De brancheorganisatie voor de tabaksdetailhandel NSO en aangesloten samenwerkingsverbanden van zelfstandige ondernemers maken zich „grote zorgen” over de positie van ruim 1500 ondernemers en zelfs over de cohesie in de wijken.
Binnen de detailhandel met tabaksproducten staat een uitstal- en reclameverbod op de agenda, met uitzondering van een handvol ‘superspeciaalzaken’. Dit bedreigt het bestaansrecht van tabakswinkeliers en tast de sociale cohesie in de wijk en de buurtfunctie van deze winkels aan. De buurtbewoners worden hierdoor direct getroffen.
Aanpak huiselijk geweld: preventie en duurzame veiligheid
Bij de aanpak van huiselijk geweld zou ook oog moeten zijn voor preventie en „duurzame veiligheid”. Dit stelt Saskia Daru, projectleider sociale veiligheid, huiselijk en seksueel geweld bij kennisinstituut Movisie, in reactie op een maatregelenpakket dat door een meerderheid van de Tweede Kamer wordt gesteund.
In het plan van D66, NSC, VVD en GroenLinks-PvdA zijn zeventien verbetervoorstellen opgenomen om geweld tegen vrouwen aan te pakken. Zo zou er een meldplicht moeten komen bij een vermoeden van huiselijk geweld en moet het mogelijk worden voor slachtoffers en hun familieleden om informatie op te vragen over het verleden van een (ex-)partner met geweld.
Daru is blij met het initiatief, „want we krijgen het nog steeds niet voor elkaar om het aantal slachtoffers omlaag te krijgen”. Wel mist ze plannen om deze problematiek in een eerder stadium aan te pakken. „Preventie is een ondergeschoven kindje, terwijl huiselijk geweld ook te maken heeft met maatschappelijke normen over gender en geweld die in een samenleving heersen. Bovendien zijn stress en problemen op andere vlakken in iemands leven, zoals het verlies van een huis, een voedingsbodem van geweld.”
Volgens Daru is het belangrijk dat zowel slachtoffers als daders ergens hun verhaal kunnen doen en meteen hulp kunnen krijgen. „Hulp zit hem dan niet alleen in een meldplicht of een ouderschapscursus, maar in het voeren van een gesprek en het wegnemen van risico’s en kwetsbaarheden, zoals middelengebruik of een trauma. Op die manier kunnen mensen hun situatie veranderen.”
Een meldplicht is daarom niet de oplossing, denkt ze. In verschillende andere landen wordt dat al toegepast en blijkt het op korte termijn voor veiligheid te zorgen, maar is het geen duurzame oplossing.
Preventie binnen kerkelijk Nederland
Meldpunten en klachtencommissies in kerkelijk Nederland zien regelmatig ernstige gevallen van grensoverschrijdend gedrag die slachtoffers vaak levenslang raken. Steeds meer gemeenten bieden onafhankelijke vertrouwenspersonen aan, maar volgens een recent RD-onderzoek onder 248 kerkenraden binnen de gereformeerde gezindte ontbreekt bij sommige besturen nog het besef dat preventie prioriteit moet zijn.
Sommige kerkenraden concluderen dat er „geen signalen” zijn of dat protocollen overbodig zijn omdat men elkaar goed kent; meldpunten tonen echter dat daders vaak geraffineerd te werk gaan en misstanden jaren ongemerkt kunnen blijven.
De discussie over het verplichten van een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) illustreert de verdeeldheid: een VOG is geen waterdichte garantie, maar kan wèl voorkomen dat iemand met een antecedentenlijst in vertrouwensfuncties terechtkomt. Evenmin is sociale veiligheid verzekerd door louter het afvinken van gedragscodes, protocollen of VOG’s.
Meldpunten benadrukken dat regels moeten samengaan met open gesprekken over veiligheid, toezicht, training en een cultuur die melding en bespreekbaarheid van zorgen stimuleert.
Kernboodschap: kerkenraden moeten actief voorkomen en niet wachten op signalen; een mix van procedures, screening, ondersteuning van meldpunten en aandacht voor de gemeentecultuur is noodzakelijk om misbruik te voorkomen en slachtoffers te beschermen.
HIV-preventie: investeren voor de toekomst
De organisatie reageert op de jaarlijkse cijfers van de Stichting hiv monitoring van ziekenhuis Amsterdam UMC. Het aantal hiv-diagnoses is tussen 2008 en 2020 sterk gedaald, maar dat stagneert de laatste jaren. De stichting vreest dat dit in de komende jaren omslaat en dat het aantal gevallen dan weer stijgt.
Directeur Mark Vermeulen van Aidsfonds - Soa Aids Nederland deelt die zorgen. „Als we nu niet investeren in preventie, zoals het toegankelijker maken van de hiv-preventiepil PrEP, gaat het aantal diagnoses waarschijnlijk stijgen. Dit betekent meer mensen met hiv en hogere zorgkosten voor de maatschappij”, zegt hij in een verklaring.
Volgens het fonds neemt niet iedereen die een verhoogde kans op hiv heeft de preventiepillen. Dat schrijft het toe aan langere wachtlijsten en hoge kosten, maar ook aan onvoldoende voorlichting.
Vermeulen wil ook dat kwetsbare mensen beter worden voorgelicht over de manieren waarop ze hiv zouden kunnen oplopen, want sommige mensen onderschatten volgens hem het risico. Ook moeten soa-testen beter beschikbaar komen, vindt hij.
Het Nationaal Preventieakkoord: ambitieuze doelen
Het overheidsplan om Nederlanders gezonder te krijgen schiet tekort, blijkt uit onderzoek van het RIVM. Zwaardere maatregelen zijn nodig, vinden gezondheidsexperts.
Radicaal minder Nederlanders met overgewicht, minder rokers en minder problematisch alcoholgebruik in het jaar 2040. Dat is het doel van het Nationaal Preventieakkoord, dat de overheid in 2018 sloot met maar liefst zeventig maatschappelijke organisaties. De doelen moeten bereikt worden met een pakket aan maatregelen zoals minder verkooppunten voor tabak, een frisdrankbelasting en afspraken met voedselfabrikanten over gezondere producten.
Vertraging in onderhandelingen Nationaal Preventieakkoord
De onderhandelingen van overheid en samenleving over afspraken om ongezond gedrag terug te dringen, duren langer dan verwacht. Om het zogeheten Nationaal Preventieakkoord te sluiten, zijn een paar weken extra nodig, schrijft staatssecretaris Paul Blokhuis (Volksgezondheid) aan de Tweede Kamer. Hij verwacht niet meer deze, maar pas volgende maand klaar te zijn.
De staatssecretaris overlegt met een vijftigtal bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden over het tegengaan van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Aan tafel zitten onder andere bedrijven, zorgaanbieders, patiëntenorganisaties en sportverenigingen. Eerder lekte al uit dat de onderhandelaars suikervrije frisdranken en bronwater goedkoper willen maken en stuntprijzen voor drank aan banden willen leggen.
Blokhuis verzekert dat er „hard wordt gewerkt”, maar dat er meer tijd nodig is.
Dementie: preventie als sleutel tot een gezondere toekomst
Naar schatting zijn er ruim 290.000 mensen met dementie in Nederland. Door de vergrijzing zal de ziektelast (het verlies van gezondheid in de bevolking) door dementie alleen maar toenemen. Dit gaat hand in hand met een verdere stijging van de zorgkosten. De minister van Volksgezondheid heeft de Gezondheidsraad daarom om advies gevraagd hoe hier een rem op kan worden gezet.
De raad onderzocht twee routes waarop de ziektelast door dementie mogelijk wordt verminderd: de inzet van methoden voor vroegdiagnostiek, zoals een bloedtest, en preventie. De eerste route, vroegdiagnostiek, is met de kennis van nu geen effectieve benadering, oordeelt de Gezondheidsraad.
Geen effectieve medicatie
„Op basis van de literatuur concluderen we dat het met vroegdiagnostiek niet goed mogelijk is om te voorspellen of iemand uiteindelijk dementie zal ontwikkelen”, legt voorzitter Karien Stronks uit tijdens een persbijeenkomst. Diagnostische tests worden in specialistische centra wel succesvol ingezet, maar daarbuiten -bijvoorbeeld bij de huisarts- zijn ze volgens Stronks nog niet zinvol. „Daarbij speelt mee dat er op dit moment geen effectieve medicatie is. Dus al krijgt iemand te horen dat hij of zij waarschijnlijk dementie zal ontwikkelen, dan is er nog geen medicatie beschikbaar om die cognitieve achteruitgang te remmen.”
Op dit moment liggen twee medicijnen die het ziekteproces bij alzheimer remmen, lecanemab en donanemab, ter beoordeling bij het Zorginstituut. Gelet op de bescheiden effecten, de bijwerkingen en de hoge kosten van de middelen is het echter de vraag of ze groen licht krijgen.
Ernstig overgewicht
In plaats daarvan kan beter worden ingezet op het voorkomen van dementie, meent de Gezondheidsraad. In het rapport verwijst de raad naar de Lancet Commissie, een groep toonaangevende wetenschappers die veertien risicofactoren voor dementie identificeerden. „Zet daar sterker op in dan nu gebeurt”, adviseert Stronks. „We zien nu bijvoorbeeld dat het aantal mensen met ernstig overgewicht, een van die risicofactoren, toeneemt.”
Een andere belangrijke risicofactor voor dementie is een hoge bloeddruk. Hoe dit aangepakt kan worden? „Aan de ene kant via een behandeling, dus door mensen met een hoge bloeddruk op te sporen en ze medicatie te geven”, zegt Stronks.
Uitgetekend bekroonde documentaire over dementie
tags: #reformatorisch #dagblad #preventieakkoord