De Bethelkerk in Enschede: Gemeenschap, Geschiedenis en Herdenking

De Bethelkerk: Een Protestantse Gemeente

De Bethelkerk is een bijzondere protestantse gemeente en maakt deel uit van de Protestantse Kerk in Nederland (PKN). Als zelfstandig onderdeel met rechtspersoonlijkheid, zoals vastgelegd in artikel 2 boek 2 Burgerlijk wetboek en ordinantie 11 artikel 5 lid 1 van de kerkorde, functioneert de gemeente met een eigen bestuur en financiële huishouding.

De diaconie van de Bethelkerk is eveneens een zelfstandig onderdeel met rechtspersoonlijkheid. Deze diaconie vervult haar roeping in dienst van barmhartigheid en gerechtigheid. Zij deelt haar gaven, helpt waar geen helper is en getuigt van Gods gerechtigheid bij onrecht.

De kerkorde van de PKN bevat bepalingen omtrent bestuur, financiën, toezicht en tuchtrechtspraak die gelden voor alle onderdelen van de kerk. De PKN heeft van de Belastingdienst een groepsbeschikking ANBI (Algemeen Nut Beogende Instelling) ontvangen, wat betekent dat ook de Bethelkerk als zodanig is aangewezen.

Bestuurlijke Organisatie

Het bestuur van de kerkelijke gemeente ligt bij de kerkenraad, die bestaat uit de ambtsdragers van de gemeente. Het College van Kerkrentmeesters (CvK) is verantwoordelijk voor het beheer van de financiële middelen en de gebouwen, met uitzondering van diaconale aangelegenheden. De kerkenraad is eindverantwoordelijk en keurt onder andere de begroting en jaarrekening goed.

Het College van Diakenen (CvD) beheert de financiële middelen en eigendommen van de diaconie. Ook hier is de kerkenraad eindverantwoordelijk en keurt zij de begroting en jaarrekening van de diaconie goed.

Geloof en Traditie

De PKN verwoordt in de eerste hoofdstukken van haar kerkorde haar geloof en belijdenis. De Bethelkerk staat in de traditie van de eerste gemeente van Pinksteren, zoals beschreven in Handelingen 2 vers 46 en 47: "Elke dag kwamen ze trouw en eensgezind samen in de tempel, braken het brood bij elkaar thuis en gebruikten hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugde. Ze loofden God en stonden in de gunst bij het hele volk." Met deze Bijbeltekst als inspiratiebron streeft de gemeente ernaar, in afhankelijkheid van God, een gemeente te zijn die zich spiegelt aan dit Bijbelse voorbeeld.

Illustratie van de eerste christelijke gemeenschap, geïnspireerd op Handelingen 2.

Beloning en Vrijwilligerswerk

De beloning van de predikant is geregeld in de ‘Generale regeling rechtspositie predikanten’. De beloning van de koster en organist, die beiden in loondienst zijn, valt onder de ‘Arbeidsvoorwaardenregeling Protestantse Kerk in Nederland’. Leden van kerkenraden, colleges en commissies ontvangen geen vergoeding voor hun werkzaamheden.

Activiteiten en Continuïteit

De kerkenraad draagt de algemene eindverantwoordelijkheid voor het in stand houden van een levende gemeente. Dit gebeurt door zoveel mogelijk gemeenteleden te betrekken bij het plaatselijk werk. Wekelijks wordt er een kerkdienst gehouden in het kerkgebouw, de Bethelkerk, en daarnaast vinden diverse andere activiteiten plaats.

De verwachte bestedingen (begroting) sluiten doorgaans nauw aan bij de rekeningen van voorgaande jaren, wat duidt op een grote mate van continuïteit in het kerkelijk werk. De begroting voor de gemeente en diaconie geeft inzicht in de verwachte ontvangsten en voorgenomen bestedingen.

Financiën en Schenkingen

Kerkgenootschappen en hun onderdelen financieren hun activiteiten grotendeels zelf. Soms bezit de gemeente of haar diaconie vermogen in de vorm van woningen, landerijen of geldmiddelen, soms met een specifieke bestemming. De opbrengsten hiervan worden aangewend voor het werk van de gemeente respectievelijk de diaconie. De ontvangen inkomsten van de diaconie worden besteed aan diaconaal werk, zowel plaatselijk, landelijk als wereldwijd, ter ondersteuning van activiteiten en specifieke projecten.

Infographic over de financiële stromen binnen een kerkelijke gemeente.

Herdenking van het Vergissingsbombardement

De Bethelkerk aan de Jan Harm Boschstraat was de locatie voor de première van een documentaire over het vergissingbombardement op Enschede op 22 februari 1944. Dit bombardement, waarbij duizenden brand- en brisantbommen werden afgeworpen, trof voornamelijk de buurten Veldkamp, Horstlanden en Pathmos. Veertig mensen kwamen om het leven en 140 raakten gewond, met aanzienlijke vernielingen tot gevolg.

Twee ooggetuigen, Henk Kuitert (89) en Betje Oosterveld (95), deelden hun indringende herinneringen in de film. De makers, Peter van Roosmalen en Patrick Drijver, kozen ervoor om de persoonlijke verhalen en emoties van bewoners en oud-bewoners centraal te stellen, omdat zij vinden dat dit belangrijker is dan een puur feitelijk verslag.

De documentaire plaatst vraagtekens bij de officiële lezing van een vergissing. Stephan Sanders, nazaat van de eigenaren van machinefabriek Sanders, suggereert dat het bombardement bewust was, gezien de fabriek onderdelen maakte voor Duitse V1- en V2-wapens en de brisantbommen gericht vielen in de buurt van de fabriek. Deze fabriek stond op een lijst van "foute fabrieken" bij de geallieerden.

Veel slachtoffers in het voetbal tijdens het bombardement op Enschede op 10 oktober 1943

De film is een initiatief van stichting Cultuurgoed en Forum Erfgoed Enschede en benadrukt de behoefte aan kennis over de oorlogsgebeurtenissen in de wijk Horstlanden-Veldkamp. Hoewel het straatbeeld weinig herinnert aan de verwoesting, hebben de gebeurtenissen een onuitwisbare indruk achtergelaten op de toenmalige bewoners.

De première van de film vond plaats in de Bethelkerk, waarna deze ook werd uitgezonden op 1Twente.

De Bethelkerk Vandaag

De Protestantse gemeente van bijzondere aard te Enschede wordt omschreven als een hechte gemeenschap met oog voor elkaar, ruimte voor de inbreng van jeugd en jongeren, en aandacht voor de wereld. De gemeente voelt zich geroepen om God bekend te maken. Een van de uitgelichte activiteiten is de mogelijkheid om de kerkdienst online te volgen. Verder biedt de gemeente informatie over haar geloof en een agenda met activiteiten.

Voor wie de Bethelkerk wil bezoeken, is er informatie beschikbaar om een routebeschrijving te plannen.

tags: #bethelkerk #ja #harm #bosch #straat