Het Christelijk Gymnasium Beyers Naudé, voorheen bekend als het Gereformeerd Gymnasium, heeft een rijke geschiedenis die teruggaat tot de oprichting op 21 maart 1921 in Leeuwarden. De school, gelegen in de wijk Huizum, draagt een naam met een diepere betekenis, vernoemd naar de Zuid-Afrikaanse anti-apartheidsdominee Christiaan Frederik Beyers Naudé. Deze keuze weerspiegelt de christelijke identiteit van de school, die openstaat voor iedereen en een veilige, levendige sfeer nastreeft waar leerlingen zichzelf kunnen zijn.
Oprichting en Vroege Jaren
De eerste steen van het oorspronkelijke gebouw werd gelegd op 8 mei 1922, en de officiële opening werd op 10 januari 1923 verricht door Hendrikus Colijn. Aanvankelijk opereerde de school onder de naam Gereformeerd Gymnasium, wat de religieuze grondslag van het onderwijs weerspiegelde. De school was destijds bedoeld voor een kleiner deel van de maatschappij, in tegenstelling tot de huidige brede toegankelijkheid.
Fusies en Naamsveranderingen
Een belangrijke mijlpaal in de geschiedenis van de school was de fusie in 1968. Het gereformeerde bestuur van het gymnasium ging samen met het Nederlands-hervormde bestuur van de Christelijke H.B.S. in Leeuwarden. De Christelijke H.B.S. kreeg de naam Lienward College, terwijl het Gereformeerd Gymnasium werd omgedoopt tot Christelijk Gymnasium. Het gezamenlijke bestuur werd de Vereniging voor Christelijk Voorbereidend Wetenschappelijk en Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs.
In 1993 fuseerde het Lienward College met zes andere middelbare scholen in Leeuwarden, wat resulteerde in de oprichting van de scholengemeenschap CSG Comenius. Het Christelijk Gymnasium bleef echter zelfstandig, hoewel het bestuur gedeeld werd met CSG.
Ter gelegenheid van het 75-jarig jubileum in 1996 werd de naam van de school, op initiatief van toenmalig conrector Johan Sjoukema, veranderd in Christelijk Gymnasium Beyers Naudé. Deze naamswijziging eerde de Zuid-Afrikaanse dominee die zich decennialang inzette tegen de apartheid en streed voor een rechtvaardige samenleving voor alle mensen, ongeacht hun huidskleur. Dit ideaal van vrede en verzoening past naadloos binnen de christelijke traditie van de school.
Ontwikkeling en Uitbreiding
Door de jaren heen heeft de school meerdere uitbreidingen en verbouwingen ondergaan om aan de groeiende behoeften te voldoen. Omdat het oorspronkelijke schoolgebouw te klein werd, werd er een nieuwe vleugel achter gebouwd, die een jaar later gereed was. In 1998 volgde een verbouwing van het hoofdgebouw, en in 2000 werd opnieuw nieuwbouw gerealiseerd. In 2021 vierde de school haar 100-jarig bestaan, al kon de geplande viering door de coronapandemie pas later plaatsvinden.
Academische en Culturele Identiteit
Als gymnasium biedt de school onderwijs op vwo-niveau met een sterke focus op de klassieke oudheid en wetenschappelijke vaardigheden. Er wordt een onderzoekende houding gestimuleerd bij zowel leerlingen als medewerkers. Daarnaast kent de school een rijk aanbod aan buitenschoolse activiteiten.
Schoolkrant en Publicaties
De school kent een lange traditie van een schoolkrant. In april 1952 werd Kρατήρ (Kratèr), wat 'mengvat' betekent, opgericht door tweedeklassers. De eerste vier jaargangen werden in samenwerking met het Willem Lodewijk Gymnasium in Groningen gemaakt. In januari 2016 werd deze krant opgeheven, maar later dat jaar werd een nieuwe schoolkrant gelanceerd onder de naam Forum. In 2022 werd de naam echter weer gewijzigd naar Kρατήρ, ter ere van het 100-jarig jubileum en de lange traditie. De redactie wilde tevens de ongewenste associatie met de politieke partij Forum voor Democratie vermijden.
Muziek en Theater
Sinds 1999 heeft het Christelijk Gymnasium Beyers Naudé een schoolorkest met ongeveer 30 leden en een variabele bezetting, dat diverse muziekstijlen ten gehore brengt tijdens schoolactiviteiten en externe optredens. Daarnaast bestaat er een jeugdkoor met zo'n 18 leerlingen, die een breed repertoire zingen. De toneelclub van de school, bestaande uit 20 tot 25 leerlingen, wordt begeleid door docenten.
Extra-curriculaire Activiteiten
Een groep leerlingen vormt onder leiding van een leraar een debatclub. Alle feesten en buitenschoolse activiteiten, zoals de jaarlijkse feestavond en het tweedeklassenkamp, worden georganiseerd door de schoolclub. Sinds het schooljaar 2016-2017 staat deze club bekend als SCBN (SchoolClub Beyers Naudé) en bestaat uit zeven leerlingen uit de vijfde klas met specifieke functies.
Academische Keuzemogelijkheden
Elk jaar kunnen leerlingen van klas 2 tot en met 5 deelnemen aan Beyers Naudé Atelier-keuzevakken (BNA). Sinds het schooljaar 2014-2015 biedt de school ook de mogelijkheid om deel te nemen aan het Honoursprogramma van Stichting het Zelfstandig Gymnasium. Verder kunnen leerlingen een Cambridge University Certificate (CUC) behalen, wat extra Engelse taalvaardigheid en voorbereiding op Cambridge-examens inhoudt. Een vergelijkbare mogelijkheid bestaat voor de Franse taal met het DELF Scolaire.
Fries is een verplicht vak in de eerste klas, en in de bovenbouw kan het als een halfjaarmodule binnen het BNA-programma gekozen worden. Sinds schooljaar 2013-2014 is het Beyers Naudé officieel een Olympiadeschool.
De Erfenis van Beyers Naudé
Om het gedachtegoed van ds. Beyers Naudé levend te houden, organiseert de school de jaarlijkse Beyers Naudélezing, die aansluit bij het thema 'verzet en verzoening'. De eerste lezing werd op 13 november 1997 uitgesproken door Gert van Maanen, tijdens het bezoek van ds. Naudé aan de school.
Herdenking van Oorlogsgetroffenen
Een indrukwekkend monument op de school is de muurschildering, opgericht ter nagedachtenis aan vijftien oud-leerlingen die tijdens de bezettingsjaren door oorlogshandelingen zijn omgekomen. De schildering, die werd aangeboden bij het 25-jarig jubileum van het gymnasium, toont een engel die de kroon van de overwinning aanreikt aan een stervende, terwijl de bezetter opzij wordt geduwd. Op de achtergrond is de Oldehove van Leeuwarden afgebeeld, met de jaartallen 1940 en 1945. De Griekse tekst uit de Openbaring van Johannes, 'Vrees niet wat gij zult lijden, wees getrouw tot den dood en Ik zal u geven de kroon des levens', siert het geheel, gevolgd door de namen van de vijftien slachtoffers.
Deze oud-leerlingen, waaronder Jan Dijkstra, Rinze Douma, Hermanus Albertus Feenstra, Willem Gerbrandy, Jan Jacob de Groot, Theodoor Hanselaar, Sijbe J. Hoekstra, Hantje de Jong, Hendrik de Jong, Herman Arend Johannes Mulder, Jacob van der Plaats, Jan Cornelis Veldkamp, Jan Visser, Egbert Mark Wierda en Klaas Jan Wypke Wierda, kwamen om het leven door diverse oorzaken gerelateerd aan de oorlog, zoals gevechten, fusillades, bombardementen en executies. Hun verhalen vormen een aangrijpend deel van de geschiedenis van de school en de stad Leeuwarden.
De muurschildering werd onthuld op 18 oktober 1947 en is geschilderd op de muur in de hal van het Christelijk Gymnasium Beyers Naudé.
tags: #gereformeerd #gymnasium #leeuwarden