Financieel Directeur: Verantwoordelijkheden, Opleiding en Carrière

De functie van Financieel Directeur (ook wel Chief Financial Officer of CFO genoemd) is een cruciale rol binnen het management van een bedrijf. Deze professional is verantwoordelijk voor de financiële en strategische aspecten van de onderneming en speelt een steeds belangrijkere rol in het moderne bedrijfsleven. De CFO heeft een voortrekkersrol in zowel de interne als externe ontwikkeling van het bedrijf, houdt toezicht op reorganisaties en is vaak van doorslaggevende betekenis bij financiële communicatie rondom belangrijke gebeurtenissen.

Illustratie van een financieel dashboard met grafieken en cijfers

De Verantwoordelijkheden van de CFO

De traditionele verantwoordelijkheden van de CFO omvatten diverse kerngebieden:

1. Boekhouding

De CFO is verantwoordelijk voor de opstelling van de rekeningen van de onderneming en de geconsolideerde groep. Hierbij waarborgt hij de compliance en betrouwbaarheid van de financiële gegevens. Afhankelijk van de omvang van de groep, stuurt de CFO de financieel managers van filialen en/of divisies aan, evenals de manager van de boekhouding, de manager consolidatie, de controllers en mogelijk shared services-centra die de algemene en bijkomende boekhouding van de verschillende entiteiten verzorgen.

2. Financiële Informatie en Relaties met Banken

Dit omvat het geven van financieel leiding aan langetermijngerichte transacties zoals overnames, fusies en afstoting van bedrijfsonderdelen. De CFO beheert de treasury-functie en financieringen, en onderhoudt relaties met externe partijen zoals banken en accountants. Ook houdt de CFO toezicht op en keurt de controlling van de groep goed, inclusief planning, budgettering en reporting. Daarnaast draagt hij bij aan de invoering of verbetering van managementinformatiesystemen en bereidt hij onderzoeken naar bedrijfs- en financiële investeringen voor.

3. Management en Besluitvorming

Afhankelijk van de groep, superviseert de CFO het interne controleteam en neemt hij deel aan de invoering van nieuwe normen en regels. Hij draagt bij aan de totstandkoming van de bedrijfsstrategie en de operationele uitvoering daarvan. De CFO is de drijvende kracht achter de financiële communicatie en de relatie met aandeelhouders en investeerders. Hij heeft tevens supervisie over de interne audit (hoewel deze afdeling vaak rechtstreeks onder de hoofddirectie valt), juridische en fiscale kwesties, personeelsmanagement en de gemeenschappelijke diensten.

Infographic die de hiërarchie binnen een bedrijf toont, met de CFO onder de CEO

Plaats in de Organisatie

De Financieel Directeur rapporteert doorgaans aan de Algemeen Directeur (CEO). De CFO is vaak vergelijkbaar in rang met de CEO en rapporteert direct aan hem. De verantwoordelijkheid van de CFO houdt ook in dat hij of zij vaak moet aftreden als de financiële resultaten van een bedrijf verwijtbaar tegenvallen.

Opleiding en Competenties van de Financieel Directeur

Om een effectieve Financieel Directeur te zijn, is een combinatie van opleiding, ervaring en specifieke competenties vereist.

Opleiding

De Financieel Directeur van een groep heeft over het algemeen een masterdiploma van een bedrijfseconomische hogeschool of een universitaire graad. Vaak zijn hier aanvullende kwalificaties op technisch-boekhoudkundig en financieel gebied aan toegevoegd. In grote groepen wordt deze functie meestal bereikt na het vervullen van diverse andere functies, zoals financial controller van dochtermaatschappijen of managementcontroller. Soms worden ook functies als directeur interne audit of directeur boekhouding als opstap gebruikt. Bij beursgenoteerde ondernemingen hebben financieel directeuren vaak ervaring opgedaan bij een zakenbank of een accountantskantoor van het type Big4.

Competenties

Naast technische competenties op financieel gebied, moet een Financieel Directeur in staat zijn goede relaties op te bouwen en te onderhouden. Een goed oog voor de economische activiteit van de onderneming en een visie op lange termijn zijn essentieel. De functie vereist ook sterke leidinggevende capaciteiten, omdat de CFO vaak een team aanstuurt en verantwoordelijk is voor de kwaliteit van het werk. Een perfectionistische instelling, waarbij gestreefd wordt naar het leveren van perfect werk, is eveneens belangrijk. Snel inzicht in functioneren van teams en individuen is noodzakelijk, evenals het vermogen om de juiste mensen aan te nemen met potentie.

Gewoonten van de meest effectieve CFO's

Carrière en Salarisontwikkeling

De functie van Financieel Directeur wordt over het algemeen beschouwd als een van de hoogste posities binnen de financiële afdeling van een bedrijf. Er is dus niet direct sprake van doorgroeien naar een hogere functie binnen dat specifieke domein, tenzij de omvang van het bedrijf en de verantwoordelijkheden toenemen.

Salaris

Afhankelijk van ervaring kunnen CFO's salarissen verdienen tussen de € 130.000 en € 300.000. Binnen het midden- en kleinbedrijf (mkb) is de CFO meestal naast directeur ook grootaandeelhouder (DGA). In 2023 was het salaris in deze rol minimaal € 51.000, of het salaris van de meestverdienende medewerker. Daarnaast ontvangt de financieel directeur soms een winstuitkering.

De Rol van Hoofd Financiële Administratie

Naast de rol van Financieel Directeur, is er ook de functie van Hoofd Financiële Administratie of Financieel Manager. Deze professionals zijn verantwoordelijk voor de volledige financiële- en salarisadministratie, of een deel daarvan.

Wat doet een Hoofd Administratie?

Het hoofd administratie zorgt ervoor dat alle administratieve processen efficiënt verlopen. Een goede administratie biedt het management inzicht in de financiële positie van het bedrijf, zorgt voor tijdige betaling van salarissen en facturen, en voldoet aan de eisen van de belastingdienst en eventuele toezichthouders. De taken omvatten:

  • Verantwoordelijkheid voor de financiële administratie (crediteuren-, debiteuren- en salarisadministratie, grootboek).
  • Zorgen voor een optimale inrichting van de administratie en de administratieve processen.
  • Leidinggeven aan medewerkers van de administratieve afdeling.
  • Zorgen voor onderlinge afstemming tussen de diverse deeladministraties aan het einde van een verslagperiode.
  • Helpen bij of zelfstandig verzorgen van maand-, kwartaal- en jaarverslagen.
  • Adviseren van de controller of bedrijfsleiding bij financieel-administratieve vragen en problemen.

Competenties van een Hoofd Administratie

Een hoofd administratie is een administratief specialist met leidinggevende capaciteiten. Deze functie vereist een hoge mate van zelfstandigheid, een uitstekend gevoel voor cijfers, en een goed ontwikkeld analytisch denkvermogen. Inzicht in de betekenis van cijfers en het inschatten van hun betrouwbaarheid zijn cruciaal. Kennis van diverse computerprogramma's en boekhoudsystemen is noodzakelijk. Daarnaast zijn tact en mensenkennis vereist voor het leidinggeven aan administratief medewerkers en boekhouders. Het hoofd administratie is tevens het aanspreekpunt voor de financiële leiding en onderhoudt relaties met externe partijen zoals de belastingdienst, klanten en leveranciers.

Voorbeeld van een maandafsluiting document

Carrière als Hoofd Administratie

Als hoofd administratie kan men carrière maken in een algemene, leidinggevende richting (bijvoorbeeld door het leiden van grotere administraties) of in een financieel-adviserende richting (door het opstellen en analyseren van managementrapportages). Ontwikkeling tot controller of financieel directeur is mogelijk.

Functietitels

Andere functietitels die gerelateerd zijn aan hoofd administratie zijn: Hoofd verslaglegging, hoofd financiële administratie, hoofd accounting & control, hoofd finance, hoofd salarisadministratie. Het is goed om te weten dat de functie van hoofd administratie soms ook controller heet; deze functies kunnen elkaar gedeeltelijk overlappen.

tags: #hgjb #hoofd #financieen