Werkverband van Katholieke Homo-Pastores: Pleidooi voor een Inclusieve Kerk

Het Werkverband van Katholieke Homo-Pastores (WKHP) is een actieve organisatie die zich inzet voor een inclusieve kerk. Het WKHP verenigt katholieke LHBTIQ+ priesters, religieuzen, pastoraal werkenden, geestelijk verzorgers en theologen (in opleiding) die gezamenlijk streven naar een kerk waar iedereen welkom is, ongeacht seksuele geaardheid of genderidentiteit.

Missie en Doelstellingen

Het werkverband richt zich op de verdere verdieping van thema's rondom LHBTIQ+ en de kerk. Dit wordt bewerkstelligd door middel van landelijke dagen, publicaties en symposia. Het WKHP voert zowel intern als extern vele gesprekken om de dialoog te bevorderen en begrip te kweken. Leden ontmoeten elkaar regelmatig voor uitwisseling, gezelligheid en onderlinge versterking. Het doel is om toe te werken naar een inclusieve kerk en de dialoog met een breed publiek over kerk en LHBTIQ+ te blijven voeren.

Het WKHP staat voor de erkenning van stellen van gelijk geslacht en LHBTIQ+ individuen, die zich binnen de kerk vaak niet gezien en gehoord voelen. De organisatie benadrukt dat deze concrete mensen met hun leven en talenten een zegen kunnen zijn voor elkaar en voor de kerk. De kern wordt samengevat in de katholieke hymne: "Waar vriendschap heerst en liefde, daar is God."

Illustratie van een diverse groep mensen die samenkomt in een kerkelijke setting, symboliserend inclusiviteit.

Historische Context en Oprichting

De relatie tussen de LHBTIQ+ community en de Rooms-Katholieke Kerk wordt gekenmerkt door spanningen, die LHBTIQ+ personen en pastores binnen de kerk dagelijks ervaren. Om staande te blijven in deze spanning en deze om te zetten in kracht, werd in 1980 het Werkverband van Katholieke Homo-Pastores opgericht. De doelstellingen van het WKHP omvatten het creëren van een veilige ruimte waar de eigen geaardheid en identiteit niet ter discussie staan, het bevorderen van het gesprek over LHBTIQ+ kwesties en christelijk geloof binnen en buiten de Rooms-Katholieke Kerk, en het opkomen voor de erkenning van de diversiteit van relaties waarin mensen elkaar tot zegen kunnen zijn.

Al ruim veertig jaar zet het WKHP zich in voor een meer inclusieve kerk. Dit gebeurt door het organiseren van talloze studiedagen en verdiepende activiteiten, het voeren van gesprekken, en zichtbaarheid te creëren via mediaoptredens en publicaties.

Huidige Structuur en Activiteiten

Op dit moment is het WKHP een werkverband van katholieke LHBTIQ+ priesters, religieuzen (kloosterlingen), pastoraal werkenden, geestelijk verzorgers en theologen (in opleiding). Leden komen uit heel Nederland en er zijn goede banden met de organisatie van Vlaamse Holebi-Pastores. Het werkverband wordt aangestuurd en gerepresenteerd door een stuurgroep van vier leden die regelmatig bijeenkomen.

Leden komen door het land samen voor ontmoeting en verdieping. Individueel zetten leden zich ook in hun eigen omgeving in voor een meer inclusieve kerk. De stuurgroep laat regelmatig van zich horen, spreekt met diverse media, schrijft publicaties en gaat in gesprek met mensen binnen en buiten de kerk. Minimaal één keer per jaar wordt een landelijke dag georganiseerd, die steeds meer een open karakter krijgt en een diversiteit aan mensen ontvangt, naast de leden.

Belangrijke Uitspraken en Inspiratie

Het werkverband deelt inspirerende citaten die hun missie onderstrepen:

  • "Ubi caritas et amor, Deus ibi est." - "Waar vriendschap heerst en liefde, daar is God."
  • Pater Jan van Kilsdonk S.J.: "Als wij met gelovige ogen vermoeden dat de honger en de gave van liefhebben tussen vrouw en vrouw en tussen man en man niet verzonken zijn in het donkere toeval, maar als schepping ontspringen aan de lichtende keuze van God, dan bedoelen wij dat ook in deze liefdesstructuur de Eeuwige heeft gesproken, dat Hij deze vrouwen en deze mannen zegent, dat Hij achter hen staat, dat Hij voor deze gestalte van het mens-zijn verantwoordelijkheid neemt dat Hij ziet dat het goed is, ja zeer goed kan zijn."
  • Paus Franciscus: "In de Kerk wordt niemand buitengesloten of overgelaten. Er is ruimte voor iedereen. Gewoon zoals we zijn. Iedereen." - "Todos todos todos"
  • "Het thema homoseksualiteit staat steeds voor: concrete, levende mensen, mannen en vrouwen met een eigen naam en gezicht, een eigen levensgeschiedenis van lief en leed. Aan het kerkelijke spreken over homoseksualiteit - al te gemakkelijk een 'ver-van-mijn-bed-show' dient een einde te komen ten gunste van een gesprek binnen de kerk met homoseksuele mannen en lesbische vrouwen."
Een afbeelding van Paus Franciscus, ter illustratie van de geciteerde uitspraak.

Samenwerking en Netwerken

Het WKHP is onderdeel van een breder netwerk van organisaties die zich inzetten voor LHBTIQ+ acceptatie binnen christelijke gemeenschappen. Enkele van deze organisaties zijn:

  • ChristenQueer: Een brede christelijke LHBTI-beweging die gelooft dat God elk mens naar Zijn beeld en gelijkenis heeft gemaakt.
  • Homo in de Klas: Biedt lesmodules over seksuele diversiteit aan op christelijke middelbare scholen.
  • Het Werkverband van Queer Theologen: Een informeel gezelschap van queer denkende theologen.
  • Stichting Verscheurd: Moedigt christenen aan en helpt hen het gesprek over homoseksualiteit en geloven aan te gaan.
  • De Kringen: Een federatie van lokale groepen die zich richten op holebi's, met diverse specifieke groepen.
  • Evangelische Roze Vieringen (ERV): Organiseert roze vieringen voor de LHBTI community in Amsterdam.
  • 'Een leven samen': Organiseert relatieweekends voor mannen- en vrouwenstellen in een duurzame relatie.
  • Werkgroep Geloof & Homoseksualiteit Friesland: Stelt zich ten doel het klimaat voor homoseksuele mannen en vrouwen binnen Friese geloofsgemeenschappen te verbeteren.

Het WKHP is aangesloten bij Stichting LKP, een landelijke koepelorganisatie. Het LKP is op haar beurt weer aangesloten bij het Europees Forum van LHBTI Christelijke Groepen (EF). Het EF streeft naar gelijkheid en inclusie voor LHBTI-personen binnen en via christelijke kerken en andere religieuze lichamen.

Infographic die de verschillende organisaties binnen het LKP-netwerk en hun onderlinge verbanden toont.

Recente Ontwikkelingen en Uitdagingen

Het WKHP trok recent de aandacht met een open brief aan kardinaal Wim Eijk, waarin voorzitter Frans Bossink zich beledigd en gekwetst voelde door een lhbt-kritische preek van de kardinaal. Sinds 2023 fungeert het WKHP als een beleidsinstrument van emancipatieminister Robbert Dijkgraaf, als onderdeel van de 'Alliantie Verandering van binnenuit'. Dit initiatief beoogt behoudende christelijke gemeenschappen te beïnvloeden met hulp van mensen die zelf deel uitmaken van deze gemeenschappen.

Er is discussie over de rol van het WKHP binnen deze alliantie, vooral in relatie tot de inhoudelijke lijn van organisaties als LCC+ en Movisie. Sommige critici zien de recente digitale opleving van het WKHP als een strategisch offensief van lhbt-activisten om de kerkleer te veranderen. Er zijn geen berichten over formele contacten met de Rooms-katholieke Kerk in Nederland, wat opmerkelijk is gezien de strijd van COC Nederland tegen religieuze vrijheid die ingeperkt zou worden om de rechten van lhbt-personen te beknotten.

De Regenboogverklaring, een initiatief waarbij christenen hun excuses kunnen aanbieden aan de LHBTI+ gemeenschap, heeft het beoogde aantal handtekeningen niet gehaald. Critici stellen dat de Nederlandse overheid via de alliantie en het WKHP probeert de kerkleer over huwelijk en homoseksualiteit te ondermijnen, wat leidt tot discriminatie van traditiegetrouwe gelovigen in de media.

AAN TAFEL // LGBTQI+ EN RELIGIE

tags: #werkverband #protestantse #homo #pastores