De Belangrijkheid van het Gebed
Beste broeders en zusters, houd jullie vast aan het gebed op de vastgestelde tijdstippen. Het gebed behoort tot de pilaren van het geloof. Leer jullie kinderen ook het gebed, want het gebed vormt de verbinding tussen de dienaar en zijn Heer.
En zoals onze profeet (vrede zij met hem) gezegd heeft: “Het eerste waarover een dienaar zal worden ondervraagd op de Dag des Oordeels, zal zijn gebed zijn. Als het gebed correct is, zullen zijn overige daden correct zijn.”
Voortreffelijkheid van het Vrijdaggebed
Er zijn vele overleveringen afkomstig van de Profeet (vrede zij met hem) die duiden op de voortreffelijkheid van het vrijdaggebed.
Imam an-Nawawi heeft gezegd: “De geleerden hebben gezegd dat hetgeen met de vergeving tussen twee vrijdaggebeden en drie dagen erna bedoeld wordt dat de goede daden een tien keer grotere beloning met zich mee brengen. Hij zal dus beloond worden met tien hasanaat voor elk van de goede daden die hij op vrijdag verricht.”
Aboe Hoerayrah heeft overgeleverd dat de Profeet (vrede zij met hem) heeft gezegd: “Wie de grote wassing op vrijdag verricht op dezelfde manier als bij Djanaabah (de gesteldheid waarin men verkeert na gemeenschap of een orgasme), dan naar het gebed gaat (in het eerste uur, dus vroeg) op vrijdag, het is alsof hij een kameel heeft geofferd. Wie het tweede uur gaat, het is alsof hij een koe heeft geofferd. Wie het derde uur gaat, het is alsof hij een schaap heeft geofferd. Wie het vierde uur gaat, het is alsof hij een kip heeft geofferd. Wie het vijfde uur gaat, het is alsof hij een ei heeft geofferd.”

De Grootsheid van Allah en de Koran
Alle lof zij aan Allah, die aan Zijn dienaar het Boek heeft neergezonden en daarin geen afwijking heeft gemaakt. En ik getuig dat niemand het recht heeft om aanbeden te worden behalve Allah, Hij alleen, zonder deelgenoot. Wie op Hem vertrouwt en Hem vreest, voor diegene maakt Hij uit elke zorg een uitweg en uit elke benauwdheid een ontsnapping. En ik getuig dat Mohammed Zijn dienaar en Zijn boodschapper is, die De Qur’an als weg naar zijn Heer en als levenswijze nam.
Dienaren van Allah, De geweldige Qur’an is het Boek van de Heer der werelden. De betrouwbare Geest (Jibrīl) daalde ermee neer en zet het in het hart van onze Profeet Mohammed, de leider van alle nakomelingen van Adam. En het is geopenbaard aan de beste gemeenschap die voor de mensheid is voortgebracht. Allah zond De Qur’an neer in de beste moment van alle tijden - de maand Ramadan - en in de meest verheven van haar nachten - de Nacht van de Beslissing (Laylatul-qadr).
De edele Qur’an is leven voor de harten: ermee worden de harten levend en gezuiverd en zij bereiken ermee het eeuwige genot. Het is licht waarmee men ziet en geleid wordt naar het rechte pad.
“Zo hebben Wij aan jou een openbaring neergezonden, op Ons bevel. Jij wist toen niet wat het Boek (De Qur’an) was en wat het geloof was. Het is de vermaning van Allah aan Zijn dienaren en de genezing voor de ziekten van harten en lichamen. Voldoende is het als vermaning, waarschuwing, leiding en herinnering.
Weten jullie niet hoe groot de vergeving en de beloning is van de Edelmoedige, Degene die berouw altijd aanvaardt, voor degene die voortdurend de recitatie van het Boek volhoudt?
“Voorwaar, degenen die het Boek van Allah reciteren, het gebed verrichten en uitgeven van wat Wij hun hebben geschonken - in het verborgene en openlijk - zij hopen op een handel die nooit zal verliezen. Opdat Hij hun hun beloning volledig zal geven en hen zal vermeerderen uit Zijn gunst.
De mensen van de Qur’an zijn de beste onder de mensen. Het reciteren van het Woord van jullie Heer is een oorzaak van jullie eer en jullie verheffing in deze wereld en in het Hiernamaals. Jibrīl (vrede zij met hem) bestudeerde de Qur’an elke nacht van Ramadan met de Profeet ﷺ.

De Laatste Dagen van Ramadan en Voorbereiding op Allah
Dienaren van Allah, jullie bevinden je nu in de laatste dagen van jullie maand, dus maak er gebruik van, span je in en wedijver in goede daden. Zet jullie goede daden voort ook na Ramadan. Want al is de maand van de Qur’an voorbij, de recitatie ervan blijft voorgeschreven en mag niet verlaten worden. En al is de maand van het vasten voorbij, de aanbidding van het vasten blijft voorgeschreven.
Ik zeg wat jullie hebben gehoord, en ik vraag Allah om vergeving voor mij, voor jullie en voor alle moslims voor elke zonde. De daden worden beoordeeld naar hun afsluiting. In de laatste dagen van jullie maand, span je daarom in om veel istighfār (vergeving vragen) te verrichten, opdat jullie vergeven worden voor jullie tekortkomingen. Degene die het goede verricht en zich verbetert in wat er nog rest, voor hem wordt het voorgaande vergeven.
En tot de wegen van weldoen aan het einde van de maand Ramadan behoort het geven van Zakāt al-Fitr. Daarin ligt het verzachten van de harten en het medeleven van de rijke voor zijn arme broeder.
De Grootsheid van Allah en Zijn Schepping
Want jullie Heer en jullie God-buiten Wie geen god is-is de Levende Die niet sterft. Hij is al-Qayyūm, de Zelfbestaande, Die alles in stand houdt-Die niet wordt overvallen door sluimering en geen slaap kent. Hij is de Machtige, de Overweldigende, de Sterke: niets in de aarde en niets in de hemel kan Hem ontkomen of te zwaar zijn. Hij is de Alhorende, de Alziende: niets blijft voor Hem verborgen. Hij is de Grote, de Wijze: Hij omvat alles met Zijn kennis en Hij heeft alles nauwkeurig geteld. Hij is de Blijvende: Hij vergaat niet en Hij verdwijnt niet.
En Hij zegt: “Zij hebben Allah niet naar Zijn ware waarde geschat. En op de Dag der Opstanding zal de gehele aarde in Zijn greep zijn en de hemelen zullen in Zijn rechterhand opgerold zijn.”
Deze betekenis wordt ook versterkt door wat in de authentieke overlevering van Ibn ‘Abaas (moge Allah tevreden met hen beiden zijn) is overgeleverd: dat de Profeet ﷺ bij grote nood en overweldigende beproevingen placht te zeggen: “Er is geen [ware] god behalve Allah, de Alwetende, de Zachtmoedige. Er is geen [ware] god behalve Allah, de Heer van de geweldige Troon.”
O moslims, als dit de grootsheid is van Zijn schepping - van al-Kursī en al-‘Arsh - hoe groot moet dan Allah Zelf zijn, de Schepper van dit alles?
Laten we daarom luisteren naar wat de Boodschapper van Allah ﷺ ons heeft onderwezen over de Majesteit en Volmaaktheid van onze Heer. De Boodschapper van Allah ﷺ zei: “Voorwaar, Allah - Verheven en Almachtig - slaapt niet en het past Hem niet om te slapen. Hij verlaagt de weegschaal (van rechtvaardigheid) en Hij verheft haar. Tot Hem stijgen de daden van de nacht op vóór de daden van de dag, en de daden van de dag vóór de daden van de nacht. Zijn sluier is het licht - en in een andere overlevering: het vuur.”
Door Hem te kennen - Verheven is Hij - worden de harten geopend, vinden de zielen rust, wordt de zekerheid versterkt, worden de harten tot leven gebracht en worden liefde en eerbiedige verheffing voor de Heer der werelden gerealiseerd.
En in de Goddelijke overlevering zegt Allah de Verhevene: “O Mijn dienaren, jullie zullen Mij geen schade kunnen toebrengen zodat jullie Mij zouden schaden, en jullie zullen Mij geen voordeel kunnen brengen zodat jullie Mij zouden baten. O Mijn dienaren, als de eersten en de laatsten onder jullie, de mensen en de djinn onder jullie, allen het vroomste hart zouden hebben van één man onder jullie, dan zou dat niets toevoegen aan Mijn Koninkrijk.”
En ondanks de Grootheid van Allah de Verhevene, hebben velen van de mensen Allah niet naar Zijn ware waarde geschat, noch Hem dankbaar geweest zoals het Hem toekomt, en Hem niet verheerlijkt zoals Zijn verheffing Hem toekomt. Daarom is er een waarschuwing tegen onwetendheid over de Grootheid en Macht van Allah, want dit is een weg die leidt tot dwaling en misleiding. Het is noodzakelijk om voortvarend te zijn en de grootst mogelijke zorg te dragen bij het benutten van alle beschikbare middelen - en die zijn talrijk - om de Grootheid van Allah de Verhevene te leren kennen en Hem te waarderen zoals het Hem toekomt.
En Ibn al-Qayyim (moge Allah hem genadig zijn) heeft belangrijke woorden over het kennen van Allah de Verhevene. Hij zei: “In verhouding tot de mate van kennis (van Allah) zal de verheerlijking van de Heer - Verheven is Hij - in het hart aanwezig zijn. Want de kern en de ziel van aanbidding zijn eerbied (ijlāl) en liefde. Wanneer één van deze twee ontbreekt, wordt de ander ook aangetast. (Madarij as-Sālikīn, 2/459)
Vrees dus Allah, dienaren van Allah, en weet dat het verheerlijken van Allah één van de grootste daden van het hart is. Onwetendheid over Allah is juist een belangrijke reden waarom mensen zonden durven te doen. Een mens wordt misleid wanneer hij zijn Heer niet echt kent. Laten we daarom Allah leren kennen via Zijn Namen en Eigenschappen en Hem verheerlijken zoals Hij verdient, zodat dit zichtbaar wordt in onze gehoorzaamheid en het vermijden van zonden.

De Kracht van het Woord en Verantwoordelijkheid
Imam an-Nawawi (رحمه الله) legt uit dat dit betekent: Dit betekent dat als iemand iets wil zeggen, en het duidelijk is dat wat hij wil zeggen goed is en hij daarvoor beloond zal worden - of het nu verplicht (wājib) is of aanbevolen (mandūb) - dan behoort hij te spreken. Neutrale spraak - woorden die noch beloning noch zonde opleveren - is dus aanbevolen om te laten, uit vrees dat het kan leiden tot verboden of afkeurenswaardige spraak. En dit - het afglijden van het neutrale naar het verwerpelijke - gebeurt vaak, ja zelfs meestal, in de praktijk.
Onze woorden worden opgeschreven, en we zullen verantwoordelijk gehouden worden voor wat wij zeggen - of het nu klein is of groot. Wees dus voorzichtig, o moslim, met het beledigen, roddelen, lasteren, liegen, vloeken, en onnodig praten. Er is overgeleverd van al-Hasan Al-Basri: “O zoon van Adam! Er zijn twee edele engelen aan jou toegewezen: je speeksel is hun inkt, en je tong is hun pen.” D.w.z. Aan jou zijn twee edele engelen toegewezen die jouw daden opschrijven.
Beste broeders, Allah heeft ons ook gewaarschuwd om niet deel te nemen aan bijeenkomsten waar Zijn verzen worden bespot of ontkend. Allah zegt: “En wanneer jullie horen dat men de verzen van Allah ontkent en ermee spot, zit dan niet bij hen totdat zij een ander gesprek aangaan.”
De geleerden zeiden: Dit verbod blijft van kracht voor deze Ummah (gemeenschap) in elke situatie waarin een ongelovige in een sterke positie verkeert en men vreest dat hij de islam, of de Profeet (vrede zij met hem), of Allah, de Almachtige en Verhevene, zou beledigen. Het is in zo’n situatie niet toegestaan voor een moslim om hun kruis (die zij aanbidden) te beledigen, noch hun religie, noch hun kerken, en hij moet zich onthouden van alles wat tot zonde leidt.
Kortom, beste broeders en zusters, de gelovige bewaakt zijn tong zoals hij zijn daden bewaakt. Want woorden zijn geen lucht - ze worden geregistreerd.
Liefde voor Allah en het Volgen van de Profeet
Allah zegt in Zijn edele Boek: “Zeg: Als jullie Allah liefhebben, volg mij dan. Danzal Allah jullie liefhebben en jullie zonden vergeven. En Allah is Vergevensgezind, Meest Barmhartig. Zeg: Gehoorzaam Allah en de Boodschapper.”
Deze Koranverzen maken het duidelijk: liefde voor Allah is niet slechts een gevoel of een claim, maar vereist daden. De liefde voor Allah is de grootste verplichting in de islam, de kern van ons geloof en het fundament van onze religie. Het is niet slechts een mooie gedachte - het is de basis waarop onze relatie met Allah is gebouwd.
Allah zegt: “Er zijn onder de mensen degenen die afgoden nemen naast Allah, die zij liefhebben zoals (zij) Allah liefhebben.”
Wanneer een gelovige moet kiezen tussen een religieuze plicht en een wereldse zaak, dan moet hij de religie voorrang geven. Want de religie is het doel, en de wereld is slechts een middel.
De Tekenen van Allah's Liefde
1. Salaat is een intieme ontmoeting met Allah, vooral tijdens het nachtgebed (qiyaam al-layl).
2. 3. 4. 5.
Voel jij pijn als je een gebed mist? Of als je een gebed niet in jama‘ah hebt verricht?
O broeders in het geloof, als Allah van je houdt, helpt Hij je om te bidden - en om vol te houden in het gebed. Toewijding aan het gebed is één van de tekenen dat Allah jou liefheeft. Zoals Allah zegt in de Qudsi overlevering: “Mijn dienaar komt Mij het meest nabij met wat Ik hem verplicht heb gesteld. En Mijn dienaar blijft zich tot Mij naderen met vrijwillige daden, totdat Ik van hem houd.”

Het Vermijden van Uitstelgedrag
Beste broeders en zusters, we bevinden ons in een tijd waarin velen verstrikt zijn geraakt in het uitstellen van goede daden. De edele Koran spreekt nadrukkelijk degenen aan die zichzelf verwaarlozen. Zij laten zich misleiden door hoopvolle wensen en mooie voornemens, terwijl ze geen daadwerkelijke goede daden verrichten. Ze stellen voortdurend uit en vergeten dat goede intenties zonder daden geen waarde hebben.
Zowel de Koran als de Sunnah sporen ons aan om het uitstellen van goede daden los te laten. Ze roepen ons op om niet te wachten of uit te stellen, maar juist om snel in actie te komen, met toewijding, doorzettingsvermogen en vastbeslotenheid. Luister naar wat de Profeet ﷺ heeft gezegd: “Haast je met het verrichten van goede daden, voordat er beproevingen komen die zo donker zijn als de nacht. Een man zal de dag beginnen als gelovige en de avond eindigen als ongelovige - of hij zal de avond als gelovige afsluiten en de ochtend als ongelovige beginnen.”
Uitstelgedrag is een van de gevaarlijkste valkuilen die een mens kunnen treffen in zijn dagelijkse leven en taken. Het houdt in dat men blijft uitstellen, aarzelen en zijn plichten voor zich uit schuift. Het is een ziekte die iemand belemmert in het nakomen van verantwoordelijkheden en het uitvoeren van wat noodzakelijk is. Uitstelgedrag staat haaks op inzet, beweging en productiviteit. Het verlamt de wil tot handelen en verhindert het bereiken van doelen. Het is dan ook één van de grootste vijanden van de mens: het vernietigt kostbare tijd zonder enig voordeel, en berooft een persoon van de opbrengst van zijn inspanningen.
Beste broeder en zuster, sta eens stil bij jezelf en neem een moment om eerlijk na te denken over je daden. Evalueer jezelf en wees vastberaden in het nemen van de juiste beslissingen. Besluit om terug te keren naar Allah, toon oprecht berouw en vraag om vergeving. Luister naar de wijze woorden van één van de grootheden van de vroege generaties, al-Ḥasan al-Basrie رحمه الله. Hij zei: “Wees op je hoede voor uitstelgedrag. Je bezit is vandaag, niet morgen. Als je morgen nog leeft, wees dan morgen zoals je vandaag was.” Wat een krachtige herinnering! Wie deze woorden tot zich laat doordringen, weet dat het moment om terug te keren tot Allah, om te handelen, om te veranderen - vandaag is. Niet morgen. Morgen is geen garantie.
Het Gevaar van Riyaa' (Schijnheiligheid)
Beste broeders en zusters, een van de gevaarlijkste ziekten van het hart is de ziekte van riyaa' schijnheiligheid, of het verrichten van daden om gezien of geprezen te worden. Allah de Verhevene heeft in Zijn Boek gewaarschuwd dat zulke daden waardeloos worden.
“O jullie die geloven! Maak jullie liefdadigheid niet ongeldig door hem die je hielp achteraf te vernederen of te beschamen, zoals degene die zijn bezit uitgeeft om door de mensen gezien te worden, en niet in Allah en de Laatste Dag gelooft. Zijn gelijkenis is als die van een gladde steen bedekt met stof. En als daar regen op valt, laat het hem kaal achter. Zij hebben geen macht over wat zij hebben verdiend.”
Ibn Hadjar al-ʿAsqalani رحمه الله zei: “Riyaa is afgeleid van het woord ‘zien’. Wat ermee bedoeld wordt, is het tonen van daden van aanbidding met de bedoeling dat mensen het zien en hem prijzen. betrekking tot dat wat gehoord wordt, zoals recitatie of preken. In een overlevering van Abu Hurayrah رضي الله عنه zei de Profeet ﷺ: Allah - Verheven en Majestueus is Hij - zal op de Dag der Opstanding neerdalen om tussen Zijn dienaren recht te spreken. Vervolgens wordt de rijke man gebracht. Daarna wordt degene gebracht die gedood werd op het Pad van Allah. Hij zal zeggen: ‘Ik kreeg de opdracht om voor U te strijden.’”
Dienaren van Allah, De Profeet ﷺ en zijn metgezellen hebben ons krachtig gewaarschuwd tegen het gevaar van riyaa’. En Hij zegt ook (interpretatie): “O jullie die geloven! Als een oprechte daad besmet raakt met riyaa’, dan is die daad ongeldig. Want of de daad werd vanaf het begin gedaan omwille van mensen, of de intentie veranderde gaandeweg - in beide gevallen gaat de beloning verloren.”
Allah beschrijft hen en zegt (interpretatie): “Voorwaar, de huichelaars denken Allah te bedriegen, terwijl Hij het is die hen bedriegt.
Maʿqqil ibn Yasaar (raḍiyallāhu ʿanhu) zei: “Ik vertrok met Abu Bakr aṣ-Ṣiddieq (raḍiyallāhu ʿanhu) naar de Profeet ﷺ . De Profeet ﷺ zei: ‘Bij Degene in Wiens Hand mijn ziel is: shirk is subtieler dan de sluipgang van een mier. Allāhumma innī aʿūdhu bika an ushrika bika wa anā aʿlam, wa astaghfiruka limā lā aʿlam. (O Allah, ik zoek mijn toevlucht bij U tegen dat ik iets met U vereenzelvig terwijl ik het weet.’

Zelfreflectie en Verantwoording
Een van de beste middelen om vroomheid te bereiken, om jezelf te verbeteren en om jezelf voor te bereiden op de ontmoeting met Allah, is zelfreflectie en jezelf afrekenen vóórdat je afgerekend wordt. Allah zegt in de Koran: “O jullie die geloven! Vrees Allah en laat iedere ziel kijken naar wat zij vooruit heeft gestuurd voor morgen. En vrees Allah.”
En Omar ibn al-Khattaab (raḍiyallāhu ʿanhu) zei: “Reken jezelf af voordat je afgerekend wordt, en weeg jezelf voordat jouw daden gewogen worden.”
Een moslim behoort zichzelf voortdurend af te rekenen - over zijn woorden en daden, zowel wanneer hij reist als wanneer hij thuis is, in het openbaar én in het verborgene. Allah zegt [vertaling van de interpretatie]: “Op die Dag zullen de mensen in groepen naar voren komen om hun daden te zien. Wie dan ook een greintje aan goeds verricht heeft, zal het zien.” Zelfreflectie komt voort uit het geloof in de Laa...
De Waarde van de Vrijdag
In de Naam van Allah de Barmhartige de Meest Genadevolle. Alle lof aan de Heer der werelden die Zijn dienaren heeft begunstigd met de beste dag van de week, de vrijdag.
De imam opent zijn preek met een vers uit de koran die ons verduidelijkt wat de waarde is van het vrijdaggebed. Een vers dat in een surah wordt vermeld die de naam Al-Jumu3a draagt. Allah swt zegt hierover: O jullie die geloven, als er op de vrijdag wordt opgeroepen tot het gebed, haast jullie dan naar het gedenken van Allah en verlaat de handel. Dat is beter voor jullie, als jullie (het maar) wisten.
Beste dienaren van Allah, en weet dat de vrijdag een gezegende dag is, want hij is tevens getuige van degene die het bijwoont. De profeet saw zei: “De beste dag van jullie is de vrijdag. De vredesgroet sturen naar de profeet saw sturen op deze dag heeft vele voortreffelijkheden. Weest daarom consistent in het verrichten van deze geweldige daad.
Allah swt heeft voor zijn dienaren speciale beloningen gereserveerd wanneer zij zich houden aan de gedragscode van het vrijdaggebed en de daarbij behorende rituelen en handelingen. Vrijwel iedere moslim weet wat de beloning is wanneer wij surat Al-Kahf lezen op vrijdag, nl; dat wij een licht zullen hebben wat ons zal verlichten van deze vrijdag tot de volgende vrijdag. Moge Allah swt ons van het duister naar het licht leiden.
Beste gelovigen, naast het feit dat wij vele beloningen ontvangen van onze Schepper wanneer wij ons houden aan de gedragscode van het vrijdaggebed, is er natuurlijk ook een bestraffing of een onthouding wanneer wij deze gedragscode verwaarlozen en niet in acht nemen. Want hoe vaak missen wij het vrijdaggebed zonder goede redenen. Het is voor de moslim van essentieel belang er voor te zorgen dat hij of zij de vrijdag bewust beleeft en beseft dat deze dag anders is dan alle andere dagen. In principe is dit een wekelijkse feestdag die steeds terugkeert.
De profeet saw spoort ons daarom aan om op deze dag de grote wassing te verrichten, ons te reinigen, ons op de beste wijze te kleden, en onze weg voort te zetten naar de moskee. Helaas komt het nog steeds te vaak voor dat wij juist niet ons best doen om er goed uit te zien wanneer wij de moskee bezoeken. Verder dienen we op deze dag aandacht te besteden aan het reinigen van de moskeeën.
Het hoort bij de gedragscode van het vrijdaggebed dat wij extra vroeg naar de moskee gaan en ons bezig houden met gedenken van Allah swt en het verrichten van de extra gebeden, want hier zijn grote beloningen aan verbonden. Het is belangrijk dat je je zo min mogelijk bezighoudt met wereldse zaken wanneer je de moskee binnenloopt op vrijdag want dat is jouw moment met jouw Schepper. Al het andere kan wachten.
“Wie op vrijdag de grote wassing verricht en vervolgens in het eerste uur naar de moskee gaat, het is net alsof hij een kameel heeft geofferd. En wie in het tweede uur naar de moskee gaat, het is net alsof hij een koe heeft geofferd. En wie in het derde uur naar de moskee gaat, het is net alsof hij een gehoornde ram heeft geofferd. En wie in het vierde uur naar de moskee gaat, het is net alsof hij een kip heeft geofferd. En wie in het vijfde uur naar de moskee gaat, het is net alsof hij een ei heeft geofferd.”
Het behoort tot de moslim dat hij aandachtig naar de vrijdagpreek luistert wanneer de imam deze voordraagt. Hij dient zich dan niet bezig te houden met andere zaken zoals het praten of bezig te zijn met zijn mobiele telefoon. De Profeet saw zei: “(Zelfs) als je jouw metgezel vraagt om stil te zijn terwijl de imam aan het preken is op jumu’ah, heb jij je schuldig gemaakt aan ijdel gepraat.”
We zien vaak dat wanneer men iets later de gebedsruimte binnenloopt, hij dan zijn buurman groet. Andere zaken die behoren tot de gedragscode van de moslim tijdens het vrijdaggebed zijn: Het Niet verheffen van de stemmen, het respecteren van de rijen en de gaten voor hem opvult en Niet achteraan in de moskee zitten en als eerste weg zijn zonder een geldige reden.
Ik vraag Allah swt ons in staat te stellen de gedragscode van het vrijdaggebed in acht te nemen opdat wij het licht zullen verkrijgen om verlicht te worden.