Reformatorisch Meldpunt: Veiligheid en Ondersteuning bij Misbruik binnen de Kerk

De kerk hoort een veilige plaats te zijn. Toch is die veiligheid niet altijd vanzelfsprekend. Ook in de kerk, binnen kerkelijke relaties, komt misbruik voor. Soms overduidelijk, soms heel subtiel. Het Meldpunt Misbruik (SMKR) is een onafhankelijke stichting, opgericht door een aantal kerkgenootschappen, waaronder de Christelijke Gereformeerde Kerken. Het doel van het Meldpunt is dat ieder (doop)lid van de deelnemende kerken, in vertrouwen kan spreken over ervaringen of signalen van onveiligheid binnen kerkelijke en/of familierelaties. Denk daarbij aan seksueel grensoverschrijdend gedrag binnen de kerk en/of huiselijk geweld.

Het Meldpunt is er in de eerste plaats voor slachtoffers van misbruik. Je kunt hier terecht als je informatie, ondersteuning of advies nodig hebt. Daarnaast geeft het Meldpunt advies aan kerken rond situaties van misbruik en spreekt hen aan op hun verantwoordelijkheid voor veiligheid in de kerk.

Wat is het Reformatorisch Meldpunt?

Het Reformatorisch Meldpunt (SMKR) is een initiatief van diverse kerkgenootschappen om een veilige omgeving binnen de kerk te waarborgen. Het is een onafhankelijke stichting die zich richt op het melden en aanpakken van misbruik en grensoverschrijdend gedrag binnen kerkelijke gemeenschappen.

Voor wie is het Meldpunt bedoeld?

Het Meldpunt is primair bedoeld voor (doop)leden van de Gereformeerde Gemeenten, Gereformeerde Gemeenten in Nederland en Oud Gereformeerde Gemeenten in Nederland. Echter, als je geen (doop)lid meer bent, maar wel te maken hebt gehad met onveiligheid binnen een kerkelijke gezagsrelatie, is het doen van een melding alsnog mogelijk. Seksuele onveiligheid binnen een kerkelijke gezagsrelatie kent namelijk geen verjaring.

Zowel slachtoffers, hun omgeving, vertrouwenspersonen als kerkenraden kunnen bij het Meldpunt Misbruik terecht. Het Meldpunt Misbruik is onafhankelijk en geeft geen informatie door aan kerken of kerkgenootschappen zonder toestemming van de melder.

Wanneer contact zoeken?

Je kunt contact zoeken met het Meldpunt in de volgende situaties:

• Wanneer je zelf betrokken bent geraakt bij grensoverschrijdend gedrag.
• Wanneer je zelf betrokken bent geraakt bij een situatie van onveiligheid of vermoedt dat iemand anders te maken heeft met onveiligheid.
• Wanneer je in je kerkelijke omgeving signalen hebt van (mogelijk) grensoverschrijdend gedrag.

Wat valt onder grensoverschrijdend gedrag?

Seksueel misbruik is een breed begrip dat vanuit het Meldpunt ook breed wordt gehanteerd. Dit betekent dat alle gedrag (seksueel en emotioneel) dat de grens overschrijdt van passend (pastoraal) contact, beschouwd wordt als grensoverschrijdend en schadelijk is voor de betrokkenen.

Voorbeelden van grensoverschrijdend gedrag:

• Seksuele toespelingen door de gezagsdrager.
• Intensief en persoonlijk app-contact van de gezagsdrager.
• Manipulatief gedrag waarbij afhankelijkheid gecreëerd wordt.
• Seksueel getinte aanrakingen tot en met seksueel geweld.

Grensoverschrijdend gedrag kent vele vormen en gradaties. Wanneer het plaatsvindt tussen bekenden (dat is in 85% van de situaties het geval), is er vaak sprake van een glijdende schaal waarbij de grensoverschrijdingen geleidelijk toenemen en ernstiger worden. Het slachtoffer raakt steeds meer gevangen in de relatie en is steeds minder in staat om derden op de hoogte te brengen van het misbruik. Door deze patronen kan seksueel misbruik soms jarenlang blijven voortbestaan.

Hulp en ondersteuning

Medewerkers van het Meldpunt zijn professionals die allen werkzaam zijn bij één van de volgende organisaties: Stichting De Vluchtheuvel, KOC Diensten (ds. G.H. Kersten Onderwijscentrum), Stichting Schuilplaats en Salouz. De betrokken professionals fungeren als vertrouwenspersonen voor degenen die hulp en/of advies vragen. Daarnaast zijn er gemeentebegeleiders en een coördinator betrokken bij het Meldpunt.

Contact zoeken met het Meldpunt

Je kunt voor jezelf of voor een naaste contact zoeken via het contactformulier of telefoon (06-10815664) met het Meldpunt. Het Meldpunt is tijdens werkdagen tussen 9.00u en 17.00u bereikbaar.

In eerste instantie krijg je contact met de coördinator van het Meldpunt: Maria Vermeulen. Vervolgens zijn er verschillende processen mogelijk:

1. Vertellen en afronden: Je vertelt je verhaal in vertrouwen (desnoods anoniem) en dat is voor jou genoeg. Het blijft dan bij een éénmalig contact met de coördinator. De coördinator registreert anoniem het contact op datum en maakt een samenvatting van het verhaal.
2. Vertellen en advies: Je vertelt je verhaal en vraagt daarbij om advies. De coördinator adviseert. Indien nodig betrekt zij daarbij, in overleg met jou, een interne vertrouwenspersoon van het Meldpunt.
3. Vertellen en vervolgstappen onderzoeken: Je vertelt je verhaal en vraagt daarbij om contact met een vertrouwenspersoon die met jou de mogelijkheden kan onderzoeken voor vervolgstappen. De coördinator zal je koppelen aan een vertrouwenspersoon van het Meldpunt. Deze vertrouwenspersoon gaat vervolgens met jou in gesprek en zal de mogelijkheden van vervolgstappen bespreken. Deze vervolgstappen kunnen liggen op het terrein van melding bij de kerkenraad, melding bij de klachtencommissie, het doen van aangifte en/of het zoeken van professionele hulp rond traumaverwerking.
4. Onafhankelijke behandeling binnen de kerk: Je vertelt je ervaring en je wilt een onafhankelijke behandeling binnen de kerk. In dat geval is een aanmelding bij de klachtencommissie van de kerk een vervolgstap. Hierna zal de klachtencommissie de aanmelding in behandeling nemen, onderzoeken en beoordelen. Op grond daarvan zal de commissie de kerkenraad adviseren hoe te handelen richting pleger, slachtoffer, gemeente en eventuele andere betrokkenen. Je krijgt in dat geval een eigen vertrouwenspersoon toegewezen die jou kan voorlichten en steunen voor, tijdens en na dit proces van de klachtencommissie. De behandeling van een klacht door de klachtencommissie betekent altijd dat de kerkenraad geïnformeerd wordt, die immers een advies krijgt hoe te handelen.

Vertrouwelijkheid en geheimhouding

Situaties van (mogelijke) onveiligheid binnen relaties worden strikt vertrouwelijk behandeld. Dit betekent dat behalve de medewerkers van het Meldpunt niemand op de hoogte wordt gebracht van de situatie waarover de melder contact heeft gezocht. De wijze waarop er vervolg wordt gegeven aan de situatie van de melder wordt in afstemming met, en met medeweten van de melder vormgegeven. Mocht er informatie over u of uw melding worden vastgelegd dan zal dit gebeuren conform ons privacybeleid.

Klachtencommissie

Het kan zijn dat je, korte of langere tijd na het seksueel misbruik besluit om een klacht in te dienen bij de onafhankelijke klachtencommissie van de kerkgenootschappen die aangesloten zijn bij het Meldpunt. Het indienen van een klacht is voorbehouden aan situaties waarin er (mogelijk) sprake is (geweest) van seksueel grensoverschrijdend contact binnen een kerkelijke (gezags)relatie. Het indienen van een klacht kan uitsluitend via het Meldpunt. De klachtencommissie gaat de situatie van misbruik onderzoeken en beoordelen volgens het eigen klachtenprotocol. De klachtencommissie adviseert vervolgens de kerkenraad hoe te handelen in de gegeven situatie. De kerkenraad is verantwoordelijk en bevoegd tot het nemen van kerkelijke maatregelen. Het is niet mogelijk om anoniem een klachtenprocedure te starten.

Andere hulpmiddelen en instanties

Naast het Reformatorisch Meldpunt zijn er andere instanties waar je terecht kunt:

• Politie: Voor aangifte of het doen van een melding op www.politie.nl.
• Veilig Thuis: Advies en meldpunt huiselijk geweld en kindermishandeling op www.veiligthuis.nl.
• Centrum Seksueel Geweld: Biedt professionele hulp aan iedereen die een ongewenste seksuele ervaring heeft meegemaakt.
• Ik Meld Het: Reformatorisch Meldpunt voor advies en een luisterend oor, anoniem op www.ikmeldhet.nl.
• Chris.nl: Informatie en chat voor jongeren.

Kosten

Dienstverlening vanuit het Meldpunt wordt kosteloos aangeboden.

Kerkelijke gezagsrelatie

Met ‘kerkelijke gezagsrelaties’ bedoelen we een ieder die een ambtelijke functie bekleedt, en die van daaruit vertrouwelijke contacten heeft binnen de gemeente. Daarnaast mannen en vrouwen, die zijn aangesteld door de kerkenraad voor een functie waaraan ook een zeker gezag gekoppeld is. Denk hierbij aan: koster, organist, leider van een jeugdvereniging, catecheet, etc.

Schuld- en schaamtegevoelens

Slachtoffers van seksueel misbruik hebben vrijwel altijd last van schuld- en schaamtegevoelens over het misbruik. Slachtoffers verwijten zichzelf vaak betrokkenheid bij het misbruik en/of maken zichzelf mede verantwoordelijk. Soms worden deze gevoelens en overtuigingen, bewust of onbewust, versterkt door de omgeving. Betrokkenen van het Meldpunt weten welke overlevingsmechanismen een rol spelen bij seksueel grensoverschrijdend gedrag en zijn ervan overtuigd dat slachtoffers geen schuld en geen verantwoordelijkheid hebben voor het misbruik. De ongelijkwaardigheid die de aard van een gezagsrelatie met zich meebrengt, maakt dat de gezagsdrager te allen tijde verantwoordelijk is voor het zuiver houden van de relatie.

tags: #stichting #reformatorisch #meldpunt