HHK-bestuur neemt ingrijpend besluit tegen predikant
Het HHK-bestuur heeft besloten dominee Henk J. van alle kerkelijke handelingen uit te sluiten, overeenkomstig ordinantie 11a artikel 13 lid 8. Dit besluit betekent dat de predikant niet langer zijn diensten zal kunnen verrichten in hersteld hervormde gemeenten in Ter Aar, Waddinxveen, Voorburg, Papendrecht, Rijssen, Wijk en Aalburg, Doornspijk en Nieuw-Beijerland. De betreffende gemeenten zullen daardoor op zoek moeten naar een vervanger.
Beschuldigingen van jarenlange mishandeling
De schorsing volgt op de bekendmaking dat ds. Henk J. samen met zijn vrouw verdacht wordt van mishandeling van hun kinderen. Deze beschuldigingen komen van zes van hun acht kinderen, die aangifte hebben gedaan tegen hun ouders. Volgens de kinderen worden zij sinds 1992 stelselmatig mishandeld. De aangifte werd in 2021 gedaan nadat de kinderen zagen dat hun jongste zusje opnieuw werd mishandeld.
Tijdens de rechtszaak kwamen de details van de beschuldigingen naar voren. De kinderen stellen dat zij langdurig met het hoofd onder water zijn gehouden en geslagen met voorwerpen als klerenhangers, een stofzuigerstang, een broodmes en zelfs een hapjespan. Het Openbaar Ministerie verdenkt het echtpaar ervan hun kinderen gedurende bijna 30 jaar regelmatig te hebben mishandeld ‘bij het minste of geringste’.
Signalen binnen de kerk en juridische procedures
Binnen de Hersteld Hervormde Kerk waren er al langer signalen bekend over moeilijkheden binnen het gezin. De kerk werd echter verrast door de mediaberichten over de aangifte en de rechtszaak. De inleidende zitting van de zaak vond plaats op dinsdag, maar werd nog niet inhoudelijk behandeld. De inhoudelijke zitting, oorspronkelijk gepland op 23 juli, wordt verplaatst omdat niet alle betrokkenen op die datum beschikbaar zijn.
Het moderamen van de HHK spreekt naar aanleiding van het non-actief stellen van de predikant van 'een ingrijpend besluit'. Vanwege de lopende rechtszaak doet de HHK verder geen mededelingen over de kwestie.
Vonnis en gevolgen voor het predikantenechtpaar
Op 27 juni 2024 deed de rechter in Rotterdam uitspraak. Hendrik J. en zijn vrouw Gerritdina uit Ouddorp kregen beiden een taakstraf van 150 uur opgelegd. Het vonnis stelde dat "het geweld voor beide verdachten een normaal onderdeel van de opvoeding leek". Niet alle beschuldigingen konden worden bewezen, deels vanwege verjaring. Bij Egbert, een van de kinderen, oordeelde de rechter dat er sprake was van "poging tot zware mishandeling". Hij werd bijna dagelijks geslagen met een eikenhouten kleerhanger.
Egbert's perspectief: de misstanden en het kerkelijk falen
Egbert, 33 jaar, heeft altijd het voortouw genomen bij het aankaarten van de misstanden, zowel binnen als buiten de kerk. Hij heeft het contact met zijn ouders verbroken, wat hij de beste beslissing van zijn leven noemt. Egbert is echter niet blij met de rechtszaak, die hij liever privé had gehouden. Zijn voornaamste verdriet ligt bij het kerkelijk falen om in te grijpen. Hij stelt dat de kerk, tegen de kerkordelijke regels in, niets met de signalen heeft gedaan en dat de zaak in de doofpot is gestopt.
De kerk bood Egbert psychologische hulp aan, wat hij "schofterig" vond, omdat de dader mocht doorgaan en het slachtoffer naar de psycholoog werd gestuurd. Hij bekritiseert de kerk voor het laten doorwerken van zijn vader als predikant, terwijl hijzelf met zijn problemen in de kou werd gelaten.
Egbert verliet Nederland en vestigde zich op het eiland Skye in Schotland. Hij heeft vanaf 2011 de misstanden aangekaart, eerst bij ambtsdragers, in 2018 bij het landelijk kerkbestuur en in 2019 in de vorm van een officiële klacht bij het College van Opzicht. Hij waarschuwde dat de zaak zou escaleren en dat politie, justitie en media erbij betrokken zouden raken.
Reactie van de HHK en Egbert's visie
Dick-Jan Diepenbroek, scriba van het landelijk bestuur van de HHK, geeft aan dat de kwestie "in de meest brede zin" zal worden geëvalueerd om lessen te trekken. Hij erkent dat de kerk er niet goed in heeft gefungeerd vanuit Egbert's perspectief en dat het luisteren en de menselijke maat te veel achterwege zijn gebleven. De term 'doofpot' vindt hij echter te ver gaan.
Diepenbroek wijst erop dat Egbert zelf op een gegeven moment de klacht introk. Egbert nuanceert dit door te stellen dat hij zich genoodzaakt voelde zich terug te trekken door de kwalijke gang van zaken rond de procedure. Hij meent dat het College van Opzicht, met voldoende signalen en kerkordelijke mogelijkheden, zelfstandig een procedure had kunnen starten.
Diepe sporen en zoektocht naar heling
De mishandelingen hebben diepe sporen nagelaten bij Egbert en zijn broers en zussen. Egbert heeft lange tijd geen contact gehad met zijn familie, maar na de rechtszaak is er weer contact. Hij ervoer een afkeer tegen zijn ouders bij het weerzien, wat de bevestiging was dat het verbreken van het contact de juiste beslissing was.
De gebeurtenissen hebben zijn geloof aangetast, maar hij heeft op Skye een Presbyteriaanse kerk gevonden waar hij regelmatig komt. Het maken van muziek, zijn passie als musicus, valt hem na alle stress en pijn echter moeilijk. Hij zoekt naar het terugvinden van de stilte, die de basis vormt voor muziek.
Inzicht in trauma en misbruik in de kindertijd | Tanya Waymire | TEDxFlowerMound
Johnny Cashdienst in Papendrecht
Op zondag 3 februari 2024 werd er in de Morgensterkerk in Papendrecht een bijzondere Johnny Cashdienst gehouden. Dominee Piet van Die, een groot fan van de artiest, organiseerde dit initiatief. De dienst, die het geloof van Johnny Cash centraal stelde, trok veel bezoekers uit heel Nederland en zat al snel vol. De Papendrechtse psycholoog Matthijs Goedegebuure bracht nummers van Cash ten gehore, en dominee Van Die hield een preek over de dualiteit in Cash's leven, zijn worsteling met de donkere kanten, maar ook zijn terugkeer naar God.
tags: #zoon #dominee #papendrecht