Inleiding tot Protestantse Gemeente Drielanden
De Protestantse Gemeente Drielanden, met Kerkelijk Centrum De Regenboog als centraal punt, vertegenwoordigt een dynamische en evoluerende gemeenschap binnen het kerkelijke landschap van Harderwijk. De gemeente is ontstaan uit de samenvoeging van verschillende kerkelijke stromingen en heeft zich aangepast aan veranderende maatschappelijke behoeften en demografische ontwikkelingen. De missie van de gemeente, "Geloven. Gegeven. Getuigen", vormt de kern van haar activiteiten en identiteit. Met een focus op gemeenschapsvorming, geloofsverdieping en maatschappelijke betrokkenheid, streeft De Regenboog ernaar een gastvrije en inspirerende plek te zijn voor zowel haar leden als de bredere wijkbewoners.
Historische Wortels en Ontwikkeling
De geschiedenis van de gereformeerde kerken in Harderwijk kent zijn oorsprong in de Afscheiding van 1834, toen een groep gelovigen onder leiding van dominee Hendrik de Cock zich afscheidde van de Nederlandse Hervormde Kerk. Deze afscheiding was een reactie op de inmenging van de staat en de vrijzinnige opvattingen binnen de theologie. In 1834 werd de Christelijke Gereformeerde Kerk opgericht, een periode die gekenmerkt werd door vervolging van de afgescheidenen.
In 1871 ontstond in Harderwijk een Christelijke Gereformeerde Kerk, ook wel Kerk A genoemd. Een decennium later, in 1886, kende de Nederlandse Hervormde Kerk opnieuw een ernstig conflict, mede veroorzaakt door de invloed van ds. Abraham Kuyper en de beweging van de dolerenden. Dit leidde in 1887 tot de oprichting van de Nederduits Gereformeerde Kerk, ofwel Kerk B, in Harderwijk. De twee gereformeerde kerken zochten al snel contact met elkaar, wat resulteerde in de eerste gecombineerde kerkenraadsvergadering op 23 maart 1888. De uiteindelijk beslissing tot definitieve samenvoeging werd genomen op 18 februari 1898, met ingang van 1 mei van dat jaar.
De Gereformeerde Kerk kende in haar groei diverse kerkgebouwen. Aanvankelijk werd gebruik gemaakt van een gebouw aan de Smeepoortstraat, dat in 1942 door brand werd verwoest. Eerder was al de Plantagekerk aan de Stationslaan in gebruik genomen in 1933. Door de snelle groei van Harderwijk na de Tweede Wereldoorlog en de uitbreiding van de gemeente, werd in 1956 de Veldkampkerk gebouwd in de nieuwbouwwijk Tweelingstad. Verdere groei leidde tot de bouw van de Stadsdennenkerk in 1968. De Gereformeerde Kerk beschikte hiermee over drie kerkgebouwen: de Plantagekerk (wijk Noord), de Veldkampkerk (wijk Zuid) en de Stadsdennenkerk (wijk Midden). Later, in de jaren zeventig, ontstond de wijk Stadsweiden, waar uiteindelijk geen nieuw kerkgebouw werd gerealiseerd.
De Samenvoeging en de Protestantse Gemeente Harderwijk (PGH)
In de loop van de jaren negentig daalde het ledenaantal van de Gereformeerde Kerk, en ook de nieuwbouw in Drielanden, waar in 1995 de eerste woningen werden opgeleverd, had invloed op de wijkgemeenten. In deze wijk vormden de Hervormde Gemeente Nieuwe Kerk en de Gereformeerde Kerk gezamenlijk de SOW-gemeente Drielanden, die diensten hield in basisschool De Triangel. Door het dalende aantal leden werd op 1 oktober 2007 een predikantsplaats opgeheven.
Na de oprichting van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) op 1 mei 2004, intensiveerde de samenwerking tussen de Gereformeerde Kerk en de Nieuwe Kerk. Het streven was een federatie van de vijf wijkgemeenten tot de Protestantse Gemeente Harderwijk (PGH). In 2009 kwamen de besprekingen in een stroomversnelling, en de Algemene Kerkenraden van de Gereformeerde Kerk en de Nieuwe Kerk besloten te streven naar een ‘technische fusie’, oftewel een organisatorische samenwerking. Deze ‘vereniging’ werd op 15 januari 2011 officieel bekrachtigd.
Kerkelijk Centrum De Regenboog en de Wijk Drielanden
Vanaf 2011 werd Kerkelijk Centrum De Regenboog het thuis van de Protestantse Gemeente Harderwijk. Deze moderne en multifunctionele locatie, gelegen midden in de wijk Drielanden, fungeert als een plaats van ontmoeting en bezinning, zowel op zondag als op doordeweekse dagen. De Regenboog is één van de drie wijkgemeenten van de Hervormde Gemeente Harderwijk en daarmee onderdeel van de PKN.
De Protestantse Gemeente De Regenboog viert in december 2023 haar 25-jarig bestaan in Drielanden, waarmee zij een van de oudste gemeenschappen in de wijk is. De oorsprong lag in 1998, in basisschool De Triangel, toen de toen nog niet gefuseerde Gereformeerde en hervormde Nieuwe Kerk de behoefte voelden om een gastvrije rol te vervullen in de nieuwe wijk. Met een eigen predikantsplaats voor pionier ds. Florida de Kok en een team van vrijwilligers, werd samen met de Hervormde Gemeente Kerkelijk Centrum De Regenboog gebouwd, dat in 2012 werd geopend.
Missie, Activiteiten en Toekomstvisie
De missie van de Protestantse Gemeente De Regenboog luidt: "Geloven. Gegeven. Getuigen". Dit omvat de band met God, het gemeenschapsleven en het getuigenis in de wereld. De gemeente nodigt van harte uit om diensten en andere activiteiten bij te wonen. De diensten beginnen wisselend om 9.00 uur en 10.45 uur.
Naast reguliere kerkdiensten vinden er diverse activiteiten plaats, zoals een avond voor nieuwe leden en voor wie overweegt lid te worden, gebedsavonden, en vieringen rond Pasen, waarbij de zin "De woestijn zal bloeien als een roos" centraal staat. Er is ook aandacht voor geloofsverdieping middels een Alphacursus, die start op 27 januari 2026, en er wordt gezocht naar muzikanten om de gemeente te dienen in aanbidding. Tevens is er een oproep om versterking te zoeken bij de crèche, waarvoor zowel volwassenen als tieners welkom zijn.
De Protestantse Gemeente Harderwijk staat voor een periode van consolidatie. Met vijf kerkgebouwen beschikt de gemeente over meer faciliteiten dan momenteel nodig is. Het streven is om het aantal kerkgebouwen terug te brengen naar twee, met als doel één goed uitgeruste stadskerk te creëren naast de Regenboogkerk. Dit proces, dat is vastgelegd in het beleidsplan "Handen ineenslaan", omvat de sluiting van oudere kerkgebouwen, zoals de Veldkampkerk (anno 1957) en de Plantagekerk. De gemeente wil hiermee inspelen op maatschappelijke veranderingen en een vitale toekomst voorbereiden.
De gemeente benadrukt dat, ondanks de terugloop van het aantal leden en inkomsten, er sprake is van een "springlevende gemeente". De terugloop van het aantal gereformeerden in de Protestantse Gemeente van 3011 in 2007 naar 2590 is een landelijke trend, evenals de secularisatie en het afnemende kerkbezoek. Echter, de gemeente probeert nadrukkelijker kerk voor de buurt te zijn, met activiteiten zoals clubwerk waar tachtig kinderen, grotendeels uit niet-kerkelijke gezinnen, aan deelnemen.
Willem van Twillert Documentaire over geschiedenis Grote kerk te Harderwijk [NL]
De Protestantse Gemeente Harderwijk telt momenteel 5897 leden, met gemiddeld ruim 900 kerkgangers per zondag, verspreid over vijf kerkgebouwen. Dit aantal wordt teruggebracht naar twee. Zondag sluit de Veldkampkerk als eerste haar deuren. De hervormde gemeente in Harderwijk telt circa 5000 leden die samenkomen in drie kerkgebouwen, waarbij het aantal wijken wordt teruggebracht van vier naar drie. De gereformeerde kerk vrijgemaakt telt 890 leden en de christelijke gereformeerde kerk heeft 669 leden.
In het kader van duurzaamheid mag Kerkelijk Centrum De Regenboog zich sinds september 2019 een groene kerk noemen. Dit initiatief beoogt kerken te helpen een zichtbare, positieve rol te spelen bij de noodzakelijke maatschappelijke transitie om de negatieve gevolgen van de huidige levensstijl, zoals klimaatproblematiek en uitputting van grondstoffen, tegen te gaan. Verduurzaming wordt gezien als een essentieel onderdeel van de missie van kerk-zijn en geloven.
tags: #th #mak #protestantse #gemeente #drielanden