Inleiding: Een Roep om Inclusie en Veiligheid
De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) staat voor de uitdaging om een gastvrije en veilige gemeenschap te zijn voor iedereen, ongeacht achtergrond of identiteit. Deze behoefte aan inclusie en veiligheid wordt onderstreept door recente ontwikkelingen en initiatieven binnen de kerk. De bisschop van ’s-Hertogenbosch, Gerard de Korte, en de scriba van de PKN, Kees van Ekris, uitten hun bezorgdheid over de criminalisering van illegaal verblijf, waarbij zij benadrukten dat dit ieder mens die zonder de juiste verblijfsdocumenten in Nederland verblijft, tot crimineel maakt.
Zowel de Rooms-Katholieke Kerk als de Protestantse Kerk delen de zorg over de "verharding van het sentiment jegens vreemdelingen in onze samenleving". Bovendien vrezen zij dat de invoering van dergelijke wetten de functie van kerken als laagdrempelige en veilige plekken, waar mensen ondersteuning zoeken juist wanneer zij reguliere instanties mijden uit angst voor handhaving, zou kunnen ondermijnen.
Veilige Kerk: Een Prioriteit voor de Oosterkerk Zeist
De Oosterkerk in Zeist onderschrijft het belang van een veilige omgeving voor alle betrokkenen: gasten, bezoekers, leden, beroepskrachten en vrijwilligers. Om dit te waarborgen, verbindt de kerk zich nadrukkelijk aan haar gedragscode. Wanneer iemand ongewenst over iemands grenzen heengaat, of er sprake is van machtsmisbruik zoals seksuele intimidatie, agressie, geweld, discriminatie of pesten, kunnen de twee vertrouwenspersonen van de PKN Zeist benaderd worden.
Deze vertrouwenspersonen bieden een aanspreekpunt waar men in alle vertrouwelijkheid terechtkan met vragen, ervaringen en klachten, desgewenst anoniem. Ook signalen van grensoverschrijdend gedrag kunnen gemeld worden. De vertrouwenspersonen zijn hiervoor opgeleid en werken onafhankelijk. De verantwoordelijkheid voor het beleid rond de Veilige Kerk ligt bij de wijkkerkenraad, die door de contactpersoon ondersteund wordt bij de implementatie van dit beleid. Naast regels zoals een gedragscode en een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG), is een groeiend bewustzijn en een fijngevoeligheid in het spreken over ongewenst of grensoverschrijdend gedrag essentieel. Het zwijgen hierover kan de indruk wekken dat alles goed gaat, terwijl open communicatie gezamenlijk wordt aangemoedigd.
Het thema veiligheid wordt ook preventief benaderd. Bij elke nieuwe vrijwilliger wordt een kennismakingsgesprek gevoerd waarin het thema Veilige Kerk, de gedragscode en de handreiking voor vrijwilligers worden besproken. Dit draagt bij aan de bewustwording van gepast omgaan met elkaar.
Proeven & Praten: Het Voeren van Open Gesprekken over Diversiteit en Gelijkheid
Nederland wordt steeds diverser, en dit geldt ook voor de kerk. Christenen met een migratieachtergrond zoeken aansluiting binnen bestaande kerken en vormen ook eigen geloofsgemeenschappen. Om gevoelige onderwerpen zoals vooroordelen, racisme en uitsluiting bespreekbaar te maken, hebben Micha Nederland, Kerk in Actie en Intercultural Church Plants (ICP) een nieuwe editie van "Proeven & Praten: over de kleur van je hart" gelanceerd.
Dit initiatief biedt een laagdrempelige en veilige manier voor groepen om in gesprek te gaan over deze complexe thema's. Harmen Niemeijer-Scheffer, directeur van Micha Nederland, benadrukt dat juist binnen de kerk geoefend mag worden in luisteren, ruimte geven en elkaars verhaal serieus nemen. Karin van den Broeke, programmamanager bij Kerk in Actie, onderstreept het belang van interculturele ontmoetingen en de verrijking die gesprekken met christenen uit verschillende culturen bieden voor het eigen geloof en de onderlinge vertrouwdheid. Er wordt gehoopt dat obstakels die ontmoetingen in de weg staan, worden opgeruimd.
De aandacht voor "Proeven & Praten" valt samen met Keti Koti, de dag van de herdenking van de afschaffing van de slavernij. Deze symbolische timing benadrukt het belang van het gesprek over gelijkwaardigheid en inclusie binnen kerkelijke gemeenschappen.
Intercultureel Kerk-zijn: Nieuwe Publicaties en Perspectieven
Op 20 juni verschijnen twee nieuwe boeken die het thema intercultureel kerk-zijn vanuit verschillende invalshoeken belichten. Esther van Schie, predikant van een internationale kerk en voormalig docent inburgering, presenteert in haar boek "Samen met alle heiligen, lessen uit de praktijk van intercultureel kerk-zijn" praktijkverhalen, theorie en gespreksvragen over hoe te geloven over cultuurgrenzen heen. Met ruim 25% van de Nederlandse inwoners met een migratieachtergrond, waarvan velen christen zijn, vraagt migratie veel van de kerk, bijvoorbeeld in reactie op de komst van een AZC of in het delen van het geloof met mensen van andere religies.
Marien Kollenstaart, theoloog en voorganger van de interculturele kerk ICU Gouda, benadert het thema migratie en intercultureel geloven vanuit een bijbels-theologisch perspectief in zijn boek "Allemaal vreemdelingen!". Vanuit zeven verschillende theologische invalshoeken wordt migratie en intercultureel kerk-zijn in de Bijbel belicht, met scherpe toepassingen naar de actualiteit die de lezer uitdagen tot reflectie op eigen overtuigingen.
De presentatie van deze boeken omvat multicultureel eten, thematafels, interculturele muziek en de mogelijkheid tot boeksignering, met als doel het gesprek over intercultureel kerk-zijn te stimuleren.
Historische Context: Van Hervorming tot Fusie in Bellingwolde
De Protestantse Kerk in Nederland kent een rijke geschiedenis, die ook in lokale gemeenten zichtbaar is. In Bellingwolde, voor het eerst genoemd in 1391, vond de overgang van de katholieke naar de protestantse leer plaats in 1593. Deze overgang verliep gemoedelijk, in tegenstelling tot andere delen van Nederland waar de Spaanse koning Philips II het protestantisme fel bestreed.
Na de Napoleontische tijd en de instelling van het Koninkrijk der Nederlanden, werd in 1816 het regelement van de kerk aangepast. Predikanten werden ambtenaren, benoemd en betaald door de staat, en de kerk kreeg de naam Nederlands Hervormde Kerk. De grote staatsbemoeienis leidde tot weerstand en de oprichting van zelfstandige gemeenten, zoals de Gereformeerde Kerk in Bellingwolde in 1893.
In de loop der jaren ontstonden er gesprekken over nauwere samenwerking tussen de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde Kerk, wat leidde tot een Samen-Op-Weg-commissie in 1990. Vanaf 1 januari 1994 werden alle kerkdiensten gezamenlijk gehouden, en vanaf Pasen 1995 in de Magnus-kerk. Op 3 maart 2006 werd de federatie omgezet in een fusie, waarmee de huidige Protestantse Gemeente Bellingwolde ontstond.
Grensoverschrijdend Gedrag en Interdisciplinaire Benadering
Het thema grensoverschrijdend gedrag is niet alleen relevant binnen de kerk, maar ook in bredere maatschappelijke contexten. De ervaring van een persoon met ischias, waarbij verschillende medische professionals het probleem vanuit hun eigen discipline benaderden - huisarts (mogelijke slijtage), manuele therapeut (geen slijtage, wel behandeling) en massagetherapeute (zenuwblokkade) - illustreert het belang van een interdisciplinaire kijk.
"Iedereen kijkt vanuit zijn eigen discipline naar het probleem", was een inzicht dat hieruit voortkwam. Dit onderstreept dat elke professional een eigen referentiekader heeft. In het beroepsonderwijs wordt steeds meer ingezet op samenwerking tussen studenten, docenten, onderzoekers en professionals van verschillende disciplines om nieuwe kennis en inzichten te ontwikkelen. Verschillen tussen opleiding en beroepspraktijk worden hierbij niet als belemmering gezien, maar juist als stimulans voor gezamenlijk leren en co-creatie.
Het besef dat een huisarts idealiter zou moeten kunnen kijken vanuit verschillende disciplines, zoals in het geval van de ischias-klachten, benadrukt de noodzaak van een brede opleiding en een open blik op complexe problemen.
The Power Of Teamwork - Funny Animation
Toneelstuk "Grensgevallen": Een Uitnodiging tot Zelfreflectie
Op zaterdag 8 maart werd in de Cunerakerk het toneelstuk "Grensgevallen" opgevoerd, een initiatief van PKN Rhenen in samenwerking met het christelijk theatergezelschap Orde der Dwazen. Het stuk introduceert Levi Loos, een man die begaan is met de wereld om zich heen en Greet Grens ontmoet, die mensen helpt omgaan met hun grenzen. Samen beleven ze avonturen waarbij Levi zijn eigen grenzen onder ogen komt en ontdekt dat de wereld andere verwachtingen van hem heeft.
"Grensgevallen" is gebaseerd op waargebeurde levensverhalen van drie personen in Oost-Europa en is een spraakmakend, grappig en lichtvoetig toneelstuk. Met dit stuk wil Zending over Grenzen arme en kwetsbare ouderen, gezinnen en kinderen in Oost-Europa een stem en gezicht geven.
