Het eerste nummer van het blad „Mededeelingen" (van de Ned. Hervormde kerk in de classis Harderwijk) verscheen op zaterdag 2 oktober 1943. In de loop der jaren heeft het blad bekendheid gekregen, mede door de bijdragen van ds. J. T. Doornenbal. De hoogbejaarde (89 jaar) emeritus predikant ds. C. J. van der Graaf van de Hervormde kerk, die van 1928 tot 1960 in Nijkerk stond, is vanaf het eerste nummer tot de 41ste jaargang bij deze kerkbode betrokken geweest.
Het Ontstaan van "Mededeelingen"
Het initiatief tot het uitgeven van dit blad kwam van uitgever W. C. de Jong in Kampen. Hij deed dit voor eigen rekening, net als de latere uitgevers: Penninkhof te Dronten en de huidige uitgever Wegener Uitgeverij Gelderland bv te Apeldoorn. De Jong nam contact op met ds. Van der Graaf en ds. J. G. Koolhaas, destijds te Oldebroek, met het verzoek om redacteurs van het blad te worden. Later bleef ds. Van der Graaf alleen over.
Uitdagingen tijdens de Oorlogstijd
De uitgave van het blad tijdens de oorlog was een hele onderneming. Ds. Van der Graaf vertelde dat zij door sommigen voor NSB'ers werden aangezien. Er mocht geen enkele kerkbode verschijnen, maar dit "Mededeelingenblad" wel. Dit was te danken aan de gekozen naam, aangezien zij een blad met mededelingen mochten uitgeven, maar geen kerkbode met een meditatie. Er werd een spel gespeeld met de bezetters: bewijsexemplaren werden zonder meditatie naar de Cultuurkamer gestuurd, terwijl abonnees wel een meditatie ontvingen. Het einde van de verschijning in de oorlog kwam niet door ontdekking van dit spel, maar door gebrek aan goede berichtgeving en de ongeregelde post.
Hervatting en Naamswijzigingen
Het blad verscheen opnieuw op 7 juli 1945, nu iedere week als Kerkbode voor de Ned. Herv. Kerk in de classis Harderwijk. Recentelijk is de naam weer gewijzigd omdat op de Veluwe de classis Ede erbij is gekomen. De huidige naam is „Hervormde kerkbode - weekblad voor de Nederlandse Hervormde Kerk op de Veluwe".
Eerste Nummer en Abonnementsmogelijkheden
Onder de plaatselijke berichten in het eerste nummer troffen we oproepen aan voor personen die zich met de bezorging van het blad wilden belasten. Men kon zich bij de predikanten opgeven om abonnee te worden.
De Rol van Redactie en Meditaties
Momenteel gaan alle berichten die in de kerkbode terechtkomen, eerst via de heer J. Reijers te Putten, die sinds de overname door Wegener de redactie in handen heeft. Tot op heden regelt ds. Van der Graaf nog steeds de meditaties, iets wat hij met plezier doet.
Bijdragen van Ds. Doornenbal
Ds. J. T. Doornenbal schreef in de kerkbode over diverse onderwerpen, zoals zijn reizen, de vrouw in het ambt, zijn tuin, huisbezoeken en het zingen in de kerk. Een stukje van 5 februari 1955 vermeldt dat het schrijven over begrafenissen in de Veluwse kerkbode bij een zekere mr. X te Amsterdam op de zenuwen werkte, die sprak van "bewustzijnsverenging" op de Veluwe. Ds. Doornenbal repliceerde dat zij in het achterland zaten en niet driehoog in Amsterdam.
Ds. Doornenbal kreeg ook kritiek op zijn stukjes van zijn ambtsbroeder ds. De Boer uit Veessen, in de zogenaamde „Sorghvliet-rijmen". Toen in augustus 1959 de grond werd klaargemaakt voor de bouw van een nieuw verenigingsgebouw, waar ds. Doornenbal melding van maakte, schreef ds. De Boer een reactie die als illustratie werd opgenomen. Ds. Van der Graaf merkte op dat Doornenbal veel mocht schrijven wat anderen niet konden.
Brede Verspreiding en Ontwikkelingen
De heer Reijers merkt op dat de kerkbode in een goede belangstelling mag verheugen en het aantal abonnees nog steeds in stijgende lijn is, niet alleen op de Veluwe, maar zelfs in geheel Nederland. Er zijn goede contacten met de predikanten op de Veluwe; vierentwintig gemeenten leveren hun berichten in, terwijl van 37 gemeenten de kerkdiensten worden vermeld.
Sinds Wegener de uitgave verzorgt, zijn er veranderingen doorgevoerd: er zijn kopjes, foto's van kerken, gedichten en een rubriek voor de jeugd toegevoegd.
Digitale Communicatie en Kerk-App
In de gemeente bestaan diverse middelen om berichten over te brengen. Berichten worden gepubliceerd in de Veluwse Kerkbode. Gemeenteleden ontvangen de Kerkbrief digitaal via de Kerk-app, die automatisch op vrijdag wordt verspreid. De inhoud van de brief is nagenoeg identiek aan wat in de Veluwse kerkbode staat vermeld. De jaargids wordt jaarlijks in de zomer opgesteld en is gekoppeld aan de activiteiten in het winterseizoen. De kerk-app is alleen beschikbaar voor gemeenteleden die zich hiervoor kunnen aanmelden. Hierin staan actuele berichten en kan er gecommuniceerd worden in diverse groepen. De digitale Kerkbrief en samenvattingen van preken worden via de app verspreid. Ook is er een agenda opgenomen met kerkdiensten, catechesegroepen en bijeenkomsten.
De Veluwse Kerkbode als "Lijfblad"
Ten tijde van ds. J. T. Doornenbal werd de Veluwse Kerkbode tot in Canada gelezen. Hoewel dat voorbij is, ervaren veel hervormde Veluwenaren de jubilerende kerkkrant, die nu 75 jaar bestaat, nog steeds als hun lijfblad. Om de twee weken is het hectisch in de hervormde pastorie van Harskamp, waar de kopij voor het kerkblad "Kerkklanken" van de hervormde gemeenten Otterlo, Harskamp en Wekerom moet worden aangeleverd. Drukkerij AMV Lunteren maant soms tot tijdig versturen van de bijdrage.
Overname door Wegener en Persgroep Nederland
Na het faillissement van Penninkhof in Dronten, die het uitgeven en drukken van De Jong had overgenomen, bood Wegener in Apeldoorn uitkomst. Momenteel valt de uitgave en druk van de kerkkrant onder de Persgroep Nederland. De eindredactie kwam tijdens het bewind van Wegener in handen van Freek Bakker, eigenaar van Grafisch Centrum de Toren in Nijkerk. Na diens overlijden rust de taak op de schouders van zijn zoon Gert, die samen met broer Freddy eigenaar is van het bedrijf waar ook de vormgeving van de Veluwse Kerkbode plaatsvindt.
Vormgeving en Redactieproces
Gert Bakker vertelt dat de vaak handgeschreven kopij destijds door drie personen werd opgehaald. Medewerkers van Wegener tikten de tekst uit en maakten deze op. Een probleem was dat zij geen kerkelijke achtergrond hadden, waardoor onduidelijke teksten soms geraden moesten worden, wat tot pijnlijke gevolgen kon leiden. Vandaar dat Wegener de vader van Gert vroeg om naast de eindredactie ook de vormgeving voor zijn rekening te nemen.
De eindredacteur leest de door predikanten en scriba's aangeleverde bijdragen globaal door. Tekst die al in een plaatselijke of regionale kerkbode is geplaatst, redigeert hij zo nodig. Hij is hier ongeveer een dag per week mee bezig. Hoewel hij niet graag tekst schrapt, omdat men in een vrij land leeft, zijn er grenzen. De Kerkbode is niet bedoeld voor discussie.
"Kerkklanken" versus Veluwse Kerkbode
Een deel van de hervormde gemeenten op de Veluwe begon een eigen kerkbode, om inhoudelijke of financiële redenen. Ds. Doornenbal had hier geen goed woord voor over. De hervormde Harskampers kunnen kiezen tussen Kerkklanken en de Veluwse Kerkbode. Met Kerkklanken zijn ze goedkoper uit, terwijl de Veluwse Kerkbode kerknieuws uit een veel wijdere regio biedt.
Persoonlijke Bijdragen en Kritiek
Ds. M.C. Schreur uit Harskamp bekent soms uitgebreid te schrijven, wat wisselend gewaardeerd wordt. Hij publiceert regelmatig citaten die hem hebben geraakt, vaak van zendelingen en opwekkingspredikers uit vroeger dagen. Hij leert van ds. Van Kooten uit Elspeet om na iemands overlijden een soort "in memoriam" te schrijven.
De Betekenis van de Veluwse Kerkbode
Gert Bakker vindt het een zegen dat het besluit tot eenheid is genomen, en stelt dat de Veluwse Kerkbode niet alleen een informerende, maar ook een verbindende functie heeft. Omdat het blad om druktechnische redenen een veelvoud van vier pagina's moet tellen, heeft de eindredacteur altijd wat vulmateriaal achter de hand, zoals vervolgverhalen, puzzels, aankondigingen van evenementen en citaten uit werk van Calvijn.
Het Archief van de Veluwse Kerkbode
Ds. Lulof Dalhuisen uit Oene, geboren in 1946, wordt beschouwd als het wandelend historisch geheugen van de Veluwse Kerkbode, met vrijwel alle uitgaven vanaf 1943. Na het faillissement van uitgever Penninkhof is het archief waarschijnlijk vernietigd, waardoor hij afhankelijk was van particulieren die de kerkbodes bewaarden. Aan de hand van zijn collectie stelde Dalhuisen bundels samen met nagelaten werk van ds. J. T. Doornenbal. Hij raakte als kind geïnteresseerd in het blad door de lachende gereformeerde en hervormde leerkrachten die de bijdragen van dominee Doornenbal lazen.
Herinneringen aan Ds. Doornenbal en Zijn Schrijfstijl
Dalhuisen herinnert zich hoe Doornenbal met woorden schilderde. Soms werd er op gereageerd door ds. Joh. de Boer uit Veessen, in de vorm van een gedicht in de stijl van Jacob Cats onder het kopje Sorghvliet-rijmen. De predikant van Oene begon zijn beschrijvingen over het alledaagse en kerkelijke leven in zijn woonplaats voor de jongens uit de gemeente die waren uitgezonden naar Indië. Na hun terugkeer bleef hij het doen. Ondanks kritiek van lezers en de overweging om te stoppen, bleef hij doorgaan dankzij enthousiaste abonnees en collega's.
Controverses en Excuses
De kerkbode van 13 december 1947 bevatte een lang gedicht over de vrouwelijke dominee die eraan kwam, getekend als een verleidelijke dame. Een auteursnaam ontbrak, maar het was duidelijk wie het had aangeleverd. In de volgende uitgave boden de uitgever en redacteuren ds. C. G. van der Graaf en ds. G. J. Koolhaas hun excuses aan. Doornenbal leverde vervolgens een jaar lang geen bijdrage, maar pakte in januari '49 de pen weer op.
Trouw Lezen en Veranderingen in Abbonnementen
Dalhuisen bleef ook na het overlijden van ds. Doornenbal de Veluwse Kerkbode trouw lezen. Vanwege zijn taak als organist leest hij de informatie van de gemeenten Epe, Emst en Oene, met name de aankondiging van de psalmen. Ook het wel en wee van hersteld hervormde broeders en zusters heeft zijn warme belangstelling. Tussen 2002 en 2018 zakte het aantal abonnees van 8500 tot 6500, wat voor de uitgever reden tot zorg is. Gert Bakker constateert dat bij de jonge generatie het vanzelfsprekende abonnement op de Kerkbode is verdwenen.
De Zoektocht naar een Nieuwe "Doornenbal"
Gert Bakker merkt op dat er predikanten zijn die beter gelezen worden dan collega's, maar iemand met de uitstraling van Doornenbal hebben ze nooit meer gehad. De rubriek "Een halve eeuw geleden" met de meeste geselecteerde stukjes van zijn hand, is na vijftig jaar nog steeds lezenswaardig, vooral bij oudere lezers.
De geschiedenis van de familie van Brederode door de eeuwen heen door Reinoud III van Brederode.
De "Sirene" van God en het Jaar Einde
De tekst bevat ook een preekgedeelte over het thema "sirene" van God. De predikant vergelijkt het geluid van een sirene met Gods roep om aandacht en actie. Hij vraagt zich af wat men met deze oproep doet, of men er gehoor aan geeft of het negeert. De preek reflecteert op het einde van het jaar en de noodzaak om zich tot God te haasten.