Op aarde zijn miljarden mensen met een ziel die nog nooit van Christus hebben gehoord. Uit Gods Woord blijkt dat de Heere alle volken op deze aarde in het oog heeft. Zolang er nog onbereikte volken zijn, is Gods belofte aan Abram niet voltooid.
Hoe het Evangelie onbereikte volken bereikt
Hoe zal het Evangelie bij onbereikte volken komen? Onze eigen geschiedenis laat zien hoe dat kan gaan. Volgens de overlevering is Sint Servaas de eerste bisschop in de Lage Landen. In de vierde eeuw trekt hij naar de omgeving van Maastricht. Op zijn komst volgt de kerstening van het huidige Limburg. Verder dan de Rijn komt het echter niet. De oorzaak? De rivier vormt de bovengrens van het Romeinse Rijk.
In de zevende eeuw stuurt paus Gregorius de Grote een groep monniken naar het huidige Groot-Brittannië. Het Evangelie doet kracht; nieuwe zendelingen gaan vanuit Engeland en Ierland op pad. In het jaar 690 komt Willibrord aan land bij Katwijk aan Zee. Vanuit Utrecht doet hij met zijn elf helpers zendingswerk ten noorden van de Rijn. Ze werken op een steenworp afstand van het gebied dat al eeuwen gekerstend is. Aan het einde van de achtste eeuw is de kerstening van de Friezen ook een feit. Vier eeuwen na de komst van Sint Servaas in Limburg is Noord-Nederland bereikt.
Voorbereidingen onder volken
In de geschiedenis van ZGG blijkt dat de komst van het Evangelie soms al is voorbereid onder een bepaald volk. In 1963 kwam ds. G. Kuijt terecht bij het Yali-volk in het toenmalige Irian Jaya. Zonder dat iemand in Nederland het wist, leefden de Yali’s al in de verwachting dat iemand met de waarheid naar hen toe zou komen. Een vergelijkbare situatie deed zich voor onder de Mogofin in Guinee. Een vooraanstaande imam had over een blanke familie gedroomd. Toen hij zendeling Johan Commelin ontmoette, wist hij dat die naar Garama moest komen. Ook in Albanië viel zendingswerk in 1994 in vruchtbare aarde. Flessenpost uit Griekenland had tijdens de communistische periode de weg voor het Evangelie gebaand.
Het Evangelie kan onbereikten dus via wonderlijke wegen bereiken. Boven dat alles staat Gods leiding. Dat heeft de Dordtse Synode in 1618-1619 ook geconstateerd. De openbaring van het Evangelie gaat naar Gods welbehagen.
Situatie op Papoea en de Dordtse Vaderen
De situatie op Papoea laat zien hoe dat in de praktijk kan uitpakken. Omstreeks 1880 bereikten zendelingen de kust van hun eiland. Pas tientallen jaren later kwam door het werk van ZGG het Evangelie ook bij de Yali, Mek en Una-stam. De Dordtse vaderen vonden de praktijk misschien net zo moeilijk als de zusterkerk op Papoea en als wij in Nederland.
Uitdagingen voor zending
De stippen op de kaart van onbereikte volken zijn allemaal even groot. Dat wil niet zeggen dat die volken gelijk van grootte zijn. De ene stip gaat over duizenden mensen; de andere over miljoenen. Voor veel stippen is een reden aan te wijzen:
- De internetmogelijkheden zijn beperkt, waardoor online toegang tot het christendom is afgesloten.
- Het is moeilijk of zelfs verboden om van godsdienst te veranderen.
- De overheid verbiedt evangelisatie-activiteiten.
- Onder verschillende onbereikte volken is sprake van verdrukking en vervolging van christenen.
- Er zijn landen waar grote onveiligheid tot een negatief reisadvies voor buitenlanders leidt.
En toch blijft staan dat God alle volken op de aarde in het oog heeft. Johannes heeft uit alle volken, natiën en talen mensen zien staan voor de troon van het Lam. Onder welke volken is de Heere nu bezig de komst van het Evangelie voor te bereiden? Deze gedachte mag het deputaatschap, maar ook ieder persoonlijk, op de knieën brengen voor de zoektocht naar een nieuw zendingsveld.
Predikantentekort in Nederland en nieuwe initiatieven
De voorzitter van de classis Friesland, ds. Gerda Keijzer, sprak van een predikantencrisis. Er zijn nauwelijks dominees binnen de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) die naar de randprovincies in Noord-Nederland willen komen. Daar ontstaat een tekort aan dominees. Vooral in Friesland is het een nijpend probleem. Ook de preekregelaars gaan zware tijden tegemoet. Ds. Keijzer is erg pessimistisch. Maar houdt ze wel rekening met het enthousiasme in de plaatselijke gemeenten? Met de weg die de Heere wil gaan met Zijn kerk?
De bekering van Lydia als bevestiging voor Paulus
We moeten altijd in kansen denken. Zo ervaart Paulus het, als hij het niet meer ziet zitten. ’s Nachts krijgt hij een visioen. Een man wenkt hem. „Kom over naar Macedonië, help ons!” Paulus weet nu hoe hij zijn zendingsreis moet voortzetten. We lezen het in Handelingen 16:6-15. Nog maar net onderweg ontmoet hij Lydia. Ze wordt gedoopt met haar hele gezin. Wat een geweldige bevestiging voor Paulus. En: die eerste bekeerling in Europa die hij ontmoet, is een vrouw.
Preeklezer en evangelist als alternatieven
Gelukkig zien we bij veel gemeenten in Friesland dat ze nieuwe initiatieven oppakken. Een dominee gaf de tip dat het ook best kan dat de preeklezer weer in ere komt. „Wanneer ze misschien eerst wat aan logopedie doen.” Het tekort aan dominees levert nieuwe visioenen op. Het is misschien voor de classis een goed idee om de eisen aan de pastoraal werkers niet te hoog te stellen; de classis heeft hierin een grote verantwoordelijkheid. Het Evangelie moet zonder tegenwerking zijn weg kunnen vinden.
We zien ook vaker evangelisten op de preeklijsten staan. Vanuit meer bevindelijke kerken en pinkstergemeenten wordt er een blijde boodschap voor de zondige mens -de redding door Christus- verkondigd, vol overgave aan de Heilige Geest. Ze spreken in eenvoudige, duidelijke taal die goed bij de mensen aansluit. Ze doen een oproep tot berouw en vernieuwing van het bestaan. Het zijn lang niet altijd voorgangers uit de PKN. Het kan het ook gebeuren dat een student van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) voorgaat. Of een bekwame preekheer die de Bijbel nauwlettend heeft bestudeerd en uitlegt op de kansel.
Samenwerking over kerkelijke grenzen heen
Een tijd waarin er een domineestekort is, noopt ertoe over de kerkelijke grenzen heen te kijken. Dit zal de classisvoorzitter vast aanspreken. Ze riep in het Friesch Dagblad (11-1-2025) op tot samenwerking tussen kerken en gemeenten, zodat de geestelijke samenhang versterkt kan worden.
Kunstmatige Intelligentie in de prediking
In het ND (27-11-2025) werd het gebruiken van AI, kunstmatige intelligentie, door predikanten aan de orde gesteld. Een gemeentelid had „veel aan de preek gehad”, vertelde hij de dominee. Hij moest eens weten, dacht deze. De preek was namelijk „geheel” samengesteld met behulp van AI. Dat is natuurlijk een gouden tip voor de preeklezer, als de dominee onverwacht de preekdienst moet afzeggen.
Nieuwe kansen door het Evangelie
Een groot domineestekort... We bidden dat de Heilige Geest het tekort gebruikt om gemeenten nieuwe wegen te laten zoeken. Zo krijgt de boodschap uit 1 Korinthe 12 vorm: „Samen bent u namelijk het lichaam van Christus, en ieder afzonderlijk Zijn leden. Ten eerste apostelen, ten tweede profeten, ten derde leraars, vervolgens krachten, daarna genadegaven van genezingen, vormen van hulpverlening, bestuurlijke gaven, allerlei talen.”
Zou voor de Heere iets onmogelijk zijn in Zijn kerkelijke gemeenten, zelfs wanneer dominees ontbreken? Ja, nieuwe kansen worden geboden, visioenen breken door. Aan God de ere.
De boodschap van de Heilige Geest aan de kerk | David Maasbach
Praktijkcentrum en kerkelijke vernieuwing
De auteur is lid van de gereformeerde kerk c.a. In de GKv Nieuwleusen is een klankbordgroep rond de eredienst ontstaan, die zich ook bezighoudt met de preekvoorziening. En wat andere kerken misschien niet hardop zeggen maar wel doen, schrijven zij op. Zij zoeken gastpredikanten die passen bij de gemeente. De GKv Nieuwleusen is een relatief jonge gemeente, met een gemiddelde leeftijd van rond de dertig, en wil graag dat de erediensten een bijdrage leveren aan de geestelijke vorming van jong en oud.
Het Praktijkcentrum (GKv) ondersteunt en begeleidt kerken bij het gemeente-zijn in een geseculariseerde cultuur.
De wereld werd groter: Renaissance en Reformatie
De wereld werd groter tegen het eind van de middeleeuwen. De wereld werd groter tegen het eind van de middeleeuwen. hun geestelijke horizon. lezen en schrijven, vooral in de steden. boeken binnen het bereik van een breder publiek. gaan lezen. Ook Waterland onderhield veel contacten over zee. de Oostzee in de eerste plaats. ook toe, dat meer mensen leerden lezen en schrijven. beetje koopman moest dat natuurlijk kunnen. aantal leken de lees- en schrijfkunst machtig. schoolmeester was. de Universiteit van Leuven. deed tevens de vraag naar boeken toenemen. van een boek veroorloven. waren ze namelijk peperduur. geschriften populair. gaan, maar ook om preken. Galilea Minor.
Van enorme betekenis was de uitvinding van de boekdrukkunst. mensen betaalbaar werden. het bereik van een breder publiek. geschriften lezen. Thomas a Kempis. afkomstige wijsgeer Desiderius Erasmus. afweken van wat de gevestigde katholieke kerk leerde. Luther uit Duitsland, de uit Friesland afkomstige Menno Simonsz. Christenheid, bekend als de reformatie. veel aanhang. aanhangers van de doopsgezinde leer van Menno Simonsz. in sommige gevallen tot de brandstapel veroordeeld. de Monnickendamse Wendelmoet Claesdochter.
Aftrek, met name geschriften uit de klassieke oudheid. belangstelling voor de oude Grieken en Romeinen groeide enorm. is de tijd van de renaissance (letterlijk wedergeboorte). schoonheidsidealen in bv. beeldhouwkunst en architectuur. in 1585 een Latijnse school.
Spanningen binnen de Christelijk Gereformeerde Kerken
Als CGK’er gaat me de situatie van de kerk me aan het hart. Uw idee van een A en B-gedeelte (een progressieve en een orthodoxe stroming waarbij dan sprake is van 2 richtingen die apart vergaderen onder een overkoepelende synode, red.) leek me haalbaar, maar dat bleek helaas niet het geval. "Wat als er drie richtingen in de CGK zouden worden geopperd? Wat als er drie richtingen zouden worden geopperd? Ik behoor zelf tot een middengemeente. Niet persé faliekant tégen bepaalde besluiten, maar wel vóór het houden aan afspraken, want spelregels zijn leidend, anders wordt het los zand. Misschien is mijn ABC-gedachte wat simpel, maar zou het kúnnen om zo toch bij elkaar te blijven? Wellicht wordt het daarmee wat minder zwart-wit en ontstaat er meer mildheid in plaats van oordeel? Een vraag voor ds. A. A.
Kerkrecht en kerkverband
Dank voor je vraag en het doet me goed dat de zorgelijke ontwikkelingen binnen ons kerkverband je aan het hart gaan. Kerkrecht is niet het meest eenvoudige onderdeel van het kerkelijke leven. Het is hierbij ook van belang om de zaken goed te definiëren. Als het gaat over de Kerk, dan gaat het om het lichaam van Christus en dat lichaam van Christus komt met name ’s zondags bijeen rondom de prediking en de sacramenten in diensten die onder toezicht staan van de ambten. Daarnaast bestaat het kerkverband. Gemeenten sluiten zich vrijwillige bij een kerkverband aan, om elkaar te steunen in het zichtbaar zijn van het lichaam van Christus.
Nu zijn er spanningen ontstaan, niet in de Kerk, maar binnen het kerkverband, omdat gemeenten zich niet houden aan de gemaakte afspraken namelijk dat we ons als gemeenten zullen houden aan Synodale besluiten. Nu kan een deel van de gemeenten niet verder met elkaar binnen het kerkverband wanneer andere gemeenten -ondanks vele oproepen en vermaningen -volharden in het ontrouw zijn aan de gegeven belofte (onder meer door het bevestigen van vrouwen in het ambt). Die ontrouw wordt door de Synode aan de hand van het rapport “Kerk-zijn” bestempeld als zonde. Daarom kan het zo niet verder.
Voorstel voor twee kerkverbanden
Dat is de rede, onder meer door mij voorgesteld, om twee afzonderlijke kerkverbanden te laten voortbestaan onder de naam van Christelijk Gereformeerd A (met gemeenten die zich willen houden aan de synodeafspraken en dus klassiek gereformeerd blijven) en Christelijk Gereformeerd B (die zaken gedogen en elkaar vrij laten). Deze kerkverbanden kunnen geheel zelfstandig zijn, maar weten zich wel samen verantwoordelijk voor zaken als de emerituskas, de universiteit en het kerkelijk bureau. Voor middengemeenten is de keuze helder: willen wij blijven wat wij tot nu toe zijn, klassiek christelijk gereformeerd (Presbyteriaal-synodaal) of willen wij nieuwe wegen inslaan waar gemeenten zich niet meer behoeven te houden aan synodeafspraken (het zogenaamde congregationalistisch kerkmodel). Een tussenweg is daar niet bij mogelijk.
tags: #reformatorisch #nieuwe #wegen