De Geschiedenis van het Kerkgebouw en de Gemeente
In de Gereformeerde Kerk te Vroomshoop waren tot circa 1975 meerdere predikanten actief. Onder hen bevonden zich ds. H.J. Heersink (1903-1987), die van 1948 tot 1969 verbonden was aan de kerk van Vroomshoop, vaak in combinatie met de kerk van Daarlerveen. Ds. J. K. Ubels (1923-2012) diende Vroomshoop van 1955 tot 1963, gevolgd door ds. E.C. Kim (*1932) van 1964 tot 1974. Ds. R.H. Boiten (*1937) was predikant van 1970 tot 1977.
Gedurende deze periode kende de kerk van Vroomshoop een gestage groei, wat consequenties had voor het kerkgebouw. Halverwege de jaren zestig besloot de kerkenraad tot restauratie en uitbreiding van de kerk aan de Hoofdstraat. Daarnaast werd een nieuwe pastorie naast de kerk gebouwd, met een eerstesteenlegging op 25 juni 1960 door ds. K. Ubels.
De restauratie omvatte ingrijpende veranderingen aan het exterieur, waaronder de verwijdering van het torenspitsje en een significante aanpassing van de voorgevel. De boogramen in de voorgevel maakten plaats voor drie rechthoekige vensters boven elkaar. Twee grote portalen werden aangebouwd. Het interieur onderging eveneens een metamorfose: het meubilair en de preekstoel werden vernieuwd, en nieuwe kerkbanken werden aangeschaft, waarbij de oude banken naar de galerij verhuisden.
Deze werkzaamheden, die in 1963 begonnen en in september van dat jaar de kerk in de steigers zetten, leidden ertoe dat tijdens de verbouwing naar alternatieve locaties voor de kerkdiensten moest worden gezocht. Gedurende drie maanden werden op zondagen vier diensten gehouden: twee in de Nederlandse hervormde kerk en twee in het verenigingsgebouw Irene. Tijdens de verbouwing vond ook het afscheid van ds. Ubels plaats, die een beroep naar Drachten had aangenomen. Dit afscheid werd gehouden in de industriehal van De Groots Houtbouw, wat een aanzienlijke logistieke operatie vereiste.
Vernieuwingen en Maatschappelijke Ontwikkelingen
De jaren '60 waren ook een periode van intensieve discussies over 'de vrouw in het ambt'. Hoewel een deputatencommissie van de synode in 1963/1964 al adviseerde om vrouwen volledig te integreren in het dienstwerk, duurde het tot mei 1971 voordat de eerste vrouw in Vroomshoop als ouderling werd bevestigd. Dit was mede ingegeven door de constatering dat de gemeente, met ongeveer 2.200 zielen in 1968, moeite had om vijftig mannen te vinden voor het ambt.
In 1968 besloot de kerkenraad een tweede predikant te beroepen, wat de noodzaak voor een nieuwe pastorie met zich meebracht, gelegen op de hoek van de Kennedystraat en de Van Stolberglaan.
Eind jaren '60 werd de zelfstandigheid van de kerk van Daarlerveen besproken. Hoewel Daarlerveen al in 1936 zelfstandig was geworden, was ds. Heersink nog gecombineerd verbonden aan beide kerken vanwege de omvang van de gemeente in Vroomshoop. Het beroepen van een eigen predikant door Daarlerveen werd als de beste optie beschouwd, gezien de groeiende grootte van de Vroomshoopse gemeente. Dit werd uiteindelijk gerealiseerd bij het afscheid van ds. Heersink in januari 1969.
Enkele maanden later deed ds. E.N. H. zijn intrede. Een nieuwe psalmberijming, die ook in veel andere Gereformeerde Kerken werd beproefd, werd in 1949 door ds. H. ingevoerd. Ook de gezangen kregen een eigen (voorlopige) bundel, de bekende '119 Gezangen'.
In mei 1975 bleek het aantal kandidaten voor ambtsdragers zo gering dat er geen dubbeltallen meer konden worden gesteld. In maart 1976 werd, in het kader van de samenwerking tussen de Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente, besloten om vier gezamenlijke diensten per jaar te houden, een besluit waar 79% van de gemeenteleden voor stemde.
Na de intrede van ds. Boiten in 1970, volgden er tot de vorming van de Protestantse Gemeente in 2017 nog diverse predikanten die aan de Gereformeerde Kerk te Vroomshoop verbonden waren.
De Bouw van een Nieuwe Kerk en Kerkelijk Centrum
In februari 1984 werd het besluit genomen om te streven naar nieuwbouw van de kerk. De zuidgevel van de kerk aan de Hoofdstraat was naar buiten geweken, met scheuren in de oostgevel tot gevolg. De zuidgevel trilde tevens bij het passeren van verkeer. De geschatte kosten voor een nieuwe kerk bedroegen ongeveer 1,8 miljoen gulden. De gemeenteleden werd gevraagd om in vier jaar tijd 1 miljoen gulden bijeen te brengen, een doelstelling die met succes werd behaald, mede dankzij subsidies van het Rijk (fl. 600.000) en de Stichting Steun Kerkbouw (fl. 100.000).
In juni 1981 gingen de kerkplannen akkoord. De nieuwe kerk zou worden gebouwd aan de zuidkant van de Julianastraat, tegenover de Koningin Beatrixlaan. De architect was A. Jorissen en de aannemer K.H. Het ontwerp van de kerkruimte, met een ronde vormgeving die aan de harp van David deed denken, leidde tot de bijnaam 'De Harpe Davids'. Op 21 september 1983 werd de eerste steen gelegd door mevrouw A. Oosterveen-Kamermans. Een gemeentelid schonk drie kerkklokken, die in de toren werden opgehangen. Ondertussen werd gewerkt aan de bouw van een nieuw kerkorgel.
De laatste dienst in de oude kerk vond plaats op 19 mei 1984. De kerk had sinds 1864 dienst gedaan, zij het na herhaaldelijke verbouwingen en uitbreidingen. Na deze dienst werd de kerk gesloopt.
Op 24 mei 1984 werd het nieuwe kerkelijk centrum 'Irene' in gebruik genomen. De kerk zat vol en het nieuwe orgel kon direct worden bespeeld met het lied 'Zing een nieuw lied voor God de Here, en weest van harte zeer verblijd'. De totale kosten van de nieuwbouw bedroegen iets meer dan 2.500.000 gulden. De verkoop van het voormalige gebouw Irene leverde 250.000 gulden op, aangevuld met giften en subsidies.
Samenwerking en Fusie van Kerken
In de jaren '80 nam de kerkenraad het besluit om politieke campagnes uit de kerk te weren, met name gericht op de activiteiten van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV) en het Interkerkelijk Comité voor Tweezijdige Ontwapening (ICTO). Deze discussies leidden tot verdeeldheid binnen de gemeente.
De kerkenraad nam tevens afstand van de 'plurale kerk' en de leervrijheid die in de Gereformeerde Kerken opkwam. Sommige ambtsdragers konden zich hierin niet vinden en traden af.
Het evangelisatiewerk bloeide in de jaren tachtig. Er werd besloten tot de bouw van een nieuw evangelisatiegebouw, De Lichtboei, dat op 30 augustus 1988 feestelijk werd geopend. De kosten voor dit project werden deels gedekt door acties van de activiteitencommissie.
In de jaren '90 werden ingrijpende verbouwplannen voor het kerkelijk centrum voorbereid. De bedoeling was om extra ruimten voor de jeugd te creëren door middel van onderkeldering, een plan dat eerder was overwogen maar uitgesteld vanwege financiële redenen. Er kwam een nieuwe entree aan het Oranjeplein, met een garderobe en ontmoetingsruimte. Verder werden er ruimtes gecreëerd voor de koster, de 15+ groep, nieuwe toiletten, vergrote zaalruimten en een uitgebreid bargedeelte. De totale kosten bedroegen fl. 600.000, waarbij de kosten beperkt konden worden door de inzet van gemeenteleden en een gift van de Stichting Steun Kerkbouw.
De Gereformeerde Kerk en de Hervormde Gemeente van Vroomshoop ontstonden kort na elkaar: de Christelijke Afgescheidene Gemeente in 1864 en de Hervormde Gemeente in 1870. Na de oorlog groeiden de contacten en de samenwerking in het kader van het Samen-op-Wegproces, met name sinds 1995. In 2000 werd een stuurgroep gevormd om het proces van eenwording te begeleiden.
De uiteindelijke fusie vond plaats op zondag 8 januari 2017, met de ondertekening van de oprichtingsakte voor de Protestantse Gemeente te Vroomshoop in het Kerkelijk Centrum Irene. De nieuwe kerkgemeenschap telde ruim 3.850 leden.
Huidige Situatie en Toekomstplannen
Na de fusie tot de Protestantse Gemeente Vroomshoop werd gekeken naar maatregelen om de levensvatbaarheid van de kerkelijke gemeente te waarborgen. De kerkenraad stelde uiteindelijk voor om beide kerkgebouwen, Kerkelijk Centrum 'Irene' en Kerkelijk Centrum 'Het Anker', open te houden, elk met een eigen specifieke functie. 'Het Anker' zal voornamelijk worden gebruikt voor zondagse erediensten en doordeweekse activiteiten.
De Protestantse Gemeente Vroomshoop is een actieve gemeente met een breed scala aan activiteiten voor jong en oud, grotendeels gedragen door vrijwilligers. Financieel is het in gebruik houden van twee kerkgebouwen haalbaar gebleken na grondig onderzoek. Noodzakelijk onderhoud en aanpassingen aan beide gebouwen zullen in de komende jaren worden uitgevoerd.
Het Gereformeerd Kerkelijk Centrum 'Irene', gelegen op de hoek van de Hoofdstraat en de Julianastraat, werd op 24 mei 1984 in gebruik genomen en staat bekend om zijn ronde vorm, die de kerk de bijnaam 'De Harp van David' opleverde. Het voormalige verenigingsgebouw 'Irene' werd verkocht aan de Gemeente des Heeren.
Kerkelijk Centrum Irene wordt omschreven als multifunctioneel, stijlvol en gastvrij. Met acht zalen van verschillende afmetingen is het geschikt voor diverse doeleinden en beschikt het over goede audio- en videosystemen. De keuken verzorgt catering, en Arie en Ria Bos heten bezoekers welkom en verstrekken informatie.
Het centrum is regelmatig het toneel van muzikale evenementen, zoals nieuwjaarsconcerten en kerstconcerten. Deze concerten omvatten vaak optredens van koren, solisten en musici, en soms worden speciale thema's zoals streektaal of historische liederen belicht.
tags: #stichting #gereformeerd #kerkelijk #centrum #irene