek noemen.
Oorsprong van de Naam 'Protestant'
De term 'protestant' vindt zijn oorsprong in 1529. In dat jaar tekenden Duitse vorsten, die zich hadden geschaard achter de kerkhervormer Maarten Luther, officieel protest aan tegen een besluit van de Rijksdag in Spiers. Dit besluit hield de opheffing in van de vrije geloofskeuze van de vorstendommen in het Heilig Roomse Rijk. Hun publieke verklaring werd de Protestatie van Spiers genoemd.
Later werd 'protestant' de aanduiding voor de christelijke stroming in het Westen die is voortgekomen uit de Reformatie. Dit was een kerkelijke beweging die werd opgestart door figuren als Luther, Calvijn en Zwingli.
Kernpunten van het Protestantse Geloof
De Reformatie begon bij de theologische overtuiging dat de mens enkel en alleen verlost kan worden door te geloven in het kruisoffer van Jezus Christus. Goede werken verrichten kan de hemel niet bereiken; alleen het geloof behoedt de mens van de eeuwige verdoemenis. Het is de genade van God die iemand het geloof schenkt. Aan het geloof in Christus gaat de kennis over Christus vooraf.
Sacramenten in het Christendom
Sacramenten zijn zichtbare tekenen waarmee Jezus Christus op onzichtbare wijze Gods genade toebedeelt. De Katholieke Kerk leert dat er zeven sacramenten zijn: doopsel, vormsel, eucharistie, ambtswijding (diaken, priester, bisschop), biecht, ziekenzalving en huwelijk.
Visie op Kerkbestuur en Gezag
Een ander groot verschil tussen het protestantisme en het katholicisme betreft de visie op het bestuur van de kerk. Aangezien de katholieke leer het bisschopsambt als sacramenteel aanmerkt, is een bisschop veel meer dan zomaar een bestuurder. De bisschoppen worden beschouwd als opvolgers van de apostelen van Jezus en bezitten apostolische macht. Dit betekent dat bisschoppen niet alleen gezanten van Jezus zijn, maar ook zijn plaatsbekleder. De voornaamste bisschop is die van Rome, oftewel de paus, die door de traditie wordt beschouwd als opvolger van Petrus, de man die door Jezus werd aangewezen als de ‘rots’ op wie Hij zijn kerk zou bouwen.
Het protestantisme als zodanig kent geen centraal gezag. Dit blijkt ook uit de veelheid van richtingen binnen het protestantisme, zoals:
- Lutherse kerken
- Calvinistische kerken
- Remonstrantse kerken
- Anglicaanse kerken
- Presbyteraanse kerken
- Methodistische kerken
- Doopsgezinde gemeenten
- Baptistische gemeenten
- Pentecostale gemeenten
- Evangelicale gemeenten
Wereldwijd zijn er meer dan 45.000 protestantse kerkgenootschappen, variërend van grote wereldwijde kerken tot kleine onafhankelijke gemeenten.
De Directe Relatie met God en het Woord
Een van de kernpunten van het protestantisme is het geloof in de directe relatie van God en de gelovige. God spreekt rechtstreeks tot een mens in de Bijbel. Vandaar dat het Woord centraal staat in de eredienst. Dit principe beïnvloedt ook de inrichting van de kerkruimte.
Opvattingen over het Kerkgebouw
Er bestaat ook een groot verschil in opvattingen over de betekenis van het kerkgebouw. Voor katholieken is een kerk een godshuis; door een speciale wijding is het een heilige plek geworden, een sacrale ruimte waar eerbied moet heersen. In de meeste protestantse kerkgenootschappen ontbreekt dit sacrale karakter van het bedehuis. Sacraal is alleen de gemeenschap die in naam van Christus bijeen is; waar de gelovigen bijeenkomen, is eigenlijk niet van belang.
Taaladviezen: 'Protestant' versus 'Protestants'
Het gebruikelijke bijvoeglijk naamwoord dat van het zelfstandig naamwoord 'protestant' is afgeleid, is protestants. Bijvoorbeeld: een protestantse kerk, het protestantse geloof, hij is van huis uit protestants.
Daarnaast komt ook de vorm zonder '-s' (protestant) voor als bijvoeglijk naamwoord: de protestante gemeenschap, een protestante eredienst. Die vorm is ook wel correct, maar veel minder gebruikelijk dan 'protestants'.
De Reformatie: Protestanten vs Katholieken, Maarten Luther, Calvijn (ontdekkers en hervormers)
tags: #protestants #christelijk #spelling