De oproep tot een humaan asielbeleid, mede-geïnitieerd door Wim en Lia Vrij, heeft een overweldigende steun ontvangen van meer dan duizend voorgangers en religieuze leiders. Jan de Beer, een gereformeerde jurist uit Zwolle, ervaart deze massale steun als een grote zegen. Hij deelt een ontroerende reactie die hij ontving: "Al enige tijd had ik gehoord van het initiatief, en ik heb overlegd en geaarzeld. In het licht van alles wat gebeurt wil ik u meedelen, dat ik graag als ondertekenaar van de oproep tot een humaan asielbeleid word opgenomen."
De Beer benadrukt hoe de huidige situatie ongekend is en hoe ongebruikelijk het is dat voorgangers zich op deze manier uitspreken. Hij waardeert het enorme vertrouwen dat blijkt uit de 1.013 ondertekeningen.
Brede Steun vanuit Diverse Geloofsgemeenschappen
Wat de jurist bijzonder waardeert, is de brede steun die de oproep geniet. "Ik denk dat mensen uit echt alle geloofsgemeenschappen hebben ondertekend," stelt hij. "Niet alleen uit tientallen verschillende christelijke gemeenschappen, maar ook boeddhisten, imams, rabbijnen en soefi’s hebben de oproep ondertekend." Dit onderstreept voor hem hoe ver de keuzes van de regering afstaan van de universele geestelijke waarheden die alle religies ons leren en die door de geschiedenis heen zo belangrijk zijn geweest.
Historische Context: Vrouwen aan de Vroege Televisie-Helm
Een ander prominent thema dat naar voren komt in de verstrekte tekst, is de rol van vrouwen in de beginjaren van de Nederlandse televisie. Met name de functies van scriptgirl, regie-assistent en later regisseur worden belicht aan de hand van verschillende pioniers.
Mieke Sybesma: Pionier en Eerste Vrouwelijke Regisseur
Mieke Sybesma wordt geïdentificeerd als een van de eerste scriptgirls en de eerste vrouw die de overstap maakte naar regie, waarmee ze de eerste vrouwelijke regisseur bij de Nederlandse televisie werd. Haar carrière begon in 1949 bij de AVRO radio als typiste. Ze groeide door tot secretaresse en maakte op 21 april 1956 haar regiedebuut met een kinderprogramma. Sybesma bedacht ook het terugkerende item "Op bezoek bij Stampertje".
In een interview met het tijdschrift Beatrijs (28-07-1956) gaf ze aan dat haar werk als scriptgirl niet per se een goede voorbereiding was op regie, behalve in haar eigen geval, aangezien ze vanaf het begin betrokken was en meegroeide met het medium. Ze was veelzijdig, werkte als scriptgirl bij dramaproducties en verkiezingsuitslagen, en deed in 1957 de montage voor de productie "Retour Den Haag".
Eind 1958, met de invoering van de functie van continuity regisseur, werd Sybesma een van de vier vaste regisseurs en de enige vrouw in deze rol. Ze bewerkte en maakte in 1959 een Amerikaanse show van Perry Como klaar voor uitzending en werd in 1960 drie weken gestationeerd in Brussel om de Eurovisie-uitzendingen van de Olympische Spelen in Rome te regelen. In de zomer van 1961 kondigde ze haar ontslag aan bij de AVRO en werd later, als mevrouw Van Larebeke, werkzaam bij de Belgische radio en televisie.
Coby Schuuring: Langst Dienende Regie- en Productieassistent
Coby Schuuring kwam in 1954 bij de AVRO als typiste en groeide uit tot manusje-van-alles bij de televisie-sectie. Zij bleef de langst dienende regie- en productieassistent van alle scriptgirls die in de jaren vijftig begonnen, en was in 1964, op 26-jarige leeftijd, de oudste en langst zittende scriptgirl.
In een interview met De Volkskrant (16-05-1964) beschreef ze haar rol als het "geheugen van de regisseur" en het belang van het aanvoelen wat de regisseur vergat. Ze merkte op hoe de snelle groei van de televisie rond 1960 de werkzaamheden veranderde, met minder nadruk op het zelf organiseren van repetities en het huren van zalen.
Lucile de Mul: Van Continuity Regisseur tot Amusementsprogramma's
Lucile de Mul begon in 1958 op 21-jarige leeftijd en assisteerde Jef de Groot bij zijn amusementsprogramma's. Haar taken omvatten deelname aan besprekingen, maken van aantekeningen, opstellen van contracten met acteurs en het regelen van hotels voor buitenlandse artiesten.
Na het vertrek van Mieke Sybesma volgde De Mul haar in 1961 op als continuity regisseur. Ze was betrokken bij de marathon-uitzending "Open het dorp" in 1962 en had enkele opmerkelijke incidenten, waaronder het te laat doorschakelen van de beeldverbinding na een omroepbeurt en het voortijdig stoppen van de actualiteitenrubriek "Televizier".
In 1964 nam ze de regie van de AVRO-amusementsprogramma's over van Nan Wamelink, met haar debuut in het programma "Metronoom". Ze regisseerde diverse shows, quizzen en amusementsprogramma's. Een verslaggever van de Nieuwe Haarlemse courant (27-3-1965) merkte op hoe haar leidinggevende rol, ondanks de aanwezigheid van veel mannen, soepel verliep.
De Mul regisseerde ook het programma ter ere van de tweemiljoenste televisiebezitter (11-8-1965) en een serie Ronnie Tober shows. In 1968 verruilde ze de televisie voor een leven als huisvrouw na haar aankondiging te trouwen met een arts, hoewel ze aangaf open te staan voor freelance regiewerk indien haar huishouden dit toeliet.
Nan Wamelink: Reiziger, Regisseur en Scenarioschrijver
Nan Wamelink begon eind jaren vijftig als scriptgirl bij de AVRO tv-sectie en maakte al snel de overstap naar regie. Vanaf 1963 verving ze Fred Oster voor de AVRO actualiteitenrubriek en werkte ze incidenteel mee aan "Televizier".
In 1964 verliet ze de AVRO voor een jaarlange reis naar India, waarover ze reisreportages schreef voor damesweekblad EVA. Terug in Nederland werkte ze als freelance regisseur en scenarioschrijver (onder de naam Nan de Vries-Wamelink), maakte reportages voor de NTS en de AVRO-rubriek "Welwaardigheden".
In 1972 regisseerde ze voor de KRO de kinderserie "Nogal Wiedus" en maakte ze naam met de populaire tv-serie "Peppi en Kokki". Ze bleef voor diverse AVRO-programma's regisseren en had in 1982 veel succes met de NCRV-jeugdserie "De familie Knots". Naast haar regiewerk was ze docent en cursusleider bij de Radio Nederland Wereldomroep.
Korte Carrières en Huwelijken: Pieta Witvoet en Cora van Raalte
Pieta Witvoet kwam eind jaren vijftig bij de AVRO tv-sectie werken en trouwde op 9 december 1959 met haar AVRO-collega Wim van den Brakel. Witvoet werd regie-assistente genoemd en Van den Brakel productie-assistent. Na haar huwelijk verdween Pieta Witvoet uit de tv-wereld.
Ook scriptgirl Cora van Raalte kende een korte carrière bij de televisie en kwam alleen in de publiciteit vanwege haar huwelijk op 28-6-1961 met regisseur Walter van der Kamp. Ze werkte in augustus 1959 voor het eerst samen met Van der Kamp bij het tv-spel "De Huzaren".
Yvonne Hermans, Tineke Roeffen en Lia Oomen: Vroege Scriptgirls bij de KRO
De KRO-sectie werd rond 1954 versterkt met Yvonne Hermans, gevolgd door Tineke Roeffen en Lia Oomen. Yvonne Hermans solliciteerde oorspronkelijk als elektromonteur, maar kwam via een omweg bij de televisie terecht. Samen met Wim Bary bedacht en maakte ze vanaf 1956 jeugdprogramma "Testplaat". Hoewel ze een bekende regisseur werd, was Mieke Sybesma haar voorgegaan als eerste vrouwelijke regisseur.
Tineke Roeffen startte bij de KRO radio en versterkte vanaf circa 1954 de tv-sectie als eerste scriptgirl. Ze begon met regisseren en op 20-1-1957 regisseerde ze voor het eerst een avondprogramma ter vervanging van een zieke collega. Na haar huwelijk in juni 1958 werd haar vertrek als enige vrouwelijke regisseur betreurd, maar ze keerde in 1959 terug als freelance-regisseur.
Lia Oomen was vermoedelijk de tweede scriptgirl bij de KRO. Na een jaar in Frankrijk te hebben gewoond, kwam ze bij de KRO in dienst als stenotypiste. Ze reageerde zelf op een vacature en begon met een half jaar proeftijd als regie-assistente bij de kinderprogramma's. In 1959 was zij de langst zittende van vier scriptgirls bij de KRO.
Mieke Meuwissen: Van VVV-informatrice tot Televisie
In 1958 kwam Mieke Meuwissen bij de KRO tv-sectie. Ze werkte eerder als informatrice bij de VVV in Den Bosch en vervulde de rol van 'Zoete Lieve Gerritje'. Fred Bredschneider en Jos van der Valk van de KRO actualiteitenrubriek benaderden haar voor informatie over opnamelocaties.
Herdenkingen en Afscheidsdiensten
De tekst bevat ook diverse rouwadvertenties en herdenkingen van overleden personen, voornamelijk uit de religieuze gemeenschap.
Gerda Heins-van der Meer (1948-2023)
Gerda Heins-van der Meer overleed op 19 augustus 2023 na een verblijf in een hospice. Ze groeide op in Diemen en verhuisde later naar Kortenhoef, waar zij en haar man een winkel begonnen. Ze werd begraven op de begraafplaats achter de kerk aan de Kortenhoefsedijk.
Ds. Alice (Alida Wilhelmina)
Ds. Alice werd geboren op 26 april 1955 in Gouda. Na een scheiding en een tweede huwelijk genoot ze van fietstochten door Europa. Haar laatste fietstocht was op 10 juni, waarna ze na een afscheidsdienst werd begeleid naar Berestein.
Adrianus Steenhuisen (1932-2023)
Adrianus Steenhuisen overleed op 21 februari 2023 op 91-jarige leeftijd. Hij verhuisde op jonge leeftijd naar 's-Graveland en vond nieuw geluk bij Annie van Arkel. Steenhuisen was schilder, timmerman, ontwierp decors bij de NTS en zong als lage bas bij Chr. Hij werd begraven vanuit de kerk op 15 juli.
Marieke de Jong (echtgenote van Johannes de Jong)
Marieke, echtgenote van ds. Johannes de Jong, werd herdacht in een dienst waarin werd stilgestaan bij Psalm 139. Ze werd omschreven als iemand die "het licht opzoeken, het zware lichter maken". Haar kinderen en kleinkinderen blijven achter.
Ds. Johannes de Jong (1943-2023)
Ds. Johannes de Jong werd geboren op 2 november 1943. Hij en zijn vrouw Marieke vierden dit voorjaar hun 55-jarig huwelijksjubileum. Hij werd omschreven als een zachtmoedige, harde werker, timmerman van beroep en liefhebber van de natuur. Hij overleed na een periode van longproblemen.
Ds. Teake (1941-2020)
Ds. Teake werd geboren op 6 augustus 1941 in Leeuwarden. Na zijn studie bouwkunde werkte hij aan een ontwikkelingsproject in Ruanda. Terug in Nederland trouwde hij met Annie en kreeg drie zonen. Hij was actief in de kerk, met name in de commissie van beheer, diaconie en ZWO. Na een lange ziekteperiode overleed hij op 29 december 2020.
Ds. Jannie Lagerweij (1936-2020)
Ds. Jannie Lagerweij, geboren als Jannetje Portengen op 2 september 1936, was de jongste van vijf meisjes. Ze ervoer gelukkige kindertijd, maar ook moeilijke, verdrietige jaren. De ziekte Parkinson speelde haar steeds meer parten. Haar afscheidsdienst vond plaats in de kerk, met inachtneming van de coronabeperkingen.
Hendrika Johanna de Vries (1928-2019)
Hendrika Johanna de Vries, Riek genoemd, overleed op 4 maart 2019 op 90-jarige leeftijd. Ze woonde haar hele leven in Kortenhoef en was muzikaal, net als haar zus Jo. Riek werkte bij de loonadministratie van de Gooi- en Eemlander. Na de ziekte en het overlijden van haar zus, bleef ze graag oude gewoontes vasthouden. Uiteindelijk werd ze opgenomen in Veenstaete.
Gert Leene (echtgenoot van Truus Gilhuis)
Gert Leene, echtgenoot van Truus Gilhuis, overleed op 28 augustus. Het laatste jaar van zijn leven werd gekenmerkt door een hersentumor die zijn taalvaardigheid en mobiliteit aantastte. Hij was ouderling in de gemeente 'de Graankorrel', ging op huisbezoek en luisterde aandachtig. Hij werd herdacht met Genesis 1: "Er zij licht."
Diet Matse (1929-2018)
Delia Alberdina Lankester, Diet Matse genoemd, bereikte de leeftijd van 89 jaar. Na het overlijden van haar man Jan in 2015 kreeg ze een plek in De Antonius Hof, waar ze liefdevol werd verzorgd. Diet werkte in de verzekeringsbranche tot op hoge leeftijd. Haar uitvaartdienst vond plaats op 13 augustus vanuit 'de Graankorrel'.
Ton van de Maas (echtgenoot van Annie)
Ton van de Maas, van Rooms-katholieke huize, kwam via zijn vrouw Annie tot de Gereformeerde Kerk. Zijn leven werd getekend door de geschiedenis van zijn vrouw en de zorg voor hun zoon Edwin, die geboren werd met een meervoudige handicap. Edwin uitte zijn verdriet tijdens de begrafenisdienst.
Ds. Reinier Frans Jacob Beltman (1945-2018)
Ds. Reinier Frans Jacob Beltman overleed op 12 maart 2018 in zijn 73e levensjaar, kort nadat hij terminaal ziek bleek. Na zijn studie geneeskunde koos hij voor theologie en vertrok als zendingspredikant naar Sulawesi. Terug in Nederland werd hij bekend als een geboren pastor die zieken bezocht en stervenden begeleidde. Hij brak graag grenzen en doorbrak vaste gewoontes, wat tot uiting kwam in zijn diensten.
Ds. Lia Davidse
Voorjaar 2013 nam ds. Lia Davidse een beroep naar Rossum aan. Een emeritus predikant werd aangesteld voor bijstand in het pastoraat. Hij werd omschreven als een geboren pastor, trouw, toegewijd en met liefde. Hij verzorgde regelmatig de zondagse eredienst en was beschikbaar voor speciale diensten.